ستاره صبح آنلاین، فائزه صدر: گزارش اخیر مرکز آمار نشان میدهد که تورم سالانه 62 درصد؛ تورم نقطه به نقطه 88.6 درصد بوده که تورم به مرز 90 درصد نزدیک شده است. کارشناسان علت تورم مزمن در اقتصاد را تحریم، جنگ و محاصره دریایی، سوء مدیریت و حذف ارز ترجیحی میدانند. گزارش مرکز آمار هشدار دهنده است. ثبت رکورد ۶ ساله افت رفاه خانوار از سال ۹۸ تاکنون هم زمان با تشدید تحریمها بعد از برجام میتواند سیگنالی از اثر جنگ و تحریم بر اقتصاد خانوار باشد. اقتصاد در حالی وارد دورهای از نوسانات خطرناک شده که سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا به عنوان یکی از متغیرهای تعیین کننده عمل میکند. اما اجرا و نتیجه این عامل تعیین کننده (توافق) در هالهای از ابهام است و در چنین فضایی، تحلیل درباره آینده حتی برای زبدهترین کارشناسان دشوار مینماید. ستاره صبح در گفتوگو با امیر مجتهدی، کارشناس وتحلیلگر سیاسی به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه میخوانید:
امیر مجتهدی در آغاز گفتوگو با اشاره به توافق اخیر میان ایران و آمریکا گفت: هر چه بازیگران توافق بیشتر باشند، احتمال شکننده بودن آن توافق بالاتر است. اگر دو نفر بر سر موضوعی به تفاهم برسند، احتمال پایدار بودن تفاهم بیشتر است ولی وقتی چندین نفر روی یک مسئله تصمیم میگیرند، حتی اگر به توافق برسند، دستاوردشان شکننده خواهد بود.
وی در این رابطه افزود: نظر واحد و یکپارچهای نسبت به توافق وجود ندارد. حوزه علمیه، نهاد رهبری، سپاه و دولت را در نظر بگیرید که هر کدام در مورد این مسئله نظری دارند. در آمریکا هم رئیسجمهور، دولت، کنگره و لابی اسرائیل نگاهی یکسان ندارند. اسرائیل نیز که عاملی مهم و تأثیر گذار بر اجرای توافق ایران و آمریکا به شمار میرود نیز از چند جبهه با نظرات متفاوت وموضع گیریهای مختلف تشکیل شده است. در نظر بگیرید که مخالفان توافق در سه نقطه جهان تمام تلاش خود را خواهند کرد که این توافق را به هم بزنند.
این کارشناس سیاست خارجی در خصوص استمرار توافق پیش بینی کرد: صادقانه میگویم توافق میان ایران و آمریکا به عنوان توافقی بلند مدت بین دو کشور، به نفع ما نیست، ولی از این جهت که به جنگ ایران و آمریکا خاتمه میدهد مقبول است. این یادداشت تفاهم تکلیف بسیاری از مسائل و مشکلات فی مابین را مشخص نکرده است، ولی امضا شد تا جنگ تمام شود. جنگ به کشور خسارت سنگینی میزد.
وی ضمن تاکید بر نقش توافق در پایان جنگ به موقعیت اسرائیل و نتانیاهو اشاره داشت: از سویی این توافق به جنگ ایران و آمریکا خاتمه میدهد، اما احتمال وقوع مجدد درگیری نظامی میان ایران و اسرائیل را از میان بر نمیدارد. تا زمانی که نتانیاهو زنده است یا در رأس قدرت حضور دارد، نه از لبنان عقب میکشد و نه دست از سر ایران بر میدارد زیرا حیات سیاسی او به ادامه دادن درگیری با ایران نیاز دارد.
این تحلیلگر منطقه نقش اسرائیل در بقای توافق را انکار ناپذیر توصیف کرد و گفت: شرایطی را تصور کنید که آمریکا و ایران به تک تک تعهدات خود در توافقنامه عمل کردهاند، حال اگر اسرائیل باز هم یکی از مسئولین یا نظامیان ایرانی را ترور کند، آیا ایران باید سکوت کند؟ پاسخ دادن ایران به شیطنت یا زیاده خواهی اسرائیل همانا و آغاز جنگ همان.
وی افزود: نقش نتانیاهو در بقای توافق ایران و آمریکا انکار نشدنی است. نتانیاهو صدای ترامپ و دولتمردان آمریکایی را درآورد، زیرا آمریکا متوجه است که عامل استمرار جنگی که دستاوردی برایش ندارد و عامل برهم زدن صلح وتوافقات منتهی به صلح؛ نتانیاهو است. حتی اگر بهترین توافقنامه را با آمریکاییها ببندیم، اسرائیل و نتانیاهویی وجود دارد که اراده و قدرت برهم زدن بازی را دارد.
مجنهدی در ادامه با اشاره به احتمال وقوع جنگ، متذکر شد: از این رو توافق ایران و آمریکا یعنی اگر جنگی دربگیرد، احتمالاً پای آمریکا به طور مستقیم وسط نخواهد بود و همینقدر. از این رو من گمان نمیکنم توافق اخیر پایدار باشد. تا زمانی که نتانیاهو هست درگیری با آمریکا و ایران تمام نخواهد شد. دستگاه امنیتی اسرائیل اطلاعات و اسنادی از ترامپ در اختیار دارد و رئیسجمهور آمریکا را از افشای آن نگران نگه داشته است. جنس نفوذ اسرائیلیها روی روسای جمهور، دولتمردان و اعضای کنگره آمریکا دارند از این جنس است.
وی در این خصوص خاطرنشان ساخت: یهود به ۵۰ سال آیندهاش فکرمی کند این سیاست یهودیها است و ما بارها دیدهایم که به این شیوه عمل میکنند ونیروهای اطلاعاتی و امنیتی آنها در صف جلو حرکت میکنند نه دیپلماتهایشان. در ماجرای پیجرها دیدم که آن ابزار چه زمانی وارد لبنان شده بود و چه زمانی در عملیات مورد استفاده قرار گرفت؟ فاصلهای دو سه ساله در این بین وجود داشت. موساد با فکر به آینده وارد عمل میشود. در مورد ایران هم همینطور عمل میکنند.
این کارشناس سیاست خارجی در رد نسبت میان رویداد جام جهانی و صلح ایران و آمریکا گفت: سنتکام نیروهای خود را برای حمله به اهداف اش معطل پایان یافتن رویدادهایی مثل جام جهانی نمیکند، بلکه چنین برنامههای بینالمللی پوشش خوبی هستند تا افکار عمومی جهان مشغول شوند و از رصد رفتار نظامیان آمریکا غفلت کنند. سنتکام در روزهای گذشته عملیاتی در خلیج فارس داشت و نگران مسابقات فوتبالی که در ایالات متحده برگزار میشود نبود.
امیر مجتهدی در پایان گفتوگو درباره وضعیت اقتصادی ایران و سهمی که در توافق دارد اضافه کرد: ۸۹ درصد تورم داریم، اما اگر بگوییم که شرایط اقتصادی کشور باعث شد به سمت توافق برویم باید به این موضوع برسیم که عایدی توافق برای اقتصاد ایران چیست؟ آیا با این توافق پولی به بازار تزریق میشود یا سرمایهگذاری خارجی وارد کشور خواهد شد؟ تورم ایران بیش از آنکه به جنگ بستگی داشته باشد محصول مدیریت بد و عملکرد غلط است. وقتی خبر توافق بدون اینکه اتفاقی افتاده باشد دلار را ۱۰ هزار تومان کاهشی میکند باید به عملکردهای اقتصادی نگاه کرد. تورم نزدیک به ۹۰ درصد صرفاً محصول جنگ نیست باید این معضل را به سوء مدیریت مرتبط بدانیم. منفعت اقتصادی گروههایی در جنگ یا صلح است و فشار معیشتی حاصل از آن را مردم مردم تحمل میکنند.