به گزارش ستاره صبح آنلاین، با نزدیک‌شدن به پایان دوره دبیرکلی آنتونیو گوترش، رقابت برای انتخاب دبیرکل جدید سازمان ملل متحد وارد مرحله حساس‌تری شده است.
"ربکا گرینسپن" دیپلمات کاستاریکایی و دبیرکل کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل، در آخرین رأی‌گیری غیررسمی شورای امنیت با کسب ۱۱ رأی موافق در جایگاه نخست قرار گرفت اما ورود نامزدهای تازه و ادامه اختلافات میان اعضای دائم شورای امنیت نشان می‌دهد که انتخاب جانشین گوترش هنوز قطعی نیست.
بر اساس نتایج هفتمین رأی‌گیری غیررسمی شورای امنیت که ۳۰ اکتبر برگزار شد، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با ۹ رأی موافق در جایگاه دوم قرار گرفت.
" کارولین رودریگز-بیرکت"، دیپلمات اهل گویان، با ۸ رأی موافق سوم شد و" لانا زکی نسیبه"، نامزد امارات متحده عربی، با ۷ رأی موافق در جایگاه چهارم قرار گرفت.
در این رأی‌گیری، گرینسپن ۴ رأی مخالف دریافت کرد. گروسی نیز با ۴ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع روبه‌رو شد. رودریگز-بیرکت ۶ رأی مخالف و یک رأی ممتنع داشت و نسیبه نیز ۶ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع دریافت کرد.
نتایج این رأی‌گیری نشان می‌دهد که گرینسپن همچنان پیشتاز رقابت است؛ با این حال، هیچ‌یک از نامزدها تاکنون حمایت کامل اعضای دائم شورای امنیت را به دست نیاورده‌اند.
این موضوع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است زیرا آمریکا، روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا از حق وتو برخوردارند و مخالفت هر یک از آنها می‌تواند مانع انتخاب یک نامزد شود.
"ربکا گرینسپن" (دیپلمات کاستاریکا)، پیشتاز رقابت
گرینسپن، معاون پیشین رئیس‌جمهور کاستاریکا، از چهره‌های شناخته‌شده در حوزه توسعه اقتصادی و همکاری‌های چندجانبه است. او ریاست کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد را بر عهده دارد و در زمینه تجارت بین‌المللی، کاهش فقر و توسعه اقتصادی فعالیت کرده است.
سابقه مدیریتی در سازمان ملل و تجربه سیاسی در آمریکای لاتین از مهم‌ترین نقاط قوت گرینسپن محسوب می‌شود. او در چند دور رأی‌گیری شورای امنیت در جایگاه نخست قرار گرفته و در آخرین رأی‌گیری نیز بهترین نتیجه خود را ثبت کرده است.
با این حال، کسب ۴ رأی مخالف در آخرین رأی‌گیری نشان می‌دهد که مخالفت‌هایی با نامزدی او وجود دارد. همچنین مشخص نیست که آیا همه اعضای دائم شورای امنیت در نهایت از او حمایت خواهند کرد یا خیر.
رافائل گروسی؛ مدیر کل آژانس و نامزد آرژانتین
گروسی، دیپلمات آرژانتینی و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، از دیگر نامزدهای جدی رقابت برای دبیرکلی سازمان ملل است.
او در نوامبر ۲۰۱۹ به ریاست آژانس رسید و در سال‌های اخیر در پرونده‌های هسته‌ای ایران، اوکراین و مسائل مربوط به امنیت هسته‌ای نقش مهمی ایفا کرده است.
تجربه گسترده در مذاکرات بین‌المللی و مدیریت یک نهاد تخصصی سازمان ملل از نقاط قوت گروسی محسوب می‌شود. او در آخرین رأی‌گیری با ۹ رأی موافق در جایگاه دوم قرار گرفت.
با وجود این، فعالیت او در پرونده‌های حساس امنیتی و هسته‌ای ممکن است بر میزان حمایت برخی کشورها تأثیر بگذارد. گروسی برای تبدیل‌شدن به گزینه نهایی باید حمایت بیشتری در شورای امنیت به دست آورد و از مخالفت اعضای دائم عبور کند.
کارولین رودریگز-بیرکت؛ نامزد گویان
خانم کارولین رودریگز-بیرکت، نماینده دائم گویان در سازمان ملل متحد و وزیر خارجه پیشین این کشور، یکی دیگر از نامزدهای اصلی رقابت است.
او در زمینه دیپلماسی منطقه‌ای، توسعه و همکاری‌های بین‌المللی فعالیت کرده و از تجربه سیاسی و دیپلماتیک برخوردار است.
رودریگز-بیرکت در آخرین رأی‌گیری شورای امنیت ۸ رأی موافق به دست آورد و در جایگاه سوم قرار گرفت. حمایت قابل‌توجه اعضای شورا از او، نامزدی‌اش را به یکی از گزینه‌های جدی رقابت تبدیل کرده است.
با این حال، او نیز با ۶ رأی مخالف روبه‌رو شد و برای افزایش شانس انتخاب خود به توافق گسترده‌تری میان اعضای شورای امنیت نیاز دارد.
لانا زکی نسیبه؛ نامزد امارات
لانا زکی نسیبه، دیپلمات اماراتی و اصالتا فلسطینی است. او نماینده پیشین دائم این کشور در سازمان ملل، در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ به‌عنوان نامزد امارات وارد رقابت شد.
او سابقه فعالیت در حوزه سیاست خارجی، روابط چندجانبه و مسائل منطقه‌ای را دارد و در سال‌های گذشته از چهره‌های شناخته‌شده دیپلماسی امارات بوده است.
ورود نسیبه به رقابت در شرایطی انجام شد که رأی‌گیری‌های پیشین شورای امنیت نتوانسته بود به انتخاب یک نامزد مورد توافق منجر شود. او در آخرین رأی‌گیری ۷ رأی موافق، ۶ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع دریافت کرد.
نسیبه از حمایت امارات و کشورهای جنوب خلیج فارس برخوردار است اما نامزدی او با چالش‌هایی از جمله اختلافات منطقه‌ای، انتقادها درباره سیاست خارجی امارات و مخالفت برخی کشورها با انتخاب نامزدی خارج از آمریکای لاتین روبه‌رو است.
اولارا اوتونّو؛ نامزد اوگاندا
اوتونّو، دیپلمات و سیاستمدار اوگاندایی، از دیگر نامزدهای دبیرکلی سازمان ملل است. او سابقه نمایندگی کشورش در سازمان ملل و فعالیت در حوزه حقوق کودکان و مسائل بین‌المللی را دارد.
تجربه مستقیم در دیپلماسی سازمان ملل و مسائل حقوق بشری از نقاط قوت او محسوب می‌شود؛ با این حال، نتایج رأی‌گیری شورای امنیت نشان می‌دهد که نامزدی او با حمایت محدودی روبه‌رو است.
اوتونّو در آخرین رأی‌گیری تنها ۴ رأی موافق و ۱۱ رأی مخالف دریافت کرد. این نتیجه نشان می‌دهد که او در شرایط فعلی با مخالفت گسترده اعضای شورای امنیت مواجه است.
ماریا فرناندای اسپینوسا؛ نامزد اکوادور
اسپینوسا، دیپلمات اکوادوری و رئیس پیشین مجمع عمومی سازمان ملل متحد، از دیگر نامزدهای این رقابت است.
او سابقه وزارت امور خارجه اکوادور و فعالیت در حوزه دیپلماسی چندجانبه، محیط زیست و حقوق بشر را دارد.
اسپینوسا در ۱۱ مه ۲۰۲۶ از سوی آنتیگوا و باربودا نامزد شد. با وجود تجربه گسترده در سازمان ملل، او در آخرین رأی‌گیری تنها ۲ رأی موافق، ۱۰ رأی مخالف و ۳ رأی ممتنع دریافت کرد.
این نتیجه از محدودبودن حمایت فعلی از نامزدی او حکایت دارد و شانس انتخابش را در شرایط کنونی کاهش می‌دهد.
ایوون باکی؛ نامزد اکوادوری با حمایت تونگا
ایوون باکی، دیپلمات اکوادوری، در ۱۷ اوت ۲۰۲۶ با حمایت تونگا وارد رقابت شد.
او از تجربه دیپلماتیک و فعالیت در عرصه روابط بین‌الملل برخوردار است؛ اما نتایج رأی‌گیری شورای امنیت نشان می‌دهد که نامزدی او با حمایت بسیار محدودی روبه‌رو است.
باکی در آخرین رأی‌گیری تنها یک رأی موافق و ۱۴ رأی مخالف دریافت کرد. این نتیجه او را در جایگاه آخر نامزدهای حاضر در رأی‌گیری قرار داد.
فریدون سینیرلی‌اوغلو؛ نامزد تازه ترکیه
"فریدون سینیرلی‌اوغلو" دیپلمات ترکیه‌ای و دبیرکل سازمان امنیت و همکاری اروپا، در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ با حمایت رسمی ترکیه وارد رقابت شد.
او پیش‌تر وزیر امور خارجه ترکیه و نماینده دائم این کشور در سازمان ملل بوده است. تجربه دیپلماتیک و سابقه فعالیت در سازمان ملل از مهم‌ترین نقاط قوت او محسوب می‌شود.
نامزدی فریدون سینیرلی‌اوغلو پس از هفتمین رأی‌گیری غیررسمی شورای امنیت اعلام شد؛ بنابراین او هنوز در رأی‌گیری‌های غیررسمی شورا ارزیابی نشده است.
ورود دیرهنگام او به رقابت می‌تواند فرصت محدودی برای جلب حمایت فراهم کند. از سوی دیگر، انتظار غیررسمی برای انتخاب نامزدی از آمریکای لاتین و کارائیب و احتمال مخالفت برخی کشورها با نامزدی ترکیه، از موانع احتمالی انتخاب او محسوب می‌شود.
نامزدهایی که از رقابت کنار رفتند
در کنار نامزدهای فعلی، چند چهره شناخته‌شده نیز پیش‌تر وارد رقابت شده بودند؛ اما نامزدی آنها رسماً پس گرفته شده است.
میشل باشله، رئیس‌جمهور پیشین شیلی و کمیسر عالی پیشین حقوق بشر سازمان ملل، ابتدا با حمایت شیلی، برزیل و مکزیک نامزد شد. با این حال، پس از تغییر موضع شیلی، برزیل و مکزیک نیز در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ نامزدی او را پس گرفتند.
مکی سال، رئیس‌جمهور پیشین سنگال، نیز با حمایت بوروندی وارد رقابت شده بود. بوروندی در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ نامزدی او را رسماً پس گرفت.
ویرجینیا گامبا، دیپلمات آرژانتینی و مقام پیشین سازمان ملل در حوزه کودکان و درگیری‌های مسلحانه، نیز از سوی مالدیو نامزد شده بود؛ اما این کشور در مارس ۲۰۲۶ نامزدی او را پس گرفت.
دبیرکل سازمان ملل چگونه انتخاب می‌شود؟
انتخاب دبیرکل سازمان ملل متحد با توصیه شورای امنیت و رأی مجمع عمومی انتخاب و منصوب می‌شود.
در مرحله نخست، کشورهای عضو سازمان ملل یک یا چند نامزد را معرفی می‌کنند. نامزدها باید برنامه و چشم‌انداز خود، رزومه و اطلاعات مربوط به تأمین مالی کارزار انتخاباتی را ارائه دهند.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد
در مرحله بعد، نامزدها در نشست‌های تعاملی مجمع عمومی شرکت می‌کنند و درباره برنامه‌ها و اولویت‌های خود توضیح می‌دهند. سپس شورای امنیت در نشست‌های محرمانه و رأی‌گیری‌های غیررسمی، نامزدها را ارزیابی می‌کند.
شورای امنیت در نهایت باید یک نامزد را به مجمع عمومی توصیه کند. نامزد موردنظر به حداقل ۹ رأی موافق از ۱۵ عضو شورا نیاز دارد و نباید با وتوی هیچ‌یک از ۵ عضو دائم روبه‌رو شود.
پس از توصیه شورای امنیت، مجمع عمومی نامزد موردنظر را به‌عنوان دبیرکل منصوب می‌کند. این مرحله معمولاً پس از توافق شورای امنیت با اختلاف جدی مواجه نمی‌شود.
۵ عضو دائم شورای امنیت عبارت‌اند از آمریکا، روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا. هر یک از این کشورها می‌تواند با استفاده از حق وتو، مانع انتخاب نامزد موردنظر شود.
دبیرکل آینده با چه چالش‌هایی روبه‌رو خواهد بود؟
دبیرکل سازمان ملل صرفاً یک مدیر اداری نیست. او علاوه بر مدیریت دبیرخانه و ساختار سازمان ملل، نقش مهمی در میانجیگری بین‌المللی، دیپلماسی پیشگیرانه، هماهنگی کمک‌های بشردوستانه و طرح مسائل مهم جهانی دارد.
دبیرکل جدید از اولین روز سال جدید میلادی ( اول ژانویه ۲۰۲۷ - ۱۱ دی ۱۴۰۵) فعالیت خود را برای یک دوره ۵ ساله شروع می‌کند. این دوره در شرایطی آغاز می‌شود که سازمان ملل با بحران‌های مالی، اختلافات میان قدرت‌های بزرگ، جنگ‌های منطقه‌ای و فشار برای اصلاح ساختار خود مواجه است.
مهم‌ترین عامل در انتخاب دبیرکل آینده، نه صرفاً میزان محبوبیت یک نامزد، بلکه توانایی او برای کسب حداقل ۹ رأی شورای امنیت و جلوگیری از وتوی اعضای دائم خواهد بود.