صالحی: جنگ میتواند ایران را ۳۰ تا ۴۰ سال عقب بیندازد
رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی با اشاره به هزینههای سنگین جنگ گفت حتی سطح فعلی تنشها نیز خسارتهای قابلتوجهی به جهان وارد کرده است؛ خسارتهایی که در صورت گسترش درگیری، ابعاد بسیار گستردهتر و ماندگارتری پیدا خواهند کرد.
به گفته او، پیامدهای جنگ تنها به اختلال در تردد کشتیها محدود نمیشود و زیرساختهای انرژی، صنایع شیمیایی و تولید کودهای شیمیایی نیز ممکن است آسیب جدی ببینند. چنین وضعیتی میتواند بحران انرژی و فشار اقتصادی را به کشورهای بیشتری، از جمله کشورهای اروپایی، منتقل کند.
صالحی با اشاره به آثار غیرمستقیم تنشهای منطقهای بر اقتصاد اروپا تأکید کرد که تشدید درگیریها میتواند مشکلات اقتصادی و اجتماعی این قاره را افزایش دهد و حتی دسترسی برخی کشورها به منابع حیاتی انرژی را با دشواری روبهرو کند.
هدف آمریکا از جنگ چیست؟
صالحی در ارزیابی اهداف آمریکا از تقابل نظامی با ایران، این پرسش را مطرح کرد که آیا جنگ میتواند به تغییر نظام سیاسی، تجزیه کشور یا گسست میان مردم و حاکمیت منجر شود؟
او در پاسخ به این پرسشها، چنین سناریوهایی را دور از انتظار دانست و تأکید کرد که جنگ نمیتواند بهسادگی ساختار سیاسی و انسجام ملی ایران را از بین ببرد.
از نگاه این دیپلمات پیشین، نتیجه اصلی چنین درگیریای میتواند وارد آمدن خسارتهای سنگین مادی به ایران باشد؛ خسارتهایی که بازسازی آنها زمانبر خواهد بود و ممکن است کشور را ۳۰ تا ۴۰ سال از مسیر توسعه عقب بیندازد.
چرا اروپا با احتیاط به جنگ نگاه میکند؟
صالحی با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا و برخی کشورهای اروپایی در منطقه، معتقد است بخشی از این اقدامات بیش از آنکه نشاندهنده ورود جدی به جنگ باشد، با هدف نمایش حمایت از متحدان و اعلام همبستگی نظامی صورت میگیرد.
او با یادآوری تجربه مداخلات نظامی در عراق و افغانستان گفت که پیامدهای این جنگها موجب شده است کشورهای اروپایی با احتیاط بیشتری به مشارکت در درگیریهای جدید نگاه کنند.
به باور صالحی، گسترش جنگ بدون در نظر گرفتن هزینههای انسانی، اقتصادی و سیاسی آن، میتواند شرایطی ایجاد کند که کنترل پیامدهایش برای بازیگران اصلی نیز دشوار باشد.
اسرائیل با بحرانهای داخلی و منطقهای روبهرو است
وزیر امور خارجه پیشین ایران در بخش دیگری از اظهارات خود به وضعیت داخلی و منطقهای اسرائیل پرداخت. او با اشاره به تحولات جنوب لبنان، نامشخص بودن وضعیت غزه، افزایش تنشها در کرانه باختری و اختلافات سیاسی داخلی اسرائیل، معتقد است این رژیم با مجموعهای از چالشهای همزمان مواجه است.
صالحی همچنین افزایش بدهیهای دولت اسرائیل را عاملی برای تشدید فشارهای اقتصادی در بلندمدت دانست و به تنشهای رو به افزایش در روابط این رژیم با سوریه و ترکیه اشاره کرد.
از نگاه او، تداوم این وضعیت میتواند هزینههای سیاسی، نظامی و اقتصادی اسرائیل را افزایش دهد؛ بهویژه اگر درگیریها به جبهههای جدید گسترش پیدا کنند.
هشدار صالحی درباره گسترش جنگ؛ از ایران تا مصر و ترکیه
یکی از مهمترین محورهای اظهارات صالحی، هشدار درباره پیامدهای منطقهای جنگ و احتمال گسترش دامنه بحران به کشورهای دیگر است.
او معتقد است در صورت وقوع جنگی گسترده، منطقه ممکن است به سرزمینی سوخته تبدیل شود؛ وضعیتی که در آن، زیرساختها و منابع اقتصادی کشورهای منطقه آسیب میبینند و زمینه برای افزایش قدرت مانور اسرائیل فراهم میشود.
صالحی هشدار داد که در چنین شرایطی، حتی تضعیف نقش آمریکا یا کاهش حضور مستقیم آن در منطقه نیز لزوماً به کاهش بحران منجر نخواهد شد؛ بلکه ممکن است فضای بیشتری برای اقدامات مستقل اسرائیل ایجاد کند.
او با اشاره به ایده موسوم به «اسرائیل بزرگ»، از نیل تا فرات، این رویکرد را عاملی نگرانکننده در تحولات منطقه دانست و مدعی شد که پس از ایران، مصر و ترکیه نیز ممکن است در معرض فشارها و تحولات ناشی از این راهبرد قرار گیرند.
این ارزیابی، دیدگاه و تحلیل صالحی درباره مسیر احتمالی تحولات منطقه است و بهمعنای قطعی بودن چنین سناریویی نیست.
چرا نتانیاهو ممکن است پیش از انتخابات از حمله خودداری کند؟
صالحی در تحلیل شرایط سیاسی داخلی اسرائیل، احتمال حمله در آستانه انتخابات را با تردید همراه دانست. به باور او، آغاز یک جنگ جدید در چنین مقطعی میتواند بهجای تقویت موقعیت بنیامین نتانیاهو، اختلافات داخلی را تشدید و موقعیت سیاسی او را تضعیف کند.
او همچنین استدلال کرد که حمایت ظاهری برخی جریانهای سیاسی از اقدامات نظامی دولت اسرائیل لزوماً بهمعنای موافقت واقعی آنها با اهداف نتانیاهو نیست و ممکن است منتقدان، جنگ را ابزاری برای حفظ موقعیت سیاسی نخستوزیر تلقی کنند.
صالحی با اشاره به انتقادهای بینالمللی از عملکرد اسرائیل در جنگهای اخیر، معتقد است این تحولات به اعتبار سیاسی اسرائیل آسیب زده و برای آمریکا نیز، بهدلیل حمایت گسترده از این رژیم، هزینههای اعتباری و سیاسی به همراه داشته است.
پیشبینی صالحی از انتخابات آمریکا و اسرائیل
صالحی در بخش پایانی اظهارات خود به چشمانداز انتخابات در آمریکا و اسرائیل پرداخت. او با اشاره به فضای سیاسی آمریکا، احتمال تضعیف موقعیت جمهوریخواهان را مطرح کرد.
او همچنین با استناد به نظرسنجیهای مورد اشاره خود پیشبینی کرد که حزب نتانیاهو در انتخابات اسرائیل ممکن است ۱۰ تا ۱۲ کرسی کمتر از دوره فعلی به دست آورد.
این ارزیابیها، پیشبینی سیاسی صالحی از روند انتخابات است و نتیجه نهایی به تحولات سیاسی و شرایط انتخاباتی دو کشور بستگی دارد.
منبع: انتخاب انتخاب