کمبود فیبر غذایی میتواند باکتریهای روده را به تخریب لایه محافظ مخاطی وادار کند.
فیبر غذایی یکی از منابع اصلی تغذیه بسیاری از باکتریهای مفید روده است. این ترکیبات پس از رسیدن به روده بزرگ، توسط میکروبها تخمیر میشوند و محصولاتی مانند اسیدهای چرب کوتاهزنجیر تولید میکنند که در حفظ سلامت محیط روده نقش دارند.
اما زمانی که فیبر کافی در دسترس نباشد، برخی باکتریها برای تأمین نیاز غذایی خود به سراغ موسینها میروند. موسینها ترکیبات اصلی سازنده لایه مخاطی روده هستند و به حفظ سد دفاعی دستگاه گوارش کمک میکنند.
نتایج یک مطالعه نشان داد که کمبود فیبر با کاهش تنوع میکروبی روده، افزایش باکتریهای تجزیهکننده مخاط و افزایش فعالیت آنزیمهایی همراه است که ترکیبات قندی موجود در لایه مخاطی را تجزیه میکنند. همچنین در دوره محرومیت از فیبر، مقدار DNA متعلق به سلولهای میزبان در مدفوع افزایش یافت؛ موضوعی که میتواند نشانهای غیرمستقیم از اختلال در سد دفاعی روده باشد.
نقش باکتریهای مفید در محافظت از لایه مخاطی روده
مطالعه دیگری که در سال ۲۰۲۴ در مجله Nature Communications منتشر شد، نقش باکتری مفیدی به نام Blautia را در حفظ عملکرد لایه مخاطی روده بررسی کرد.
پژوهشگران دریافتند افزایش مصرف فیبر در گروهی از افراد سالم، ترکیب میکروبیوم روده آنها را تغییر میدهد. انتقال میکروبیوم این افراد به موشها نشان داد که این تغییرات میتوانند به حفظ عملکرد لایه مخاطی در شرایط رژیم غذایی کمفیبر کمک کنند.
همچنین مشخص شد باکتری Blautia coccoides با تولید اسیدهای چرب کوتاهزنجیر مانند استات و پروپیونات، میتواند رشد لایه مخاطی روده را در موشها تحریک کند.
این یافتهها نشان میدهند که فیبر غذایی فقط برای تنظیم حرکات روده و پیشگیری از یبوست اهمیت ندارد، بلکه در حفظ تعادل میکروبیوم و حمایت از سد محافظ روده نیز نقش دارد.
البته هر دو پژوهش عمدتاً بر مدلهای حیوانی متکی بودهاند و برای اثبات تمام این سازوکارها در انسان، به مطالعات بیشتری نیاز است. مصرف منابع متنوع فیبر مانند حبوبات، سبزیها، میوهها و غلات کامل، راهی مناسب برای حمایت از سلامت دستگاه گوارش است.
این مطلب بهمنزله تشخیص پزشکی نیست و صرفاً با هدف اطلاعرسانی تهیه شده است. در صورت نگرانی درباره وضعیت سلامت دستگاه گوارش، با پزشک مشورت کنید.