احتمال توافق ایران و آمریکا بر سر غنی‌سازی اورانیوم در داخل کشور افزایش یافته است؛ موضوعی که به یکی از مهم‌ترین موانع دستیابی به توافق هسته‌ای تبدیل شده است. در همین حال، گزارش‌هایی از موافقت احتمالی دونالد ترامپ با غنی‌سازی ۳.۶۷ درصدی در ایران منتشر شده است؛ هرچند این خبر هنوز به‌صورت رسمی از سوی تهران و واشنگتن تأیید نشده است. هم‌زمان، رئیس‌جمهور آمریکا از احتمال پایان درگیری‌ها سخن گفته، اما بر ادامه محاصره دریایی و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تأکید کرده است.
ستاره صبح دو رسانه الحدث و العربیه به نقل از منابع آگاه مدعی شدند ایران و آمریکا درباره غنی‌سازی اورانیوم در داخل خاک ایران با غلظت ۳.۶۷ درصد به توافق رسیده‌اند. همچنین گفته شده است یک کشور ثالث، احتمالاً روسیه یا چین، در روند کاهش سطح غنی‌سازی اورانیوم نقش تسهیل‌کننده خواهد داشت.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ اعلام کرده است که کشورهای قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین و کویت ترجیح می‌دهند وضعیت فعلی محاصره ادامه پیدا کند. با این حال، او از احتمال پایان جنگ و درگیری‌ها نیز سخن گفته است.
احتمال توافق ایران و آمریکا بر سر غنی‌سازی اورانیوم
خبرگزاری الحدث به نقل از منابع آگاه مدعی شده است که ایران و آمریکا بر سر غنی‌سازی اورانیوم در داخل ایران با غلظت ۳.۶۷ درصد به تفاهم رسیده‌اند. بر اساس این گزارش، یک کشور ثالث که احتمالاً روسیه یا چین خواهد بود، روند کاهش سطح غنی‌سازی اورانیوم را تسهیل خواهد کرد.
شبکه العربیه نیز به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که دونالد ترامپ با ادامه غنی‌سازی اورانیوم در داخل ایران، در چارچوب یک توافق جامع‌تر، موافقت کرده است. در صورت صحت این گزارش، می‌توان آن را نشانه‌ای از تغییر موضع آمریکا و فراهم شدن زمینه برای دستیابی به توافق با تهران ارزیابی کرد.
بر اساس جزئیات منتشرشده از پیشنهاد احتمالی توافق، ترامپ با غنی‌سازی ۳.۶ درصدی اورانیوم در خاک ایران موافقت کرده و در مقابل، ایران اجازه بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده در حملات نظامی اخیر را خواهد داد.
بازگشایی تنگه هرمز، آزادسازی ۶ تا ۹ میلیارد دلار از دارایی‌های توقیف‌شده ایران و رقیق‌سازی ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران نیز از دیگر محورهای مطرح‌شده در این گزارش‌هاست.
در صورت تأیید رسمی این موارد، می‌توان دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن را محتمل‌تر دانست.
اظهارات ترامپ درباره احتمال توافق با ایران
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از دیدار با نخست‌وزیر قطر از گفت‌وگویی سازنده درباره ایران خبر داد.
او اعلام کرد: «من گفت‌وگوی خوبی با شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، داشتم. در این گفت‌وگو، مسائل زیادی درباره جمهوری اسلامی ایران مورد بحث قرار گرفت.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که تحولات دیپلماتیک و مواضع متناقض طرف‌های درگیر، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال توافق و پایان درگیری‌ها را افزایش داده است.
ترامپ خواستار تداوم محاصره دریایی است
رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال و در جمع خبرنگاران مدعی شد قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت و برخی کشورهای دیگر ترجیح می‌دهند وضعیت موجود حفظ شود.
به گفته ترامپ، این کشورها با ادامه محاصره دریایی و تداوم عملیات موسوم به «دروازه آهنین» موافق هستند. او همچنین از ادامه محاصره از مسیرهای زمینی و دریایی سخن گفته است.
تأکید آمریکا بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای
ترامپ مدعی شد کشورهای منطقه بر این موضوع توافق دارند که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند و این مسئله قابل مذاکره نیست.
رئیس‌جمهور آمریکا همچنین گفت در صورت تغییر شرایط در خاورمیانه، ایالات متحده در وضعیت آماده‌باش کامل قرار دارد و برای اقدام احتمالی آمادگی خواهد داشت؛ هرچند به گفته او، در شرایط فعلی وقوع چنین سناریویی چندان محتمل نیست.
ترامپ با اشاره به تحولات منطقه ادعا کرد اسرائیل و دیگر کشورهای خاورمیانه از تهدیدهای ایران در امان هستند. او همچنین از روند مثبت برای پایان دادن به درگیری‌ها سخن گفت و تأکید کرد که منافع آمریکا در هر شرایطی حفظ خواهد شد.
وی افزود: «به نظر نمی‌رسد اقدام نظامی چندان ضروری باشد، اما ما در حالت آماده‌باش کامل هستیم. آن‌ها با ما در حال گفت‌وگو هستند و با لحنی بسیار محترمانه صحبت می‌کنند. باید دید چه اتفاقی می‌افتد، اما احتمال زیادی وجود دارد که این درگیری پایان یابد.»
(منبع: آفتاب‌نیوز)
غنی‌سازی اورانیوم؛ گره اصلی مذاکرات ایران و آمریکا
در مذاکرات ایران و آمریکا طی دو سال گذشته، موضوع غنی‌سازی اورانیوم یکی از اصلی‌ترین موانع دستیابی به توافق بوده است.
در مذاکرات قبلی، ایران پیشنهاد کرده بود غنی‌سازی اورانیوم را به مدت پنج سال تعلیق کند؛ مشروط بر آنکه آمریکا اصل حق غنی‌سازی در خاک ایران را بپذیرد. با این حال، طرف آمریکایی این پیشنهاد را قبول نکرد.
هم‌زمان، آمریکا ضمن تأکید بر ضرورت توقف غنی‌سازی در ایران، پیشنهاد تأمین اورانیوم مورد نیاز ایران به‌صورت رایگان را در مقابل چشم‌پوشی تهران از غنی‌سازی داخلی مطرح کرد؛ پیشنهادی که با موافقت ایران روبه‌رو نشد.
در جریان مذاکرات و رفت‌وآمدهای دیپلماتیک دو سال اخیر و پس از بازگشت ترامپ به قدرت، اختلاف بر سر غنی‌سازی حل نشد. این اختلاف در نهایت به شکست مذاکرات و تشدید تنش‌ها و درگیری‌های نظامی منجر شد.
برجام؛ پذیرش غنی‌سازی، سنگ بنای توافق هسته‌ای
اهمیت پذیرش غنی‌سازی اورانیوم در ایران را می‌توان در روند شکل‌گیری برجام مشاهده کرد. در مذاکرات محرمانه و مستقیم ایران و آمریکا در عمان طی سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱، دولت باراک اوباما با اصل غنی‌سازی اورانیوم در ایران موافقت کرد. این تحول زمینه پیشرفت مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ و در نهایت دستیابی به توافق برجام را فراهم کرد.
در چارچوب برجام نیز ادامه غنی‌سازی در سطح پایین و تحت نظارت‌های مشخص در داخل ایران پذیرفته شد.
پیش از این نیز برخی مقام‌های ایرانی اعلام کرده بودند که افزایش سطح غنی‌سازی تا بیش از ۶۰ درصد با هدف تقویت موقعیت چانه‌زنی ایران و دستیابی به توافقی مبتنی بر پذیرش غنی‌سازی در سطح ۳.۶۷ درصد در خاک کشور انجام شده است.
اختلاف تهران و واشنگتن بر سر ترتیب اجرای توافق
پذیرش غنی‌سازی اورانیوم در داخل ایران می‌تواند یکی از مهم‌ترین موانع توافق احتمالی تهران و واشنگتن را برطرف کند. با این حال، دو طرف درباره ترتیب رسیدگی به موضوعات مورد اختلاف نیز مواضع متفاوتی دارند.
ایران خواستار آن است که ابتدا موضوعاتی مانند تنگه هرمز، محاصره دریایی و توقف درگیری‌های نظامی حل‌وفصل شود و پس از دستیابی به توافق اولیه، مذاکرات درباره پرونده هسته‌ای ادامه پیدا کند.
در مقابل، آمریکا خواهان توافقی جامع و هم‌زمان درباره همه موضوعات اختلافی، از جمله تنگه هرمز، محاصره دریایی، توقف درگیری‌ها و پرونده هسته‌ای ایران است.
این اختلاف بر سر ترتیب مذاکرات نیز می‌تواند بر روند دستیابی به توافق تأثیرگذار باشد.
تأسیسات هسته‌ای ایران پس از حملات نظامی
در جریان حملات هوایی آمریکا در تیرماه ۱۴۰۴، هم‌زمان با جنگ ۱۲ روزه، سه مرکز هسته‌ای ایران در نطنز، اصفهان و فردو هدف حمله قرار گرفتند و آسیب دیدند.
مقام‌های ایرانی اعلام کرده‌اند که در پی این حملات و تخریب تأسیسات، روند غنی‌سازی اورانیوم از آن زمان متوقف شده است.
اکنون با توجه به گزارش‌های منتشرشده درباره احتمال موافقت آمریکا با غنی‌سازی محدود در خاک ایران، باید دید آیا تهران و واشنگتن می‌توانند بر سر جزئیات یک توافق جامع به تفاهم برسند یا اختلاف‌های باقی‌مانده بار دیگر مسیر دیپلماسی را مسدود خواهد کرد.
پایان جنگ یا تداوم تنش؟ پاسخ این پرسش تا حد زیادی به سرنوشت مذاکرات هسته‌ای و چگونگی حل اختلاف بر سر حق غنی‌سازی اورانیوم در ایران بستگی دارد.