ضرورت شنیدن صدای جامعه
سید محمد بطحایی، معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، دیروز در نشست خبری با اشاره به انتشار گزارش سرمایه اجتماعی، اظهار کرد:
مأموریت مهم سازمان امور اجتماعی کشور تقویت پیوند میان مردم، ساختار حکمرانی و نهادهای اجتماعی است. امروز وظیفه خود میدانیم زمینههایی را که میتواند مشارکت مردم، شنیدن صدای آنان و گفتوگوی اجتماعی را تقویت کند، مورد توجه قرار دهیم. ما معتقدیم مشکلات کشور سنگین است و باید حل شود، اما بازسازی اعتماد مردم، گفتوگو، مشارکت و شنیدن صدای جامعه اگر اهمیتی بیش از مسائل اقتصادی نداشته باشد، کمتر از آن نیست.
کاهش سرمایه اجتماعی
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به نتایج پیمایشهای انجامشده در حوزه سرمایه اجتماعی ادامه داد: دادههایی که هم در پیمایشهای وزارت کشور و هم در مطالعات سایر نهادها به دست آمده، زنگ خطری جدی برای کشور است. در یک دهه گذشته شاخص سرمایه اجتماعی کاهش یافته است؛ بهگونهای که این عدد در سال ۱۳۹۴ حدود ۴۳.۵ بوده و تا سال ۱۴۰۴ به حدود ۳۶.۶ کاهش پیدا کرده است. اعتماد به کارآمدی حکمرانی روند کاهشی داشته، اما در مقابل، مناسبات میان مردم و اعتماد در سطح خرد افزایش پیدا کرده است. به بیان دیگر، مردم در مواجهه با نقصهایی که در نظام حکمرانی احساس میکنند، بیشتر به یکدیگر، خانواده، دوستان و نهادهای نزدیک به خود تکیه کردهاند و از حمایتهای عاطفی، مالی و اطلاعاتی یکدیگر بهره میگیرند.
بطحایی با اشاره به آخرین پیمایش انجامشده در این حوزه گفت: بر اساس نتایج این پیمایش، حدود ۶۴ درصد مردم احساس تعلق اجتماعی داشتهاند که این عدد نسبت به پیمایش قبلی حدود ۲۰ درصد افزایش نشان میدهد. این موضوع یک ثروت و سرمایه بسیار ارزشمند برای کشور است و باید در سیاستگذاریهای اجتماعی مورد توجه جدی قرار گیرد.
نابرابری
معاون وزیر کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به احساس عدالت و برابری در جامعه اظهار کرد: حدود ۲۵ درصد مردم احساس عدالت و برابری دارند و معنای این عدد آن است که بخش قابل توجهی از جامعه احساس میکند در فضایی همراه با تبعیض و نابرابری زندگی میکند. متأسفانه ۶۰ درصد از مردم امید به بهبود شرایط آینده ندارند.
میزان تعلق ملی
بطحایی در ادامه با اشاره به نتایج پیمایشهای انجامشده در حوزه احساس تعلق ملی گفت: بر اساس پیمایشهایی که پیش از جنگ رمضان انجام شده، حدود ۷۶ درصد و یا سهچهارم مردم به ایرانی بودن خود افتخار میکنند و این عدد، قابل توجه و امیدوارکنندهای است.
نارضایتی اجتماعی
وی با این حال به پایین بودن میزان رضایت اجتماعی اشاره کرد و افزود: نتایج پیمایشها نشان میدهد رضایت اجتماعی حدود ۳۸ درصد است؛ یعنی حدود ۶۲ درصد از مردم، رضایت اجتماعی مطلوبی ندارند. یکی از مسائل مهم در حوزه اجتماعی این است که مراقبت کنیم دو قطبی سازی در کشور ایجاد نشود، در واقع گروههای مردمی در جامعه به جبهههای مختلف و مقابل یکدیگر تقسیم نشوند.
وی هشدار داد: اگر بخشهایی از جامعه و مؤلفههای مؤثر بر تابآوری مردم مورد تهدید قرار گیرد و تابآوری اجتماعی کاهش پیدا کند، در واقع خودمان به پایداری جامعه آسیب زدهایم. امروز مانند گذشته نیست که امنیت کشور صرفاً متکی به ابزارهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی باشد؛ امروز در همه دنیا و از جمله در کشور ما، نقش عوامل اجتماعی، روانشناختی و فرهنگی در امنیت ملی جدی و در برخی موارد مؤثرتر از قدرت نظامی ارزیابی میشود.
وضعیت اجتماع در خرداد 1405
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به نتایج پیمایشهای انجامشده در خرداد ماه سال ۱۴۰۵ گفت: بر اساس دادههای موجود، حدود ۷۰ درصد مردم معتقدند تغییر سیاست های کلان کشور کارآمدترین راهحلها برای عبور از مشکلات است. همچنین بیش از ۵۰ درصد مردم انتظار دارند رهبری جدید در مسیر تحولات کلان کشور وارد شود و ایشان میتواند تحولات ایجاد کند.
وی افزود: حدود ۶۰ درصد مردم اعلام کردهاند که تحمل فشار اقتصادی بیشتر را ندارند؛ بنابراین اگر قرار است تصمیمات اقتصادی اتخاذ شود که به افزایش فشار اقتصادی منجر میشود، باید به این واقعیت اجتماعی توجه جدی داشت.
پایداری نظم اجتماعی
بطحایی در پایان با اشاره به اهمیت حفظ نظم اجتماعی خاطرنشان کرد: با وجود برخی نارضایتیهای اجتماعی، بخش قابل توجهی از مردم با برهم خوردن نظم اجتماعی مخالف هستند و پایداری نظم اجتماعی برای آنان اهمیت دارد. این موضوع باید در سیاستگذاریها مورد توجه قرار گیرد.