به گزارش رویترز، جایزه امسال به پژوهش‌هایی اختصاص دارد که مبانی خرداقتصادی سیاست‌های تثبیت اقتصاد کلان را تقویت کرده‌اند. این رویکرد به بررسی ارتباط میان تصمیم‌های اقتصادی افراد و شرکت‌ها از یک سو و عملکرد کلی اقتصاد از سوی دیگر می‌پردازد.

نوبل اقتصاد ۲۰۲۶؛ مدل‌های اقتصادی برای مدیریت شوک‌ها

جان هاسلر، رئیس کمیته جایزه علوم اقتصادی، در توضیح اهمیت این دستاوردها گفت پژوهش برندگان، پایه نظری باثباتی برای مدل‌هایی فراهم کرده است که بانک‌های مرکزی و دولت‌ها در سراسر جهان از آن‌ها استفاده می‌کنند.

به گفته او، این چارچوب‌ها توانایی تحلیل و مدیریت شوک‌های اقتصادی، از جمله بحران‌های انرژی و تغییرات ناگهانی مصرف خانوارها را بهبود می‌دهند.

رابرت ای. هال کیست؟ آشنایی با برنده نوبل اقتصاد

رابرت ای. هال، اقتصاددان آمریکایی و استاد دانشگاه استنفورد، در حوزه‌های اشتغال، تورم، فناوری، رقابت و سیاست اقتصادی پژوهش کرده است.

بر اساس زندگی‌نامه منتشرشده در وب‌سایت دانشگاه استنفورد، هال مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی و دکترای اقتصاد را از مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) دریافت کرده است. او پیش از پیوستن به دانشگاه استنفورد در سال ۱۹۷۸، در MIT و دانشگاه کالیفرنیا در برکلی تدریس می‌کرد.

هال در سال ۲۰۱۰ ریاست انجمن اقتصادی آمریکا را بر عهده داشت و از سال ۱۹۷۸ تا ۲۰۱۳ مدیر برنامه پژوهشی نوسانات و رشد اقتصادی در دفتر ملی پژوهش اقتصادی آمریکا (NBER) بود. او همچنین ریاست کمیته تعیین تاریخ چرخه‌های تجاری این مؤسسه را بر عهده داشته است؛ کمیته‌ای که دوره‌های رکود و گسترش اقتصاد آمریکا را مشخص می‌کند.

پژوهش‌های هال درباره بازار کار و نوسانات اقتصادی، عوامل مؤثر بر اشتغال، تولید و رفتار مصرف‌کنندگان را بررسی می‌کند. او همچنین در تدوین چارچوب مالیات بر مصرف با آلوین رابوشکا همکاری داشته است.

مایکل وودفورد؛ اقتصاددانی که نظریه سیاست پولی را توسعه داد

مایکل وودفورد، استاد اقتصاد سیاسی دانشگاه کلمبیا، از چهره‌های شناخته‌شده در حوزه نظریه اقتصاد کلان و سیاست پولی است.

او مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه شیکاگو، مدرک حقوق را از دانشگاه ییل و دکترای اقتصاد را از مؤسسه فناوری ماساچوست دریافت کرده است. وودفورد همچنین از پژوهشگران وابسته به دفتر ملی پژوهش اقتصادی آمریکا و مرکز پژوهش‌های سیاست اقتصادی در لندن است.

یکی از مهم‌ترین آثار او کتاب Interest and Prices: Foundations of a Theory of Monetary Policy است که در سال ۲۰۰۳ منتشر شد. این کتاب به مبانی نظری سیاست پولی می‌پردازد و از آثار اثرگذار در تحلیل نحوه تصمیم‌گیری بانک‌های مرکزی به شمار می‌رود.

وودفورد در سال ۲۰۰۷ جایزه دویچه‌بانک در اقتصاد مالی، در سال ۲۰۱۸ جایزه اقتصاد پولی بانک فرانسه و مدرسه اقتصاد تولوز و در سال ۲۰۲۴ جایزه اقتصاد اَرْوین نِمِرز را دریافت کرد.

پژوهش‌های او درباره انتظارات اقتصادی و نحوه انتقال سیاست پولی به اقتصاد، به تحلیلگران کمک می‌کند ارتباط میان تصمیم‌های بانک مرکزی، رفتار خانوارها و بنگاه‌ها و تغییرات تورم و تولید را بررسی کنند.

پژوهش‌های برندگان نوبل اقتصاد چه کاربردی برای بانک‌های مرکزی دارد؟

یکی از مسائل اصلی بانک‌های مرکزی این است که تصمیم‌های سیاست‌گذاری چگونه بر رفتار واقعی اقتصاد اثر می‌گذارند. برای مثال، افزایش نرخ بهره می‌تواند هزینه وام‌گیری خانوارها و شرکت‌ها را افزایش دهد و در نتیجه بر مصرف، سرمایه‌گذاری و تقاضای کل اثر بگذارد.

با این حال، شدت و سرعت این اثرگذاری به انتظارات مردم و بنگاه‌ها و همچنین شرایط اقتصادی بستگی دارد.

چارچوب‌های نظری اقتصاد کلان که بر مبانی خرداقتصادی استوارند، تلاش می‌کنند این ارتباطات را به‌صورت منسجم توضیح دهند. چنین مدل‌هایی برای ارزیابی سیاست‌های ضدتورمی، تحلیل رکود و بررسی پیامدهای شوک‌های اقتصادی کاربرد دارند.

البته مدل‌های اقتصادی پیش‌بینی قطعی ارائه نمی‌کنند و نتایج سیاست‌ها به شرایط هر کشور، ساختار بازارها و نوع شوک واردشده وابسته است.

ارزش جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ چقدر است؟

ارزش جایزه امسال ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، اعلام شده است.

تاریخچه جایزه نوبل اقتصاد؛ از سال ۱۹۶۹ تا ۲۰۲۵

جایزه علوم اقتصادی به یاد آلفرد نوبل، بنیان‌گذار جوایز نوبل، در سال ۱۹۶۸ از سوی بانک مرکزی سوئد پایه‌گذاری شد. نام رسمی آن «جایزه بانک مرکزی سوئد در علوم اقتصادی به یاد آلفرد نوبل» است.

بر اساس آمار اعلام‌شده برای دوره ۱۹۶۹ تا ۲۰۲۵، وضعیت این جایزه به شرح زیر است:

• تعداد جوایز: ۵۷ جایزه در علوم اقتصادی اهدا شده است.

• نحوه تقسیم جوایز: ۲۶ جایزه به یک برنده، ۲۰ جایزه به دو برنده و ۱۱ جایزه به سه برنده تعلق گرفته است.

• تعداد برندگان: ۹۹ نفر.

• جوان‌ترین برنده: استر دوفلو، در ۴۶ سالگی، برای رویکرد تجربی در بررسی کاهش فقر جهانی.

• مسن‌ترین برنده: لئونید هورویچ، در ۹۰ سالگی، برای پایه‌گذاری نظریه طراحی سازوکار.

• تعداد زنان برنده: سه نفر.

زمان اعلام جوایز نوبل ۲۰۲۶

مراسم اعلام برندگان جوایز نوبل ۲۰۲۶ از ۵ تا ۱۲ اکتبر، برابر با ۱۳ تا ۲۰ مهر ۱۴۰۵، برگزار شد. بنا بر اعلام بنیاد نوبل، مراسم از کانال‌های رسمی دیجیتال این بنیاد به‌صورت زنده پخش شد.

برندگان جوایز پزشکی، فیزیک، شیمی و ادبیات به‌ترتیب در روزهای دوشنبه ۱۳ مهر، سه‌شنبه ۱۴ مهر، چهارشنبه ۱۵ مهر و پنج‌شنبه ۱۶ مهر معرفی شدند. برنده جایزه صلح نیز روز جمعه ۱۷ مهر اعلام شد.

مراسم اهدای جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ چه زمانی برگزار می‌شود؟

مراسم رسمی اهدای جایزه علوم اقتصادی، همراه با سایر جوایز نوبل به‌جز جایزه صلح، در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۹ آذر ۱۴۰۵، در تالار کنسرت استکهلم سوئد برگزار می‌شود. این تاریخ مصادف با سالگرد درگذشت آلفرد نوبل است.خبرآنلاین

اخبار مرتبط:

برنده نوبل ادبیات 2026 کیست؟

برندگان جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۶