چرا قیمت دلار و طلا افزایش مییابد؟
بهمن آرمان با اشاره به روند صعودی قیمت دلار و طلا گفت: زمانی که تورم افزایش پیدا میکند، مردم برای حفظ ارزش داراییهای خود به دنبال راهکار میگردند. در ایران نیز تورم بالا و کاهش ارزش پول ملی باعث شده است مردم برای حفظ ارزش داراییهایشان به خرید طلا و ارز روی بیاورند.
به گفته این اقتصاددان، عوامل سیاسی، سوءمدیریت در کنترل نقدینگی و تکرار اشتباهات گذشته شرایطی ایجاد کردهاند که مردم امید چندانی به آینده نداشته باشند.
او با اشاره به سیاست تخصیص ارز سهمیهای افزود: اگر دو میلیارد دلاری که دولت از طریق بانکها تحت عنوان ارز سهمیهای در اختیار مردم قرار میدهد، به فعالیتهای مولد اختصاص پیدا میکرد، میتوانست آثار متفاوتی بر اقتصاد داشته باشد.
هدایت نقدینگی به سمت تولید و اشتغال
آرمان با اشاره به محدودیتهای ناشی از تحریم گفت: در شرایط فعلی، انتظار ساخت یک کارخانه پتروشیمی یا ایجاد یک صنعت جدید با این منابع دشوار است، اما فعالیتهای دیگری وجود دارند که میتوان با هدایت منابع مالی مازاد جامعه به سمت آنها، اشتغال و ثروت ملی را افزایش داد و نیازهای کشور را تأمین کرد.
او ساخت مسکن برای اقشار کمدرآمد و کمبرخوردار را یکی از زمینههای مناسب برای هدایت نقدینگی دانست و تأکید کرد که این بخش کمتر تحت تأثیر تحریمها قرار میگیرد.
تجربه دوران مصدق؛ انتشار اوراق برای تأمین مالی
این استاد پیشین اقتصاد دانشگاه تهران با اشاره به تجربه ملی شدن صنعت نفت گفت: در آن دوره، ایران با تحریم مواجه شد و دولت وقت برای تأمین منابع مالی اقدام به انتشار اوراق قرضه کرد. مردم نیز این اوراق را نه صرفاً به دلیل سود و بهره، بلکه با هدف کمک به دولت خریداری کردند.
آرمان معتقد است دولت میتواند در شرایط فعلی نیز با انتشار اوراق و اعلام برنامههای مشخص، منابع مالی موردنیاز برای اجرای طرحهای عمرانی و اقتصادی را تأمین کند.
به گفته او، اگر دولت اعلام کند منابع حاصل از انتشار اوراق برای ساخت ۱۰۰ هزار، ۲۰۰ هزار یا یک میلیون واحد مسکونی هزینه خواهد شد، مردم از چنین طرحی استقبال میکنند.
او همچنین ساخت آزادراه و ایمنسازی مسیرهای جادهای را از دیگر زمینههای استفاده از این منابع دانست و گفت: کاهش تصادفات رانندگی، کم شدن هزینههای بیمه، کوتاهتر شدن مسیرها و کاهش مصرف سوخت میتواند از نتایج اجرای چنین طرحهایی باشد.
سیاستهای پوپولیستی چه اثری بر اقتصاد گذاشتهاند؟
آرمان با انتقاد از نحوه توزیع منابع مالی گفت: تجربه نشان داده است که توزیع این پولها تاکنون تأثیر چندانی نداشته است. به اعتقاد او، بخشی از تورمی که امروز در اقتصاد ایران مشاهده میشود، ناشی از عملکرد داخلی و اجرای سیاستهای پوپولیستی است.
او افزود: دنبال کردن سیاستهای پوپولیستی و فریب دادن مردم، آثار منفی فراوانی بر اقتصاد گذاشته است. آنچه امروز مشاهده میکنیم، نتیجه بیش از ۲۰ سال اشتباه است.
چرا قیمتها ناگهان افزایش پیدا میکنند؟
این اقتصاددان با اشاره به سیاستهای قیمتگذاری گفت: گروهی از نمایندگان مجلس که خود را اقتصاددان میدانستند، این پرسش را مطرح کردند که چرا با آغاز سال جدید باید قیمتها افزایش پیدا کند؛ در نتیجه، جلوی این روند گرفته شد.
به گفته آرمان، برخلاف اصول علم اقتصاد که بر پایه عرضه و تقاضا استوار است، این تصمیمها مانع بهروز شدن قیمت برق، بنزین، گازوئیل و کالاهای مشابه شدند.
او معتقد است افزایش قیمتهایی که در گذشته و در دولتهای پیشین بهتدریج انجام میشد، انباشته شده و اکنون آثار آن نمایان شده است. در چنین شرایطی، قیمتها ممکن است بهصورت ناگهانی به سطوح بالاتری برسند.
اصلاح قیمتها برای جبران مشکلات اقتصادی
آرمان با اشاره به پیامدهای قیمتگذاری دستوری گفت: این سیاستها باعث شدهاند شرکتهای برق، آب، توزیعکنندگان نفت و مجموعههای مشابه با مشکلات مالی و حتی ورشکستگی مواجه شوند.
به اعتقاد او، دولت بهجای پوشاندن مشکلات و جبران کسری بودجه، باید قیمتها را اصلاح کند. اگر این اصلاحات بهصورت منطقی و تدریجی انجام نشوند، در نهایت حباب قیمتها خواهد ترکید.
این استاد پیشین اقتصاد دانشگاه تهران تأکید دارد که شرایط کنونی اقتصاد ایران نتیجه اشتباهات گذشته است و اصلاح سیاستهای اقتصادی میتواند در بهبود وضعیت بازار و کنترل روند افزایش قیمتها نقش داشته باشد.
منبع: اقتصاد آنلاین