در نظریات امنیت ملی، تفاوت میان «توانمندسازی استراتژیک» و «پروپاگاندای سیاسی» وجود دارد. توانمندسازی در سکوت و باهدف ایجاد بازدارندگی صورت میگیرد، اما زمانی که بحث بمب اتمی از لایههای محرمانه نظامی به لایههای پروپاگاندای داخلی تندروها منتقل میشود، هدف از «بازدارندگی» به «مصرف داخلی» تغییر مییابد. این تغییر جهت، تبعاتی برای امنیت ملی کشور دارد.
۱. تبعات امنیتی و نظامی
استراتژی بازدارندگی زمانی کار میکند که دشمن بداند شما «توانایی» دارید، اما «اراده» برای استفاده از آن را در شرایط نهایی دارید. وقتی تندروها در داخل با پروپاگاندا، تصویر میکنند که کشور در مسیر ساخت بمب است و این موضوع را به یک پیروزی ایدئولوژیک تبدیل میکند، درواقع «ابهام استراتژیک» را از بین میبرند.
این اتفاق، دشمن (بهویژه رژیم صهیونیستی و آمریکا) را از وضعیت «ترس از بمب» به وضعیت «جنگ پیشدستانه» میبرد. پروپاگاندای داخلی، پنجره زمانی برای مذاکره یا مدیریت تنش را میبندد و دشمن را متقاعد میکند که حمله نظامی، تنها راه جلوگیری است. بنابراین، آنچه در ظاهر «قدرتنمایی» به نظر میرسد، در واقعیت «کاهش امنیت» و افزایش احتمال وقوع جنگ است.
۲. تله «بستن پنجرهها»
اصرار بربستن پنجره مذاکره با این پیشفرض که «دیپلماسی شکستخورده است»، یک خطای استراتژیک است. دیپلماسی نمیمیرد، بلکه «هزینهاش» تغییر میکند. وقتی تندروها با فشار بر تصمیمگیرندگان، هرگونه راه بازگشت یا میز مذاکره را میبندند، کشور را در وضعیت «بنبست» قرار میدهند.
در این وضعیت، هرگونه عقبنشینی احتمالی در آینده برای جلوگیری از جنگ، به دلیل فضای احساسی و تعصبات ایجادشده توسط همین پروپاگاندای داخلی، بهعنوان «شکست تحقیرآمیز» تلقی خواهد شد. درنتیجه، تصمیمگیرندگان به دلیل ترس از فشار داخلی، حتی زمانی که منطق استراتژیک حکم به مذاکره میدهد، قادر به تغییر مسیر نخواهند بود. این یعنی «گروگان گرفتن استراتژی ملی توسط شعار داخلی».
۳. فشار بر بدنه جامعه
پروپاگاندای بمب اتمی معمولاً با روایتی از «عزت و اقتدار» همراه است تا هزینههای اقتصادی ناشی از تحریم را توجیه کند. اما این استراتژی در بلندمدت با واقعیت معیشتی مواجه میشود. وقتی جامعه میبیند که شعارهای هستهای منجر به انزوا و فشار اقتصادی شده و گشایشی در سفره مردم رخ نداده، شکاف میان «روایت رسمی» و «واقعیت زیسته» عمیق میشود. درنهایت، هزینه «بازی لبه پرتگاه» را نه تندروهای سیاسی، بلکه بدنه جامعه پرداخت میکند.
ترکیب «پروپاگاندای هستهای» و «بستن درهای دیپلماسی»، کشور را به سمت سناریویی میبرد که در آن امنیت ملی نه بر اساس تحلیلهای واقعگرایانه، بلکه بر اساس «آرزومندیهای سیاسی» مدیریت میشود.
امنیت ملی در ایجاد تعادل در این گزینههاست:
۱. حفظ توانمندی فنی و هستهای (بهعنوان اهرم فشار).
۲. سکوت استراتژیک در مورد نیتها (برای جلوگیری از تحریک دشمن).
۳. باز نگهداشتن کانالهای ارتباطی (برای مدیریت بحران).
هرگونه انحراف از این مثلث به نفع تندروهاست. درواقع، تندروها با تبدیل یک ابزار امنیتی به یک ابزار سیاسی-داخلی، در حال کاهش دادن حاشیه مانور دولت و افزایش دادن احتمال یک تصادم نظامی هستند.
برگرفته از خبرآنلاین