محمدرضا طهماسبپور، نویسنده کتاب «عکاسی باطنی»، در گفتوگو با ایبنا با اشاره به ورود اولیه دوربین عکاسی از مسیر مناسبات علمی و دیپلماتیک به دربار قاجار گفت: اشتیاق ویژه ناصرالدینشاه به عکاسی، نقش تعیینکنندهای در گسترش این هنر ـ فن در ایران داشت. در آغاز، عکاسی بیشتر به ثبت پرترهها و مناظر محدود میشد، اما بهتدریج کاربردهایی چون مستندنگاری، عکاسی از مردم، زندانیان، آثار باستانی، گزارشهای تصویری و حتی عکاسی علمی مانند پرتو ایکس به آن افزوده شد.
به گفته این پژوهشگر، کتاب «عکاسی باطنی» با تکیه بر اسناد تاریخی و تصاویر بهجامانده از دوره قاجار، به بررسی سرچشمههای پیدایش عکاسی و برخی کاربردهای کمتر شناختهشده آن در ایران، از جمله داگروتیپ، عکاسی جنگ و فتومونتاژ میپردازد. او معتقد است اگرچه ایران از نظر فنی همپای غرب حرکت نمیکرد، اما خلاقیتهای عکاسان ایرانی در برخی حوزهها قابل توجه و کمنظیر بوده است.
طهماسبپور تأکید کرد که عکاسی در دوره ناصری نهتنها به دربار محدود نماند، بلکه با گسترش عکاسخانهها، بهتدریج میان مردم عادی نیز رواج یافت و امروز، این تصاویر ارزش تاریخی و جامعهشناختی بالایی برای شناخت زندگی و فرهنگ آن دوران دارند.