بازگشت پرواز تهران–دوشنبه به فرودگاه امام خمینی
پرواز تهران–دوشنبه پس از برخاستن از فرودگاه تهران، به دلیل لغو ناگهانی مجوز عبور از حریم هوایی برخی کشورهای همسایه تاجیکستان، ناچار به تغییر مسیر شد و به تهران بازگشت.
علی قلهکی، فعال سیاسی نیز با انتشار فیلمی در کانال تلگرامی خود نوشت: «پرواز هواپیمایی وارش» از تهران به «شهر دوشنبه» پایتخت تاجیکستان از مرز هوایی لغو شد و به فرودگاه امام خمینی بازگشت.
مجید اخوان، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشور، در پاسخ به چرایی بازگشت هواپیمای یکی از ایرلاینهای ایرانی در مسیر تهران - دوشنبه به فرودگاه امام(ره) گفت: «به دلیل اینکه ترکمنستان مجوز عبور ایرلاینهای ایرانی را از آسمان خود صادر نکرد، پرواز تهران - دوشنبه نتوانست در مقصد فرود آید و ناچار شد به فرودگاه امام خمینی(ره) در تهران بازگردد.»
همچنین اعلام شد که از ساعت ۲۴ شب پنجشنبه، کلیه پروازهای ایرلاینهای ایرانی به امارات متحده عربی نیز لغو شده است.
لغو پروازهای ایران به عراق
فرودگاه نجف نیز پذیرش پروازهای ایران را متوقف کرد.
فرودگاه نجف اعلام کرد که «پروازهای ورودی و خروجی ایران از ساعت ۲ بامداد جمعه ۳ مهر لغو شد.» این در حالی است که در برنامه پروازهای خروجی تهران هنوز نام برخی ایرلاینها برای پرواز به نجف دیده میشود و کاروانهای عتبات هم منتظر پرواز به نجف هستند.
چند روز پیش فرودگاه بغداد در پی تحریمهای آمریکا علیه صنعت هوانوردی ایران و نگرانی از تبعات پذیرش هواپیماهای ایرانی از چرخه پروازهای ایران خارج شد. سازمان هواپیمایی اعلام کرد که پروازهای بغداد به نجف منتقل میشود.
اما فرودگاه نجف نیز پذیرش پروازهای ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد. یکی از مدیران دفاتر زیارتی که پرواز برگشت داشت، به فارس گفت: «مجبوریم زمینی به کشور برگردیم.»
توجه به چند نکته درباره توقف پروازهای ایران
رضا غبیشاوی در عصر ایران نوشت:
۱- تاکنون تحریم پروازهای ایران توسط ۵ کشور اجرا شده است.
عراق: با وجود اینکه نخستوزیر و اکثر وزیران دولت، شیعه و نزدیک به ایران هستند، اما تحریم آمریکا از سوی فرودگاههای این کشور به اجرا گذاشته شد.
عراق در برابر هیچکدام از تحریمهای آمریکا یا اروپا یا سازمان ملل متحد، مقاومت نمیکند بلکه آنها را اجرا میکنند؛ حتی اگر به ضررشان تمام شود، چون خواهان بازگشت تحریمها علیه این کشور یا رویارویی با آمریکا و اروپا بر سر ایران یا کشور دیگری نیستند.
دولت عراق به لحاظ سیاسی نزدیک ایران است اما در برابر تحریم آمریکا، تسلیم است و منافع اقتصادی سیاسی این کشور را در اولویت قرار میدهد.
گرجستان: با وجود اینکه دولت نزدیک به روسیه در این کشور برقرار است، اما خواهان تنش و درگیری با آمریکا نیست. رابطه با آمریکا آنقدر برای گرجستان ارزشمند است که از منافع مادی ارتباطات اقتصادی و گردشگری با ایران میگذرد.
عمان: در میان کشورهای جنوب خلیج فارس، بهترین و نزدیکترین روابط سیاسی با ایران را دارد و بارها به لحاظ اقتصادی نیز به سود ایران فعالیت داشته است؛ از جمله در زمینه دور زدن تحریمها. همین حالا نیز یکی از راههای دور زدن محاصره دریایی آمریکا علیه ایران، بنادر عمان هستند. اما وقتی پای تحریم آمریکا وسط باشد، دستهای عمانیها هم بالاست و آنها نیز خواهان قربانی کردن منافع اقتصادی سیاسیشان نیستند.
جمهوری آذربایجان: شرایط مشابه با عراق و عمان وجود دارد. رابطه سیاسی با دولتهای آنها خوب است اما میان ایران و آمریکا، انتخاب آنها واشنگتن است.
امارات: پیش از این نیز در وضعیت تنش و درگیری با ایران بود. صدور ویزا برای ایرانیها را متوقف و حتی استفاده مسافران ایرانی از پروازهای اماراتی را ممنوع کرده بود. به تازگی هم همه ارتباطات اقتصادی با ایران را تعلیق کرد.
توقف تورهای گردشگری
توقف پروازها به عراق، گرجستان، عمان و امارات، حجم مهمی از تورهای گردشگری ایرانیها را متوقف میکند و آسیب جدی به شرکتهای هواپیمایی و آژانسهای گردشگری ایرانی وارد میکند.
تحریم شرکتهای هواپیمایی ایران
۲- تحریم شرکتهای هواپیمایی ایران از سوی آمریکا در قالب برنامه جدید آمریکاست. برخلاف قبل که برنامه اتمی یا موشکی یا حقوق بشری یا جنگ روسیه - اوکراین، دلیل تحریم اعلام میشد، این بار اما هدف، نابود کردن ارتباطات خارجی اقتصاد ایران است.
تحریم پروازی، یعنی شرایط جنگی و غیرعادی برای ایران ادامه دارد. علاوه بر این، آمریکا به دنبال ایجاد محاصره هوایی علیه ایران پس از محاصره دریایی است.
آمریکا از ۲۳ تیر ماه گذشته، محاصره دریایی علیه بنادر جنوب ایران اعمال کرده است. در این برنامه، نیروی دریایی آمریکا مانع از رفتوآمد کشتیها به سمت بنادر ایران در خلیج فارس و دریای عمان شدهاند.
محاصره دریایی ادامه دارد. حالا آمریکا در گام دوم تلاش میکند محاصره هوایی نیز علیه ایران اعمال کند تا رفتوآمد پروازها به سمت ایران متوقف شود.
آیا مسئولان ایرانی از توقف پروازها اطلاع داشتند؟
۳- آیا مسئولان ایرانی از قبل، از توقف پروازها اطلاع داشتند یا نداشتند؟ اگر از قبل میدانستید چرا اطلاعرسانی نکردند؟ اگر اطلاع نداشتند پس وظیفه و مأموریت آنها چیست و چه جایگاه حقوقی دارند؟
تقریباً تنها درباره گرجستان، مقامات این کشور خود از قبل توقف پروازها به ایران را اعلام کردند و مانع از سردرگمی مسافران و شرکتهای هواپیمایی ایرانی شدند.
در سایر موارد، مقامات ایرانی همزمان با توقف پروازها یا با تأخیر، این موضوع را اعلام کردند.
طعم تلخ تحریم برای مردم و مسئولان
۴- این تحریمها اتفاق خوبی است زیرا زندگی برخی از مسئولان خارجنشین را تحت تأثیر قرار داده است. برخی هنوز طعم تلخ تحریم را نچشیدهاند و در سختی گرفتار نشدهاند.
اگر مردم عادی به دلیل تحریم و وضعیت اقتصادی خراب، برای پیدا کردن یک داروی خاص با مشکل مواجهاند، آن مقام مسئول با سفارش فلان رفیق، در بازگشت از اولین سفر خارجی، دارو حاضر میشود.
اگر مردم عادی برای خرید یک خودروی معمولی روز دنیا مجبورند چند برابر قیمت آن را بپردازند و هزینههای بلاوجه داشته باشند، در مقابل، مسئولان درکی از هزینههای خرید و نگهداری خودرو و ... در روزهای کنونی ندارند.
اگر مردم به دلیل جهش قیمت دلار و عدم صدور ویزا و شرایط جنگی، از سفر خارجی محروماند، اما سفر خارجی برخی مسئولان ادامه داشت.
مسئولان برای توقف تحریم و محاصره کاری کنند. مسئولانی که با ناکارآمدی و ضعف، مانع از تحریم نشدند و اجازه دادند تحریمها به جایی برسند که رفتوآمد عادی مردم به کشورهای همسایه را نیز قطع کند.