واردات دو هواپیما
این شرکت چینی که متشکل از یک کنسرسیوم بزرگ بوده است، در بخش‌های مختلف زیرساخت‌های فرودگاهی، ریلی، قطار و هواپیما، طرف قرارداد ایران به ارزش ۱۰.۹ میلیارد دلار بوده است. بخشی از این قرارداد به ساخت فاز دوم فرودگاه امام مربوط می‌شد و این شرکت، فرودگاه بزرگی در چین ساخته است.
مدیرعامل ایران‌ایر با ارائه اطلاعاتی به ایلنا، ابعاد جدیدی از این پرونده را افشا کرد. هائوکان انرژی همچنان به ایران بدهکار است.
سال گذشته، «طاهر عبدالحی»، مدیرعامل فعلی ایران‌ایر، این خبر را تأیید کرد و گفت: دو فروند هواپیما برای ایران‌ایر ۱۲۱ میلیون دلار، معادل ۱۸ همت، هزینه داشته است؛ درحالی‌که به‌جای این دو ایرباس ۳۳۰ می‌توانستیم ۱۲ فروند ایرباس ۳۴۰ خریداری کنیم. به گفته وی، سه موتوری که فرستادند، بین چهار تا شش ماه امکان پرواز دارند.
یک شرکت ایرانی سال گذشته میزان مطالبات خود از شرکت چینی هائوکان انرژی را به «لیو کان»، مدیرعامل این شرکت، اعلام کرد. مبلغ این مطالبات ۸۲۶ میلیون و ۶۰۷ هزار و ۶۴۶ دلار بود و نسبت به سررسید این بدهی اخطار داده شد.
جزئیات خرید دو فروند ایرباس ۳۳۰ از هائوکان انرژی
طاهر عبدالحی، مدیرعامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (ایران‌ایر)، با اشاره به ماجرای تأمین دو فروند هواپیما از محل منابع مرتبط با مطالبات نفتی و خرید گران از هائوکان انرژی اظهار داشت:
قرار بود ۲.۸ میلیارد دلار از محل تهاتر نفت و استجازه رهبری به وزارت راه و شهرسازی پرداخت شود. این موضوع مربوط به سه سال گذشته و زمانی بود که من عضو هیئت‌مدیره ایران‌ایر بودم. این دو فروند هواپیمای ایرباس ۳۳۰ وارد ناوگان شدند.
تصور ما این بود که این دو فروند هواپیما از محل استجازه رهبری و از محل تهاتر نفت، به‌صورت رایگان برای ایران‌ایر وارد کشور شده‌اند و مابقی هواپیماها نیز از محل ۵۵۰ میلیون دلار پیش‌بینی‌شده تأمین خواهند شد.
هزینه خرید این دو هواپیما بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون دلار بود. تصور ما این بود که حدود ۴۳۰ میلیون دلار دیگر باقی مانده و می‌توانیم از محل آن، هواپیماهای دیگری خریداری کنیم. اما زمانی که مسئولیت مدیریت شرکت را بر عهده گرفتم، متوجه شدم ماجرا چیز دیگری است.
عملیات پروازی این هواپیماها متوقف شد و به‌اصطلاح، هواپیماها زمین‌گیر شدند. به ما اطلاع دادند که این دو هواپیما از محل استجازه رهبری خریداری نشده‌اند. درحالی‌که مبلغ ۱۰۱ میلیون دلار برای هواپیماها کارشناسی شده بود، اعلام شد که باید ۱۲۱ میلیون دلار پرداخت شود.
حدود ۸ تا ۱۰ میلیون دلار بابت انتقال هواپیماها از عمان به تهران و ۹ میلیون دلار نیز بابت عملیات پروازی انجام‌شده محاسبه شده بود. اعلام شد که باید این هواپیماها خریداری شوند.
در آن زمان، نرخ دلار حدود ۷۰ هزار تومان بود و با محاسبه مبلغ ۱۲۱ میلیون دلار، هزینه این دو هواپیما به حدود ۸ تا ۹ هزار میلیارد تومان می‌رسید. در ایران‌ایر اعلام شد که یک همت از این مبلغ پرداخت شده است. بعداً اعلام شد که درآمد پروازهای حج را بابت هزینه خرید هواپیما برداشت کرده‌اند.
اما هفته بعد، نرخ دلار افزایش پیدا کرد و بدهی ایران‌ایر بابت این دو هواپیما به ۱۴ همت رسید. در ادامه، مذاکراتی در سطح وزیر راه و شهرسازی انجام شد و مصوبه‌ای به دست آمد که بر اساس آن، تسهیلاتی در اختیار شرکت قرار گیرد تا این بدهی از محل وام پرداخت شود.
مبلغ تسهیلات در زمان نهایی شدن توافق، بر مبنای نرخ ارز ۱۳۶ هزار تومان محاسبه شد. بر اساس توافق انجام‌شده، باید به مدت ۴۸ ماه، ماهانه ۵۰۰ میلیارد تومان پرداخت کنیم. درمجموع، باید حدود ۱۷ تا ۱۸ همت بابت خرید این دو فروند هواپیما پرداخت شود.
امکان خرید ۱۲ فروند ایرباس ۳۴۰ به‌جای دو هواپیما
عبدالحی در پایان، با اشاره به گزینه‌های جایگزین برای استفاده از این منابع مالی گفت: اگر ایران‌ایر می‌توانست با گروه متخصص خود درباره نحوه هزینه‌کرد این مبلغ تصمیم‌گیری کند، با ۱۰۱ میلیون و ۶۰۰ هزار دلار امکان خرید ۱۲ فروند هواپیمای ایرباس ۳۴۰ وجود داشت.
همچنین می‌توانستیم هشت فروند هواپیمای ایرباس ۳۴۰ خریداری کنیم و با بخش دیگری از منابع، شش فروند از هواپیماهای زمین‌گیر ناوگان را تعمیر کرده و به خط پرواز بازگردانیم.
بدهی ۸۲۶ میلیون دلاری شرکت چینی به ایران
آخرین میزان بدهی معوق شرکت چینی بابت محموله‌های تحویل‌شده در سال‌های ۲۰۲۲، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، تا تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، بالغ بر ۸۲۶ میلیون و ۶۰۷ هزار و ۶۴۶ دلار آمریکا است.
منبع: ایلنا ایلنا