به گزارش ستاره صبح آنلاین، درختان چیتگر که روزگاری قرار بود تنفس هوای بهتر در غرب تهران را ممکن کنند، این روزها دچار تیغ تبر شده‌اند و مدتی است تصاویری ناراحت‌کننده از زمینی لخت و بدون پوشش گیاهی که روزگانی مملو از درختان سرسبز بود در فضای مجازی دست به دست می‌شود. در این میان انگشت اتهام به سمت سازمان منابع طبیعی و شهرداری تهران نشانه رفته است؛ دو نهادی که یکدیگر را مقصر خشکیدگی درختان می‌دانند.
شهرداری تهران در موضوع خشک شدن درختان چیتگر تقصیر را به نوع شهرسازی در دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ در منطقه ۲۲ می‌اندازد و سخنگوی شهرداری می‌گوید: این مشکلات ارتباطی با شرایط فعلی ندارد. شهرداری تهران در دوره کنونی اقدامات متعددی برای جبران مشکلات گذشته انجام داده است. در پنج سال گذشته، موضوع کاشت نهال‌های جدید را دنبال کرده‌ایم.
در این میان مهدی چمران - رئیس شورای شهر تهران - احتمال می‌دهد که خشک شدن درختان بوستان چیتگر مربوط به دو سال پیش باشد و می‌افزاید: تعدادی از درختان چیتگر به‌دلیل کم‌آبی، برخی به علت شرایط سنی دچار بیماری شدند بنابراین لازم بود این درختان حذف شوند.
او تنها مسئولیت این کار را مربوط به شهرداری نمی‌داند و تاکید می‌کند: سازمان منابع طبیعی نیز در حذف درختان نقش دارد و با هماهنگی و همکاری این سازمان، درختان بیمار جمع‌آوری شدند.
مهدی بابایی - نایب رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران تعلل سازمان منابع طبیعی را موجب گسترش آفت در دو بوستان چیتگر و سرخه حصار عنوان می‌کند؛ به‌طوری که شهرداری برای آغاز اقدامات لازم ناچار به استفاده از ظرفیت قوه قضائیه شد.
رضا بیانی - مدیرکل منابع طبیعی استان تهران- در گفت‌وگو با ایسنا در واکنش به صحبت‌های مطرح شده بابایی مبنی بر اینکه «متولی و مالک پارک چیتگر سازمان منابع طبیعی و نگهداری از آن‌ها به شهرداری تهران تفویض شده است.
شهرداری تهران خشکیدگی درختان چیتگر را به‌سرعت به سازمان منابع طبیعی اعلام کرد چون که باید این درختان قطع و از پارک خارج می‌شدند اما تعلل منابع طبیعی در آغاز فرایند قطع و انتقال درختان آلوده، موجب گسترش آفت در این دو بوستان شد»، اظهار می‌کند: بر اساس ماده ۳ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع، احاله مدیریت عرصه‌ای از منابع طبیعی و محیط زیست به یک نهاد به منزله تفویض وظایف ۶۷ ماده این قانون به آن نهاد است، یعنی از انجام عملیات بهداشتی - پرورشی و مقابله با آفات تا نگهداری و حفاظت همچنین آبیاری به عهده نهاد مربوطه گذاشته می‌شود.
وی درباره مهم‌ترین علت‌های خشکیدگی درختان چیتگر می‌گوید: بیشترین عامل آن کم‌آبی بوده است علاوه بر آن عملیات بهداشتی - پرورشی در پارک چیتگر انجام نشده بود یعنی درختان خشک شده و آلوده را در سال‌های گذشته خارج نکرده بودند و در مجموع به سلامت درختان توجه کافی نشده بود.
مدیرکل منابع طبیعی استان تهران اضافه می‌کند: شهرداری تهران باید با مشاهده آفت در درختان این موضوع را به سازمان منابع طبیعی گزارش علاوه بر آن عوامل مربوط به بروز آفات را کنترل می‌کرد این در حالیست که منابع آبیاری پارک چیتگر کاهش پیدا کرده است. ما وضعیت درختان چیتگر را بررسی و در قالب نامه‌ای اعلام کردیم که آفات در پارک چیتگر در حال گسترش است.
آیا منابع طبیعی در قطع درختان آلوده اهمال کرده است؟
بیانی با رد اهمال منابع طبیعی در آغاز قطع درختان آلوده تاکید می‌کند: طبق کتابچه طرح مربوط به پارک چیتگر، شهرداری تهران موظف به پیشگیری از آفت‌زدگی و آلودگی درختان بود. ما از سال ۱۴۰۱ با دستگاه قضائی نسبت به اهمال شهرداری در زمینه نگهداری از درختان پارک چیتگر نامه‌نگاری کرده‌ایم و حتی دادستان تهران در مقطعی به این موضوع ورود پیدا کرد و از جنگل بازدید و درادامه درختان آلوده قطع شد.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا ورود دستگاه قضا موجب شد که منابع طبیعی اقدام به قطع درختان کند، تاکید می‌کند: نه. اصلا بحث دستگاه قضائی مطرح نبود. شهرداری موضوع درختان آلوده را با ما مطرح کرد و منابع طبیعی با مجری و پیمانکار قرارداد بست، درختان را نشانه‌گذاری و به‌تدریج پارسل به پارسل قطع کردیم.
کاهش آبیاری درختان چیتگر
مدیرکل منابع طبیعی استان تهران با اشاره به وضعیت آبیاری درختان پارک چیتگر می‌گوید: مدتی آب حدود ۸۰ لیتر در ثانیه آب بود بعد اما در سال ۱۴۰۳ دوباره به ۲۰ لیتر بر ثانیه کاهش پیدا کرد. الان تقریبا نزدیک ۱۷۰ لیتر بر ثانیه است. شبکه آبیاری در برخی پارسل‌ها ساخته شده و آب را به درختان انتقال می‌دهند چون قبلا شبکه آبیاری خوبی وجود نداشت ولی در حال حاضر با اقدامات منابع طبیعی و پیگیری‌های دادستان محترم تهران این اتفاق رخ داده است همچنین درختان آلوده در حال جایگزینی است.
چه درختانی در چیتگر کاشته شده‌اند؟
بیانی تصریح می‌کند: سازمان منابع طبیعی مالک پارک چیتگر است، نه اجازه تغییر کاربری در آن را می‌دهیم علاوه بر آن شهرداری باید درختان جدید را جایگزین کند و در صورت لزوم از ظرفیت مراجع قضائی در این زمینه استفاده می‌کنیم.
مدیرکل اداره کل منابع طبیعی استان تهران می‌افزاید: تاکنون ۲۵ هزار اصله درخت آلوده را در چیتگر قطع کرده‌ایم و حدود ۷۰۰۰ اصله درخت دیگر را باید قطع کنیم. شهرداری ۲۷ هزار اصله درخت را با بن چهار ساله (از عمر درخت ۴ سال گذشته) کاشته است. پارک چیتگر ظرفیت کاشت ۳۰ تا ۳۵ هزار اصله درخت را دارد. این کار هرچه سریع‌تر باید انجام شود چون نیاز نیست درخت‌های گلدانی حتما در فصل بارندگی کاشته شوند. اداره کل منابع طبیعی استان تهران تحقق این کار را پیگیری می‌کند.
مدیرکل منابع طبیعی استان تهران به ویژگی‌های درختان کاشته شده اشاره می‌کند و می‌گوید: این درختان سوزنی‌برگ نیستند بلکه درختان بومی منطقه مانند اقاقیا، بلوط و سنجد هستند که نیاز آبی آن‌ها کمتر از درختان «سوزنی برگ» است. این گونه‌ها بر اساس طرح مصوب در اداره کل منابع طبیعی کاشته می‌شوند.
ماجرای احاله مدیریت پارک‌های جنگلی تهران به شهرداری چه بود؟
وی در پاسخ به این پرسش که آیا پیش از احاله مدیریت، میزان توانایی شهرداری برای نگهداری از درختان چیتگر بررسی نشده بود، اظهار می‌کند: این اتفاق به‌طور قانونی سال ۹۸ رخ داد البته از قبل در قالب تفاهم‌نامه‌ای مدیریت این پارک‌ها به شهرداری سپرده شده بود. هرچند که نمی‌توان تمام تمرکز را بر شهرداری گذاشت چون بالاخره اداره کل منابع طبیعی هم باید اعتبارات لازم را برای حفاظت از درختان در اختیار داشت ولی در هر صورت شهرداری مناطق برای مدیریت پارک‌های جنگلی تهران اعلام آمادگی کردند.
بیانی ادامه داد: بر اساس تفاهمنامههای قبل از سال ۹۸، شهرداری در حال استفاده از پارک‌ها بود ولی هیچ قراردادی نداشتند بنابراین منابع طبیعی با آن‌ها قرارداد بست تا بر اساس آن موظف باشند که عملیات حفاظتی و عملیات بهداشتی - پرورشی در این پارک‌ها انجام دهند به‌ویژه به آبیاری درختان توجه کنند ولی آبیاری به اندازه کافی انجام نشد.
وی تاکید کرد: تلاش می‌کنیم با افزایش نظارت بر پارک چیتگر، زمینه‌ای فراهم شود تا درختان تازه کاشته شده به سرنوشت درختانی قبلی دچار و خشک نشوند.
بیانی در پایان درباره تأثیر تأمین آب دریاچه چیتگر بر خشکی درختان پارک اذعان می‌کند: پارک چیتگر از چهار پنج تا پنج چاه تغذیه می‌شده است. این چاه‌ها نیاز به کف‌شکنی داشتند و در سال‌های اخیر در پی بروز خشکسالی، آب بسیاری از چاه‌های این گونه پارک‌ها برای تأمین آب شرب تهران استفاده می‌شدند. آبی که الان در پارک چیتگر برقرار شده نسبت به سال‌های قبل بسیار بیشتر شده و تقریبا ۱۷۰ لیتر بر ثانیه است. چاه‌ها نیاز به کف‌شکنی داشتند. برخی چاه‌ها کف‌شکنی و حق‌آبه‌هایی تعیین شد علاوه بر آن در حال حاضر از تصفیه‌خانه‌های مختلف مانند تصفیه‌خانه‌های شهید باقری آب دریافت و درختان آبیاری می‌شود.
فارغ از اختلافات سازمان‌ها و نهادها به نظر می‌رسد که لازم است اقداماتی اتخاذ شود که آنچه بلایی که سر درختان چیتگر و سرخه‌حصار آمده است، در سایر بوستان‌های جنگلی تهران تکرار نشود چراکه با توجه به میزان جمعیت و بارگذاری‌های مختلف در تهران، هر درخت اهمیت ویژه‌ای برای محیط زیست پایتخت دارد. در این شرایط نگهداری درست از پارک‌های جنگلی اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند.