به گزارش ستاره صبح آنلاین، پرونده تراستیها و واسطههای فروش نفت بعد از گزارش اخیر همشهری آنلاین و نام بردن از حسین شمخانی، روح الله رضوی، محمدهادی مومنین و علی بایندریان بیش از قبل مورد توجه رسانههای و افکار عمومی قرار گرفته است. البته این موضوع در سالهای اخیر، همواره یکی از پیچیدهترین و حاشیهسازترین حیاطخلوتهای اقتصاد ایران بوده است؛ ساختاری تاریک که تحت عنوان دور زدن تحریمها شکل گرفته، اما در نهایت به محلی برای توزیع رانتهای چند صد میلیونی و خروج گردش مالی کشور از سامانههای نظارتی مبدل شده است.
در این میان، هر بار که نام جدید مطرح میشود و ردپای شبکهای از شرکتهای قارچگونه و مدیران به چشم میخورد که بدون داشتن شفافیت مالی، نبض مبادلات انرژی کشور را در دست گرفتهاند.
در روزهای اخیر و همزمان با افشاگریها پیرامون عملکرد ۴ تن دیگر از بازیگران اصلی شبکه تراستی، نام سید روحالله رضوی مطرح و اغلب هم با سرباز روح الله رضوی مجری تلویزیون اشتباه گرفته شده است. بررسی دادههای ثبتی در سایت رسمینو نشان میدهد که رضوی نه یک چهره منزوی، بلکه حلقهای متصل به شبکهای گسترده از شرکتهای حوزه انرژی، نفت و تجارت است.
تشابه اسمی و جنجال رسانهای
با داغ شدن افشاگریها درباره تراستیهای نفتی، نام «روحالله رضوی» موجی از حواشی رسانهای را ایجاد کرد و سبب هم تشابه اسمی وی با یکی از مجریهای صدا و سیما بود. آنطور که یاشار سلطانی فعال رسانهای معروف به افشاگریهایش در یک مصاحبه ویدیویی میگوید، سید روح الله رضوی داماد 59 سخنگوی جبهه پایداری است. متقیفر نیز پیش از این در مصاحبهای با رویداد۲۴ نسبت خانوادگی خود با سرباز روحالله رضوی فعال رسانهای کشمیری را تکذیب کرده بود.
سرباز روح الله هم در برنامه «به وقت ایران» به این تشابه اسمی واکنش نشان داده و گفته: میگویند داماد فلانی است. من داماد مرحوم پدرخانمم هستم که یک معلم بازنشسته بوده است.
یکی دیگر از مجریها به شوخی میگوید: من خیلی دیشب ناراحت بودم، این همه نفت میفروشی، سهم ما چه میشود؟ کاش حداقل بشکهها را به ما بدهی آهنش را بفروشیم.
اما روح الله رضوی، داماد سخنگوی جبهه پایداری کیست؟ متقی فر، سخنگوی جبهه بارها گفته ما اصل برجام را قبول نداشتیم و الان هم قبول نداریم. او همصدا با جبهه پایداری، مذاکره با ترامپ را «حرام» میداند اما روشن شده دامادش از کاسبان برجسته تحریمهایی است که با خروج آمریکا از برجام و به واسطه عدم مذاکره مستقیم با آمریکا در سالهای متمادی، بر دوش ملت ایران سنگینی کرده است.
اختاپوس شرکتی؛ از کیش تا تهران
فارغ از حواشی سیاسی، آنچه اهمیت دارد، سوابق واقعی و ثبتشده این فرد است. جستوجو در دادههای رسمی ثبتی تصویر واضحتری از ابعاد فعالیتهای سید روحالله رضوی ارائه میدهد. او نه با یک برند یا یک بنگاه مشخص، بلکه با مجموعهای متنوع از شرکتهای چندمنظوره در ساحل خلیجفارس تا قلب پایتخت خیمه زده است.
روحالله رضوی در مقاطع مختلف، مسئولیتهای مدیریتی متعددی از جمله مدیرعامل، رئیس هیئتمدیره و مدیر تصفیه را در مجموعههای متنوع تجاری بر عهده داشته است. او در شرکت «تجارت گستر اطلس پارسیان کیش» بهعنوان مدیرعامل و رئیس هیئتمدیره فعالیت کرده؛ مجموعهای فعال در منطقه آزاد که بستری مناسب برای مبادلات ارزی و پوششهای تجاری محسوب میشود. حضور او در مسند ریاست هیئتمدیره شرکت «فرزانگان انرژی پارس» نیز پیوند مستقیم وی را با حوزه انرژی و پروژههای این بخش آشکارتر میسازد. رضوی علاوه بر این، عهدهدار سمت مدیر تصفیه در دو شرکت «تراز تجارت پاسارگاد» و «سپهر تجارت مهر ونک» بوده است. پازل این شبکه شرکتی با عضویت او در هیئتمدیره مجموعههای دیگری همچون «پترو تجارت خاورمیانه»، «گروه توسعه اقتصادی ارزش آفرینان آوید»، «پترو اوریم کیش» و «پیشگامان اقتصاد صادقین» تکمیل میشود.
مسئله اصلی در تحلیل سوابق افرادی مانند سید روحالله رضوی، تنوع شرکتها به تنهایی نیست؛ بلکه «شبکه همکاران و شرکا» است. در مکانیزم فروش نفت تحریمی، افراد به طور مستقل عمل نمیکنند، بلکه زنجیرهای متصل به هم از صرافیها، شرکتهای کاغذی و پوششی در داخل و خارج کشور را تشکیل میدهند.
رضوی دقیقاً از همان «الگوی ساختاری» پیروی کرده که پیشتر در پرونده سایر تراستیهای معروف ارزی و نفتی دیده شده است. فعالیت در قالب شرکتهای متعدد تجاری، جابهجایی مستمر در سمتهای مدیریتی و حضور پررنگ در مناطق آزاد مانند کیش که بستر اصلی ثبت شرکتهای پوششی و تسویههای ارزی محسوب میشود، تکههای اصلی این پازل تجاری هستند.
تجربه سالهای اخیر نشان داده است زمانی که سازوکار فروش ثروت ملی از اتاقهای شفاف به حیاطخلوتهای تاریک منتقل میشود، خروجی آن پدیدار شدن جوانان گمنامی است که یکشبه بر صندلی هیئتمدیره دهها شرکت انرژی و تجاری مینشینند. در واقع فقدان اهلیتسنجی و نظارت دقیق، حاصلی جز بازنگشتن منابع ارزی به خزانه کشور نداشته است.
میشود این بخش را به گزارش اضافه کرد، اما بهتر است گزاره «کشور را به بنبست کشاندند و حالا معلوم شده خودشان سود بردهاند» بهعنوان نتیجه قطعی گزارش نوشته نشود؛ چون بخش دوم فعلاً درباره رضوی مبتنی بر گزارشهای رسانهای است و برای اثبات انتفاع خود جبهه پایداری یا متقیفر سند مستقلی نداریم. نسخه زیر همان تضاد سیاسی-اقتصادی را تیز نگه میدارد، اما آن را با سابقه مواضع مستند میکند.
تحریم برای مردم، تجارت برای نزدیکان؟
مطرح شدن نام داماد سخنگوی جبهه پایداری در پرونده تراستیهای نفتی، یک پرسش سیاسی مهمتر را نیز پیش میکشد: جریانی که طی بیش از یک دهه از جدیترین منتقدان توافق هستهای و مذاکره با آمریکا بوده، چه نسبتی با اقتصادی دارد که در سایه همین تحریمها، شبکه گستردهای از واسطهها و تراستیهای نفتی در آن شکل گرفته است؟
تندروی های این جریان منحصر به دولت های اصلاحطلب نبوده است. حتی با تغییر دولت نیز در بر همان پاشنه مخالفت با مذاکره و توافق میچرخیده. در فروردین ۱۴۰۱ و در حالی که دولت ابراهیم رئیسی برای احیای توافق هستهای در وین مذاکره میکرد، نبویان یکی از چهره های شاخص جریان پایداری متن توافق در دست مذاکره را ناقض خطوط قرمز خواند. یکی از محورهای اصلی انتقاد او اتفاقاً نفت بود؛ او میگفت در توافق مورد بحث امکان فروش آزاد نفت و بازگرداندن پول آن به ایران تضمین نشده است!
مطرح شدن نام یک عضو خانواده سخنگوی این جبهه در بین تراستی های نفتی را نباید شوخی گرفت.
این خط سیاسی تا همین امروز با هرگونه مسیری که به رفع تحریم بیانجامد مخالفت کرده است. مخالفت با مذاکره و توافق در خلال جنگ امروز برند جبهه پایداری است. امروز برای افکار عمومی روشن شده چه کسانی مانع رفع تحریمها میشوند. تحریم نفت و محدودیت دسترسی ایران به شبکه بانکی بینالمللی، فروش نفت را از مسیرهای معمول خارج کرده و استفاده از شرکتها و واسطهها را به یکی از ابزارهای تجارت خارجی ایران تبدیل کرد و بر کسی پوشیده نیست که همین تراستیها و کاسبان تحریم، مانع برداشته شدن موانع فروش نفت شدهاند.