ستاره صبح - فائزه صدر: خلیج فارس بار دیگر شاهد تبادل آتش میان ایران و آمریکا است. رویدادی که چشم انداز رایزنی ها برای دستیابی به توافق را در هالهای از ابهام فرو برده است. همزمان با تعلیق تبادل پیام میان ایران و آمریکا، بار دیگر زمزمه آغاز جنگ شنیده میشود. در این شرایط سؤال این است که آیا تشدید تنش در خلیج فارس، بر سرنوشت گفت و گوها اثر منفی خواهد داشت یا نه؟ ستاره صبح در گفتوگو با علی بیگدلی، کارشناس و تحلیلگر سیاسی به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه میخوانید:
علی بیگدلی با رد احتمال از سرگیری جنگ، درباره تنش نظامی اخیر گفت: تحرکاتی که در روزهای گذشته شاهدش بودیم نشان دهنده آغاز جنگ نیست، بلکه هر دو طرف در حال قدرت نمایی هستند و میخواهند توانمندی خود را به دیگری یادآوری کنند. این تحرکات روی توافق اثر ندارد و همیشه همینطور بوده که در زمان آتش بس و در دوره توافق و تفاهم، چنین اقداماتی بین طرفین درگیر دیده میشود که روی اصل قضیه تأثیری ندارد و برای قدرت نمایی است و طرفین را برای حل مسئله مصمم میکند.
بیگدلی افزود: راهی جز مذاکره و توافق برای طرفین باقی نمانده است. از داخل کشور فشار زیادی روی ترامپ وارد شده، قطعنامهای که در مجلس نمایندگان علیه اقدامات او وضع شده اگرچه هنوز جنبه قانونی ندارد، ولی از منظر پرستیژ شخصیتی و سیاسی ترامپ تأثیر نامطلوبی به جا داشته است.
این کارشناس سیاست خارجی با اشاره به وضعیت داخلی ایران و آمریکا، درباره احتمال رسیدن دو طرف به توافق گفت: جنس فشارهایی که بر رئیسجمهور آمریکا وارد میشود متفاوت است، او در کشوری پاسخگو رئیس دولت است. مسئولیت پذیری رئیسجمهور آمریکا در قبال قانون و ملت اش یک اصل است. جنبه دموکراتیک بودن کشور ما پایین است و دولت آنطور که در غرب میبینیم در قبال هزینههایی که در جنگ میشود پاسخگو نیست. توضیحی به مردم داده نمیشود که چقدر و در کجا هزینه شده؟! ادامه دار شدن جنگ به معنی فشار شدید برای پاسخگو بودن به دولت ترامپ که به کاهش محبوبیت او میانجامد.
وی در ادامه اضافه کرد: ایران هم در داخل درگیر است، از جهت اقتصادی وضعیت کشور ناگوار است. اگر در این شرایط فکر کنیم به پیروزی رسیدهایم، جای تردید دارد. گرانی و بیکاری موجب شده روحیه عموم مردم مشابه حال و روز ملتی شکست خورده باشد. جامعه ناراضی و معترض نمیتواند جنگ دیگری را تاب بیاورد.
این تحلیلگر سیاسی با اشاره به نقش اسرائیل در تشدید تنش گفت: تنها کسی که جنگ میخواهد نتانیاهو است که حیات سیاسی اش در گرو استمرار تنش و در ادامه ضربه خوردن جمهوری اسلامی است. اگر تنش با ایران با توافق ایران و آمریکا به پایان برسد، نتانیاهو محاکمه و به احتمال زیاد محکوم خواهد شد. در این صورت کابینه او هم سقوط میکند و وی با ادامه دادن به جنگ تلاش میکند خود را حفظ کند. این سخن ترامپ که به نتانیاهو گفته بود: (اگر من نبودم تو الان در زندان بودی) نشان دهنده این مسئله است.
وی در ادامه اظهار داشت: این که ایران تنگه هرمز را آزاد کند و آمریکا محاصره دریایی را بردارد و مطالبات بلوکه شده ایران را تحویل دهد، مهم است که قبلا هم در جریان مذاکرات مطرح شده ولی مورد قبول طرف آمریکایی قرار نگرفته است. پذیرش این شروط توسط آمریکا میتواند ورود موفقی به دیپلماسی و تفاهم باشد. ایران هم باید در داخل راست افراطی را راضی کند.
این استاد علوم سیاسی ضمن یادآوری تجربه برجام متذکر شد: در صورت رسیدن به توافق ایران باید خواستار تصویب توافقنامه در کنگره آمریکا و تبدیل شدن این بندها به قانون باشد تا دیگر روسای جمهور آمریکا به راحتی از توافق خارج نشوند. در سال ۲۰۱۵ برجام طی بیست دقیقه در مجلس ایران تصویب شد، ولی همان توافق در کنگره به قانون تبدیل نشده بود و ترامپ به راحتی در ۲۰۱۸ از برجام خارج شد.
وی گفت: دوران ریاست جمهوری ترامپ با وجود تمام گردن فرازیاش، دوره موفقی نبود. از این رو گمان نمیکنم دولت بعدی آمریکا در دست جمهوری خواهان باشد. پس دولت بعدی بلافاصله سیاست های این دوره را تغییر خواهد داد از این رو حتی در صورت رسیدن به یک تفاهمو توافق، باید اخذ سیاستی تهاجمی را در دولت بعدی آمریکا پیش بینی کنیم و عمل به توافقتامه احتمالی را به تصویب شدن در مجالس دو طرف مشروط کنیم.
علی بیگدلی در پایان گفتوگو تاکید کرد: به عنوان یک ایرانی با در اختیار گرفتن تنگه هرمز و نمایش قدرت کشور در منطقه همدل هستم، اگرچه جامعه جهانی از این اتفاق متاثر شد. تصرف تنگه هرمز وضعیتی به بار آورد که میتواند از اعمال فشار آمریکا بر ایران در آینده جلوگیری کند. اما در مورد اسرائیل هیچ چیزی معلوم نیست چون این رژیم به قوانین و قواعد بینالمللی پایبند نیست و احتمال شیطنت، کارشکنی و خرابکاری از سوی اسرائیل همچنان وجود دارد.