اکنون یک میلیارد نفر در دنیا مبتلا به چاقی هستند و این عارضه جهانی در کشور ما نیز وجود دارد؛ با اینکه چاقی و عارضههای آن تا اندازه زیادی به صورت فیزیکی نشان داده میشود، عوارض روان شناختی آن نیز مهم است.
این بیماری مزمن با اختلال عملکرد متابولیک نیز همراه است و یک عامل خطر برای دیابت و بیماریهای قلبیعروقی محسوب میشود و با افزایش خطر بروز برخی اختلالات نظیر فشارخون بالا، دیابت نوع ۲، دیسلیپیدمی، آپنه انسدادی خواب، بیماری کبد چرب و برخی بدخیمیها همراه است.
خطر سکته قلبی
سعید کلباسی رئیس هیئت مدیره انجمن دیابت ایران اعلام کرده است، کاهش چاقی ۱۲ درصد ریسک بروز سکته های قلبی و مرگ ناشی از آن را کم خواهد کرد.
شیوع دیابت
باقر اردشیر لاریجانی رئیس پژوهشکده غدد نیز پیش از این گفت: حدود ۱۵ تا ۱۶ میلیون نفر در ایران به دیابت یا اختلال متابولیسم مرتبط با آن مبتلا هستند و سالانه ۵۰۰ هزار نفر به تعداد بیماران دیابتی کشور افزوده میشود که عمده دلیل آن چاقی است.
مصرف میوهجات، سبزیجات، لبنیات و ماهی
وی درباره عوامل و چالشهایی که در زمینه کنترل دیابت در کشور وجود دارد، گفت: از مهمترین چالشها میتوان به کمبود تغذیه سالم اشاره کرد، متأسفانه مصرف میوهجات، سبزیجات، لبنیات و ماهی در سبد غذایی مردم به میزان کافی نیست و استفاده از روغنهای جامد نیز زیاد است که همه این عوامل با چاقی ارتباط مستقیم دارند.
چاقی مرضی
مهدی عالم رجبی دانشیار دانشگاه علوم پزشکی ایران، جراح و متخصص سرطانهای دستگاه گوارش با بیان اینکه BMI بر اساس تقسیم وزن فرد به کیلوگرم بر مجذور قد به متر محاسبه میشود، گفت: زمانی که BMI بالاتر از ۳۵ باشد، فرد در محدوده چاقی مرضی یا Morbid Obesity قرار میگیرد بدین معنا که چاقی به مرحلهای بیمارگونه رسیده و اصلاح آن معمولاً نیازمند مداخلات درمانی جدی است.
متخصص سرطان های دستگاه گوارش درباره وضعیت نوجوانان چاق تاکید کرد: در نوجوانان مبتلا به چاقی مرضی، آینده فرد از جنبههای مختلف از سلامت جسمی گرفته تا وضعیت اجتماعی، تحصیلی، شغلی و حتی تصویر ذهنی فرد از خودش تحت تأثیر قرار میگیرد.
به گفته وی، در افراد مسن نیز چاقی با افزایش خطر بیماریهای قلبی و عروقی، سکته، دیابت، فشار خون و کاهش تحرک همراه است.
سه روش سبک زندگی سالم
این متخصص سرطان دستگاه گوارش با اشاره به اهمیت تغییر سبک زندگی در افراد مبتلا به چاقی خاطر نشان کرد: اعمالی که فرد را برای همیشه از خوردن طبیعی محروم کند، نه علمی است و نه موفق و میتواند با عوارض جبران ناپذیر همراه باشد.
فاطمه عظیمیان فوقتخصص غدد و متابولیسم بزرگسالان نیز در این باره اظهار کرد: چاقی یک بیماری مزمن همراه با اختلال عملکرد متابولیک است و یک عامل خطر برای دیابت و بیماریهای قلبیعروقی محسوب میشود.
وی با اشاره به اینکه درمان چاقی اکنون مبتنی بر تغییر سبک زندگی و در مراحل بعدی دارویی و جراحی است، اضافه کرد: سه جزء اصلی سبک زندگی شامل تغییر عادات غذایی (کاهش روزانه ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ کالری دریافتی)، ورزش و افزایش فعالیت فیزیکی (هر هفته ۱۵۰ دقیقه ورزش متوسط یا ۷۵ دقیقه ورزش سنگین باعث کاهش وزن میشود) و اصلاح رفتار و مدیریت استرس میتواند به کاهش وزن و کنترل آن کمک کند.
فوقتخصص غدد و متابولیسم بزرگسالان یادآور شد: تغییر الگوهای غذایی شامل عادات خرید غذا، انتخاب بشقاب کوچکتر، شناخت و یادگیری اجتناب از رفتارهایی مثل خوردن استرسزا و تعیین اهداف واقعبینانه و دستیافتنی در مورد رژیمهای غذایی از دیگر موارد مورد تأکید است.