ستاره صبح
سه استان در معرض تنش شدیدتر گازی
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران از احتمال بروز تنش گازی در ۱۱ استان کشور خبر داد و گفت امسال به دلیل کاهش تولید و افزایش مصرف، سالی استثنایی و دشوار در تأمین گاز خواهیم داشت.
سعید توکلی با اشاره به کاهش حدود ۱۳ درصدی تولید گاز کشور در پی آسیب به تأسیسات و چهار پالایشگاه مجتمع گاز پارس جنوبی در حملات ۲۷ اسفند اظهار کرد: با وجود این کاهش، تاکنون پایداری شبکه گاز کشور حفظ شده است.
به گفته وی، تنش گازی در سه استان مازندران، گلستان و خراسان شمالی گستردهتر خواهد بود و همراهی مشترکان برای مدیریت مصرف، نقش مهمی در حفظ پایداری شبکه و تأمین گاز صنایع دارد.
مصرف گاز در چند روز ۶۰ میلیون مترمکعب افزایش یافت
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران درباره روند مصرف گاز در روزهای اخیر گفت: از روز شنبه تاکنون، مصرف گاز حدود ۶۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته است و پیشبینی میشود این رقم تا پایان هفته، در مقایسه با هفته گذشته به حدود ۷۰ میلیون مترمکعب برسد.
توکلی درباره بازگشت ظرفیت ازدسترفته تولید گاز نیز توضیح داد: بر اساس برنامهریزی انجامشده، قرار بود پیش از آغاز فصل سرد، ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدسترفته به چرخه تولید بازگردد که این میزان اکنون بهطور میانگین از ۹۵ میلیون مترمکعب فراتر رفته است.
تهران؛ رکورددار مصرف گاز در روزهای سرد
توکلی با اشاره به میزان مصرف گاز در استانهای پرمصرف گفت: استان تهران در روزهای سرد سال و هنگام اوج مصرف، حدود ۱۲۵ میلیون مترمکعب گاز مصرف میکند.
وی با تأکید بر سهم بالای بخش خانگی و تجاری در مصرف گاز مازندران افزود: حدود ۹۴ درصد مصرف گاز این استان به بخش خانگی و تجاری اختصاص دارد. بنابراین حتی اقدامات کوچک مشترکان برای کاهش مصرف میتواند به پایداری شبکه کمک کند.
ضرورت ۲۰ درصد صرفهجویی در مصرف گاز ادارات
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به تکالیف دستگاههای اجرایی در مدیریت مصرف انرژی اظهار کرد: بر اساس تأکید رئیسجمهوری، ادارات موظف شدهاند مصرف گاز خود را ۲۰ درصد نسبت به حجم تعیینشده کاهش دهند.
به گفته توکلی، دمای ۱۸ درجه سانتیگراد برای ساختمانهای اداری تعیین شده و در بخش خانگی نیز دمای آسایش بر اساس استانداردهای موجود بین ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتیگراد است.
وی تأکید کرد رعایت این محدوده دمایی، علاوه بر کمک به سلامت افراد و خانوادهها، در کاهش مصرف انرژی و حفظ پایداری شبکه گاز کشور مؤثر است.
توکلی همچنین گفت کاهش تنها یک درجهای دمای محیط خانهها میتواند میزان صرفهجویی قابل توجهی ایجاد کند؛ بهگونهای که حجم این صرفهجویی، به گفته وی، معادل تولید یک فاز پارس جنوبی خواهد بود.
افزایش ورودی آب به سدها؛ ذخایر همچنان کاهش یافته است
در بخش منابع آبی، آخرین دادههای آماری تا ۱۷ آبان سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ نشان میدهد ورودی آب به مخازن سدهای کشور به ۲ میلیارد و ۳۲۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۸۰ درصد افزایش و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۱۱ درصد رشد داشته است. با وجود این افزایش، حجم ذخایر مخازن کشور از ۴۷ درصد در ابتدای پاییز به ۴۳ درصد کاهش یافته است.
این وضعیت نشان میدهد افزایش ورودی آب به سدها هنوز نتوانسته کاهش سطح ذخایر را جبران کند و شرایط منابع آبی در همه مناطق کشور یکسان نیست.
کدام استانها با کمبود آب مواجهاند؟
بر اساس دادههای بارشی، ۹ استان یزد، خراسان رضوی، بوشهر، گیلان، فارس، خراسان جنوبی، مازندران، سیستان و بلوچستان و سمنان همچنان در وضعیت بارش زیر نرمال قرار دارند.
همچنین استانهای تهران، مرکزی، خراسان رضوی، قم، اصفهان، زنجان و همدان از نظر وضعیت ذخایر و منابع آبی در شرایط نامطلوبی قرار گرفتهاند.
این وضعیت میتواند تأمین آب شهرهای پرجمعیتی مانند تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان، یزد و همدان را با محدودیتهایی روبهرو کند.
بارش کشور از میانگین بلندمدت فراتر رفت
بر اساس آمارهای ارائهشده، میزان بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۶ آبان به ۲۰.۳ میلیمتر رسیده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۳.۴ میلیمتر و میانگین بلندمدت ۱۷.۵ میلیمتر بوده است.
به این ترتیب، میزان بارش ثبتشده در سال آبی جاری تاکنون از مدت مشابه سال گذشته و میانگین بلندمدت بیشتر بوده است؛ با این حال، پراکندگی نامتوازن بارشها باعث شده برخی استانها همچنان با کمبارشی مواجه باشند.
وضعیت متفاوت سدهای تهران و البرز
بررسی وضعیت سدهای تأمینکننده آب تهران و البرز از تفاوت قابل توجه میزان ذخایر مخازن حکایت دارد.
سد امیرکبیر با ۶۷ درصد پرشدگی، شرایط بهتری نسبت به برخی دیگر از سدهای منطقه دارد. بر اساس آمار ارائهشده، میزان ذخیره این سد نسبت به سال گذشته ۹۶۸ درصد و در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله ۳۱ درصد افزایش داشته است.
در مقابل، سد لار تنها ۲ درصد پرشدگی دارد و با وجود بهبود ۶۴ درصدی نسبت به سال گذشته، در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله همچنان ۵۴ درصد کاهش ذخیره را تجربه میکند.
سد طالقان با ۳۶ درصد موجودی، ۳۴ درصد پایینتر از میانگین ۱۰ ساله قرار دارد. سد لتیان نیز تنها ۲۶ درصد پرشدگی دارد و میزان ذخیره آن نسبت به میانگین بلندمدت ۳۸ درصد کمتر است.
همچنین سد ماملو با ۸۸ درصد حجم خالی مخزن مواجه است و میزان ذخیره آن نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۷۲ درصد کاهش نشان میدهد.
دو چالش همزمان برای تأمین آب و انرژی
آمارهای اعلامشده از وضعیت منابع آبی و گازی نشان میدهد کشور در آستانه فصل سرد با دو مسئله همزمان روبهروست: از یک سو، کاهش ذخایر برخی سدها و تداوم کمبارشی در تعدادی از استانها، تأمین پایدار آب را با دشواری مواجه کرده و از سوی دیگر، کاهش تولید گاز و افزایش مصرف، احتمال تنش در شبکه گاز را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، مدیریت مصرف آب و گاز، برنامهریزی برای تأمین پایدار منابع و توجه به تفاوت شرایط استانها اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ بهویژه آنکه کمبود منابع در برخی مناطق میتواند همزمان بر زندگی خانوارها، فعالیت صنایع و خدمات عمومی اثر بگذارد.