ستاره صبح آنلاین - فائزه صدر: انتخابات میان دوره‌ای سوم نوامبر ۲۰۲۶ آمریکا را باید فراتر شکست انتخاباتی جمهوری خواهان تحلیل کرد. دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست گرفتند؛ اتفاقی که از نظر سیاسی ضربه مهمی به دونالد ترامپ و ائتلاف انتخاباتی او وارد کرد. پرسش این است که این شکست تاریخی چگونه شکل گرفت؟
ترامپ قربانی وعده‌هایی شد که با آنها به قدرت رسید
ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ با وعده مهار تورم، بهبود معیشت و بازگرداندن قدرت اقتصادی آمریکا پیروز شد. اما در انتخابات ۲۰۲۶ دقیقاً همان موضوعات به نقطه ضعف دولت او تبدیل شدند. شاید رأی دهندگان آمریکایی با شعارها همراه شوند، اما وقتی قدرت خرید آنها کاهش پیدا می‌کند، از وفاداری سیاسی آنها کاسته خواهد شد.
قرار نبود جنگ ایران به مسئله داخلی آمریکا تبدیل شود!
بخشی از رأی‌دهندگان، به‌خصوص کسانی که نگران اقتصاد و هزینه‌های زندگی خود هستند، نمی‌خواهند آمریکا در دیگر نقاط دنیا وارد درگیری نظامی شود. برای رأی دهنده آمریکایی، هزینه جنگ، هزینه فرصت اقتصادی، افزایش نااطمینانی و تأثیر احتمالی بر قیمت انرژی هم مطرح است و طی یک سال گذشته، تأثیر تنش نظامی در خاورمیانه در بازار انرژی جهان با افزایش قیمت‌ها، بروز نااطمینانی و التهاب به نمایش درآمد.
انتخابات کنگره یا همه پرسی درباره محبوبیت ترامپ!
دونالد ترامپ مرتکب یک اشتباه راهبردی شد و انتخابات کنگره را به نوعی همه‌پرسی درباره خودش تبدیل کرد. او بارها از رأی‌دهندگان خواست تصور کنند خودش نامزد انتخابات است. این راهبرد باعث شد مخالفان ترامپ به مشارکت گسترده ترغیب شوند و انتخابات از رقابت میان نامزدهای محلی به داوری درباره عملکرد رئیس‌جمهور تغییر کند.
واکنش‌ها به شکست جمهوری‌خواهان
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا پر سر و صداترین واکنش پس از اعلام نتایج را نشان داد که حمایت برخی از چهره‌های مهم آمریکایی از جمله ترامپ جونیور، پسر رئیس‌جمهور وقت را به دنبال داشت. ونس صریحاً اعلام کرد: «دلیل واقعی شکست ما جنگ است.»
ونس چهار اقدام را برای بازگرداندن رأی‌دهندگان پیشنهاد کرد: پایان دادن به جنگ ایران؛ تمرکز بر هزینه زندگی و تورم؛ اولویت دادن به منافع آمریکا؛ تغییر رابطه آمریکا با اسرائیل. این اظهارات از نظر سیاسی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد اختلاف بر سر سیاست خاورمیانه به داخل جریان جمهوری‌خواه و حلقه نزدیک به ترامپ نیز رسیده است.
دونالد ترامپ جونیور، پسر ارشد رئیس‌جمهور آمریکا نیز در واکنش به موضع گیری جی‌دی ونس، از موضع معاون رئیس‌جمهور حمایت کرد، که علت اصلی شکست جمهوری‌خواهان را جنگ ایران دانسته بود. در این بین پیتر هگست، وزیر جنگ ایالات متحده همچنان از درگیری نظامی با تهران دفاع می‌کند. واکنش او بعد از اعلام نتایج انتخابات کنگره حتی سرسختانه‌تر از اظهارات پیشین است.
این نکته نشان دهنده اختلاف نظر میان جمهوری خواهان و دولتمردان در مورد جنگ ایران است. این اختلاف می‌تواند به یکی از محورهای مخم منازعه درون گروهی جمهوری خواهان در دوره پس از انتخابات تبدیل شود.
آیا کابوس جنگ خاموش خواهد شد؟
پیروزی دموکرات‌ها هزینه سیاسی و مالی ادامه جنگ را برای ترامپ افزایش می‌دهد، اما به‌خودی‌خود به معنای توقف جنگ یا تغییر سیاست آمریکا در قبال ایران نیست. در حال حاضر دو سناریو وجود دارد: سناریوی اول مهار جنگ با افزایش فشار کنگره بر دولت است. در این صورت نگرانی جمهوری‌خواهان از هزینه‌های انتخاباتی و فشار اقتصادی، دولت را به سمت مذاکره و کاهش درگیری سوق می‌دهد.
سناریوی دوم تشدید نظامی گری را پیش بینی می‌کند. زیرا ترامپ برای تثبیت میراث سیاسی و نمایش قدرت، حتی با وجود مخالفت کنگره می‌تواند عملیات نظامی را ادامه دهد. به ویژه که شکست ترامپ در داخل او را به سمت کسب یک پیروزی خارجی سوق خواهد داد. شکاف در اردوگاه جمهوری‌خواهان، فرصت تهران است زیرا اختلاف بر سر جنگ ایران دیگر صرفاً اختلاف دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان نیست؛ در داخل حزب جمهوری‌خواه درباره هزینه جنگ و ضرورت ادامه آن اختلاف وجود دارد.
این وضعیت می‌تواند قدرت چانه‌زنی دیپلماتیک ایران را افزایش دهد؛ البته به شرط آنکه تهران بتواند از این شکاف برای پیشبرد مذاکرات استفاده کند. پیروزی دموکرات‌ها می‌تواند فشار کنگره برای بررسی کمک‌های نظامی به اسرائیل و مشروط کردن فروش تسلیحات را افزایش دهد. البته نباید تصور کرد همه دموکرات‌ها مخالف حمایت نظامی از اسرائیل هستند.
دموکرات‌ها در مورد ایران اختلاف دیدگاه دارند
حسن هانی زاده، کارشناس و تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در رابطه با تحولات پس از اعلام نتایج انتخابات سوم نوامبر گفت: نباید تصور کرد که پیروزی دموکرات‌ها الزاماً به تغییر بنیادین سیاست آمریکا در قبال ایران منجر خواهد شد. تفاوت اصلی ممکن است بیشتر در روش‌ها و ابزارهای اعمال فشار باشد.
وی در ادامه افزود: در میان دموکرات‌ها مخالفت‌هایی با درگیری نظامی آمریکا با ایران وجود دارد. برخی از نمایندگان این حزب معتقدند جنگ می‌تواند هزینه اقتصادی و نظامی سنگینی برای آمریکا داشته باشد و امنیت منطقه را با مخاطرات مواجه کند. اما این را باید در نظر گرفت، دموکرات‌ها جریان یکدست نیستند و درباره نحوه مواجهه با ایران اختلاف دیدگاه دارند.
وی با اشاره به احتمال ادامه داشتن تنش، اضافه کرد: دقیقاً به همین دلیل تغییر اکثریت کنگره می‌تواند فشار بر دولت ترامپ برای بازنگری در سیاست نظامی را افزایش دهد، اما لزوماً به معنای پایان تقابل واشنگتن با تهران نیست.
این کارشناس سیاست خارجی با اشاره به نقش اسرائیل در موقعیت حساس کنونی، اظهار داشت: نتانیاهو با مجموعه‌ای از چالش‌های سیاسی و امنیتی داخلی مواجه است و تحولات منطقه‌ای نیز بر موقعیت دولت او تأثیر می‌گذارد. در چنین شرایطی، ممکن است برخی جریان‌های سیاسی در اسرائیل تشدید تنش خارجی را به‌عنوان یکی از گزینه‌های مدیریت بحران ارزیابی کنند.
وی در ادامه متذکر شد: ترامپ هم ممکن است برای حفظ موقعیت سیاسی و نمایش قدرت آمریکا در منطقه، از ابزارهای نظامی و امنیتی استفاده کند. با این حال، تصمیم به آغاز جنگ جدید هزینه‌های سنگینی برای واشنگتن و تل‌آویو خواهد داشت و نمی‌توان آن را صرفاً با ملاحظات سیاسی داخلی توضیح داد.
وی گفت: آمریکا مهم‌ترین متحد نظامی و راهبردی اسرائیل است و حمایت سیاسی، تسلیحاتی و اطلاعاتی واشنگتن نقش مهمی در محاسبات امنیتی تل‌آویو دارد. با این حال، از نظر حقوقی و عملیاتی، اسرائیل برای هرگونه اقدام نظامی الزاماً به دریافت مجوز رسمی از آمریکا نیاز ندارد. این کشور می‌تواند درباره تصمیمات نظامی خود مستقلاً تصمیم‌گیری کند.
هانی زاده ضمن تأیید همکاری آمریکا و اسرائیل در هر حمله‌ای به ایران، در این رابطه تصریح کرد: اما انجام یک عملیات گسترده علیه ایران، بدون در نظر گرفتن موضع و واکنش آمریکا، با محدودیت‌ها و هزینه‌های جدی مواجه خواهد شد. به همین دلیل، هماهنگی راهبردی با واشنگتن برای تل‌آویو اهمیت زیادی دارد.