تأثیر جنگ و تحریم بر صنعت هوایی
صنعت هوانوردی بهعنوان یک صنعت هایتک و پیشقراول، پیشانی اقتصاد است و درنتیجه تأثیر تحریم بر آن جدی است. باید توجه داشت اثرات تحریم بهتدریج خودش را نشان داده است.
تحریمها از یکسو باعث ایجاد موانع جدی در پروازهای خارجی شده و از سوی دیگر هم تهیه و تأمین قطعه را با مشکل مواجه کرده و هم خرید هواپیما را سخت میکند. یکی از تبعات تحریم ایجاد موانع مختلف برای پرواز به برخی مقاصد پروازی است. مثلاً برای ورود به اروپا داشتن مجوزی به نام « TCO» ضروری است و ایرانایر تنها ایرلاینی بود که مجوز ورود به اروپا را داشت، از دو سال قبل به دلیل رأی دادگاه اتحادیه اروپا اجازه ورود به اروپا را نداشتیم و درنتیجه این مجوز توسط آژانس ایمنی هوانوردی اروپا باطل شد. سه تا چهار دهه پیش مابین ۳۰ تا ۴۰ هواپیما داشتیم و هرازگاهی هم میتوانستیم هواپیمای دستدوم تهیه کنیم.
هدیه برجام به صنعت هوانوردی
در دوره برجام توانستیم چند هواپیمای نو بخریم. بهعنوانمثال در زمان برجام 16 هواپیما که به هواپیماهای برجامی مشهورند را خریداری کردیم. این اتفاق در آن زمان برای ما موفقیت محسوب میشد، اما از آن شانزده هواپیما سیزده هواپیما ایتیآر بود که با شرایط آبوهوایی ما همخوانی نداشت یا از لحاظ اقتصادی برای بعضی مقاصد ما مؤثر نبود و در نتیجه نتوانست تأثیرات خودش را زیاد نشان بدهد، ولی سه هواپیما از این هواپیماها ایرباس بود؛ دو فروند ایرباس ۳۳۰ و یک فروند ایرباس ۳۲۱. مخصوصاً دو ایرباس ۳۳۰ در یک دهه اخیر به ما کمک زیادی کرد. اما وقتی فشار تحریم بیشتر شد، به ما دیگر بنزین نمیدادند. در این شرایط، ما به هر نقطه اروپا میرفتیم، برای برگشت در چند شهر امکان سوختگیری داشتیم، ولی بعد از مدتی کلاً ارائه سوخت در اروپا برای ما منتفی شد.
همین اتفاق سبب شد در برگشتن مسافت پروازی و هزینههایمان افزایش یابد، چراکه باید در کشور دیگری فرود میآمدیم. ولی همین هم بعد از مدتی منتفی شد و در نتیجه دیگر امکان استفاده از ایرباس ۳۰۰-۶۰۰ و ایرباس ۳۱۰ منتفی شد و تنها توانستیم از دو فروند ایرباس ۳۳۰ برای مقاصد اروپایی استفاده کنیم، چون هواپیمایی بود که با آن میشد سوخت رفتوبرگشت را ببریم. البته بازهم با موانع و بهانههای سیاسی و تشدید تحریم کلاً پروازهای ما از مهر دو سال قبل به اروپا منتفی شد.
اکنون تعداد هواپیماها محدود و مشکلات بیشتر شده است. یک جا هواپیما هست، اما به دلیل همین مشکلات، خلبان نیست. قطعه هست، ارز موردنیاز نیست، هواپیما هست، قطعه نیست.
فرسودهشدن هواپیماها
الان اثرات تحریم بیشتر هویدا شده و باعث شده هواپیماهای ما هم ازنظر تقویمی و کلندرتایم و هم از نظر ساعت پروازی به زمان اورهال برسند و هزینه تعمیرات بیشتر شده و نرخ تسعیر هم موجب شده در بعضی مقاصد پروازی درآمد ما به ریال و هزینههایمان به دلار یا یورو باشد.
نتیجه فشار داخلی و خارجی این شد که برخی از انواع بوئینگهای ۷۰۷ و بوئینگهای ۷۳۷ و ۷۲۷ و ۷۴۷ و توپولوف ۱۵۴، ایرباس ۳۱۲ و ۳۱۳ و ۳۰۶ و ایرباس ۳۳۰ و ۳۲۰ فمیلی و فوکر ۱۰۰ بهتدریج از گردونه پروازی و عملیاتی خارج شدند و کار بهجایی رسید که ما در حال حاضر از ۱۳ فروند ایتیآر تقریباً دو فروند در حال فعالیت است و دو فروند ایرباس ۳۲۰ فمیلی داریم که یکی از آنها هم در جنگ رمضان در بوشهر مورد اصابت قرار گرفت. طوری این هواپیما را زده بودند که امحا شد.
۱۲۰۰ میلیارد تومان از دولت طلب داریم
بحران اصلی این است که ما پرواز را انجام دادیم، اما پول پرواز دستوری را نگرفتیم. هزینههای هوانوردی در حال حاضر با توجه به نرخ تسعیر زیاد است. در ضمن پرواز دستوری عموماً در داخل کشور بیشتر بوده است. ما برای اینکه سرپا باشیم باید درآمدی برای تأمین هزینههایمان داشته باشیم. پروازهایی انجامشده، ولی هزینههایش بعداً داده نشده است. در نامه اخیر به ریاستجمهوری، اشاره کردیم که از سال ۶۴ تا ۹۴ که قیمت دلار بین ۶۹ تا ۳۲۰۰ تومان بوده و قیمت بهطور متوسط به هزار تومان میرسید، ما ۱.۸ همت پرواز دستوری در این قالب داشتیم که پولش همان زمان داده نشده است. تقریباً چهارصدتا پانصد میلیارد این رقم بعداً پرداختشده که اصلاً با نرخ تسعیر آن زمان قابل قیاس نبوده است. همینالان بالغبر ۱۲۰۰ میلیارد تومان طلب داریم که این پول میتواند بخش مهمی از مشکلات ایرانایر را حل کند.
بسته شدن حسابها
همهی این اتفاقات سبب شده شرکت باوجود طلبی که داریم نتوانیم اقساط را بپردازیم. به دلیل عدم پرداخت اقساط از دو سال قبل، کلیه حسابهای ایرانایر نیز توسط بانکهای عامل بستهشده که الان این حسابها بازشده است . چنین سیاستی باعث شد هزینهها افزایش یابد.
هواپیماهای آسیبدیده در جنگ
در جنگ رمضان ۱۰ هواپیمای عملیاتی ما مورد اصابت قرار گرفت. در کل شاید ۲۰ تا ۳۰ فروند هواپیما در شهرهای مختلف آسیب دیدند.
یکسری از رادارهای ما موردحمله قرار گرفت و همین اتفاقات موجب شد محدودیتهای پروازی برای ما ایجاد شود. مثلاً اگر پیشازاین در سه تا چهار دقیقه در فرودگاه مهرآباد یا فرودگاه امام، تیک ـ لندینگ داشتیم، الان فواصل به دلیل همین مشکلات بیشتر شده است.
در کل هشتتا ۹ هواپیما در ایران ایر داریم. البته یکی دو تا هواپیما در شیراز و بندرعباس در جنگ صدمات جزئی دیدند که آنها را به تهران انتقال دادیم و با تعمیرات به چرخه پروازی برگشتند.
از شش فروند ایرباس ۶۰۰ و ۳۱۰، سه فروند هواپیمای عملیاتی داریم. البته بعد از حدود یازده سال هواپیمای ایرباس ۳۳۰ که در زمان برجام گرفتیم تقریباً از دور خارجشده و هواپیمای ۷۴۷ کارگو که یک هواپیمای استراتژیک است باید تعمیرش کنیم. در کل بیشتر هواپیمای ما از گردونه عملیاتی خارجشده یا نیاز به اورهال دارد.
شرکت ایران ایر در حال حاضر نزدیک به ۱۳ هزار بازنشسته و مستمریبگیر و حدود ۹ هزار کارکنان دارد، آنهم با هشت هواپیما. ما با این تعداد هواپیما باید هم هزینههایمان را تأمین کنیم، هم حسابهایمان بسته است.
جایگاه ایرانایر در نبود تحریم
اگر تحریم نبود هاب پروازی خاورمیانه بودیم. زمانی که در ایرانایر هواپیمای ۷۴۷ اسپی داشتیم که دورترین پرواز را ازاینجا مستقیم به نیویورک انجام میداد، در کشورهای حاشیه خلیجفارس فرودگاهی وجود نداشت و پروازی انجام نمیشد. پس شرایطی که در دوحه و کویت و دبی میبینید را ما داشتیم.
کشور ما با جمعیت 90میلیونی و موقعیت سوقالجیشی و استراتژیک و مساحت یکمیلیون و ۶۴۸ هزار و ۱۹۵ مترمربع به حدود هزار هواپیما نیاز دارد، اما حدود سیصد هواپیما داریم که ۱۳۰ فروند از آنها عملیاتی است و تعدادی هم در جنگ ضربه خورد و حالا زیر صد فروند هواپیمای عملیاتی داریم.
برگرفته از خبر آنلاین