تغییر تقاضای مسکن
رئیس مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، تحولات جمعیتی در حال تغییر چهره تقاضای مسکن در ایران است. خانوارهای کوچکتر و افزایش افرادی که بهتنهایی زندگی میکنند، باعث شده نیاز به مسکن دیگر با معیارهای سنتی خانواده ایرانی قابل توضیح نباشد.
ایمانی جاجرمی با اشاره به کاهش رشد جمعیت در ایران گفت: سیاستگذاری مسکن نمیتواند همچنان بر تصویری قدیمی از خانواده ایرانی بنا شود، زیرا همزمان با کاهش رشد جمعیت، اندازه خانوارها نیز در حال کوچک شدن است و الگوهای جدیدی از زندگی در جامعه شکلگرفته است.
افزایش خانوارهای تکنفره
وی با اشاره به افزایش خانوارهای تکنفره افزود: افزایش تعداد افرادی که بهتنهایی زندگی میکنند، یکی از تغییرات مهم در ساختار خانوار ایرانی است و سیاست مسکن باید این تحول را در برآورد نیاز واقعی جامعه لحاظ کند.
این جامعهشناس درباره تأثیر تجرد قطعی و افزایش طلاق بر الگوی تقاضای مسکن توضیح داد: تجرد قطعی و طلاق نیز به افزایش تعداد خانوارهای کوچک و مستقل منجر شدهاند و همین مسئله باعث میشود تعریف متقاضی مسکن بر اساس یک الگوی ثابت خانوار، دیگر با واقعیت اجتماعی ایران همخوانی نداشته باشد.
سالمندی
ایمانی جاجرمی با اشاره به روند سالمندی جمعیت ایران تأکید کرد: جامعه ایران بهسرعت در حال حرکت به سمت سالمندی است و افزایش جمعیت سالمند، یکی دیگر از عواملی است که باید در برنامهریزی مسکن موردتوجه قرار گیرد.
وی درباره ارتباط سالمندی جمعیت با نیازهای سکونتی بیان کرد: بخشی از جمعیت سالمند در سالهای آینده به سکونت مستقل و مسکن متناسب با شرایط سنی خود نیاز خواهند داشت؛ بنابراین، سیاستگذاری مسکن باید نیازهای این گروه جمعیتی را نیز در محاسبات خود وارد کند.
وی با تأکید بر تفاوت نیازهای خانوارهای کوچک و سالمندان با خانوادههای سنتی گفت: تغییرات جمعیتی فقط تعداد متقاضیان مسکن را تغییر نمیدهد، بلکه نوع، اندازه و محل استقرار واحدهای مسکونی موردنیاز جامعه را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
فاصله میان عرضه و تقاضای مسکن
ایمانی جاجرمی درباره پیامد ادامه سیاستهای فعلی ساخت مسکن اظهار کرد: اگر سیاستهای ساختوساز همچنان بر تأمین واحدهای مسکونی برای خانوادههایی با الگوی سنتی متمرکز باشد، فاصله میان عرضه مسکن و تقاضای واقعی جامعه میتواند بیشتر شود.
وی در تشریح این فاصله میان عرضه و تقاضا افزود: افزایش تعداد واحدهای مسکونی بهتنهایی به معنای پاسخگویی به نیاز جامعه نیست، زیرا واحدهای ساختهشده باید ازنظر اندازه، نوع، موقعیت مکانی و شیوه دسترسی با ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی متقاضیان مطابقت داشته باشند.
او با اشاره به تغییر ساختار خانوار تأکید کرد: در جامعهای که سهم خانوارهای کوچک و افرادی که بهتنهایی زندگی میکنند در حال افزایش است، نمیتوان تمام تقاضای مسکن را با معیارهای مربوط به خانوادههای بزرگتر و الگوی سنتی خانوار توضیح داد.
ساختار جمعیت
ایمانی جاجرمی درباره ضرورت تغییر نگاه سیاستگذار به مسئله مسکن خاطرنشان کرد: تغییرات جمعیتی نباید فقط بهعنوان یک موضوع آماری در برنامههای مسکن دیده شود، بلکه ساختار جمعیت یکی از متغیرهای تعیینکننده نوع تقاضا و آینده بازار مسکن است.
وی در توضیح نقش تغییرات جمعیتی در برنامهریزی مسکن گفت: پیش از تعیین میزان ساختوساز، باید مشخص شود جامعه به چه نوع مسکنی، با چه اندازهای، در چه مناطقی و با چه شیوهای برای دسترسی نیاز دارد.
بازنگری در سیاستگذاری مسکن
این جامعهشناس با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاستگذاری مسکن افزود: اگر سیاستگذار برای خانوارهایی برنامهریزی کند که سهم آنها در ساختار اجتماعی کاهشیافته و نیازهای خانوارهای جدید را نادیده بگیرد، حتی افزایش عرضه مسکن نیز لزوماً به معنای تأمین مسکن موردنیاز جامعه نخواهد بود.
ایمانی جاجرمی در جمعبندی دیدگاه خود درباره آینده بازار مسکن بیان کرد: تغییر اندازه خانوار، افزایش زندگی یکنفره و رشد جمعیت سالمند، سیاست مسکن را با یک ضرورت تازه روبهرو کرده است؛ سیاستگذار باید پیش از تصمیمگیری درباره میزان ساخت مسکن، تغییرات ساختار خانوار و نیازهای متفاوت گروههای جمعیتی را در طراحی سیاستهای خود لحاظ کند.
منبع: اقتصاد آنلاین