مرگ کارگران ساختمانی بر اثر سقوط از ارتفاع
سال ۱۴۰۳، پزشکی قانونی یک هزار و ۹۸۴ فوت ناشی از حوادث کار را در کشور ثبت کرده است. از این تعداد، ۹۵۷ مورد، معادل ۴۲ درصد، بر اثر سقوط از بلندی بوده است.
سقوط از ارتفاع یکی از اصلیترین عوامل مرگ در مشاغل ساختمانی است. در سال ۱۴۰۳ همچنین ۲۶ هزار و ۵۴۷ مصدوم حوادث کار به پزشکی قانونی مراجعه کردهاند.
بر اساس آمار اعلامشده از سوی پزشکی قانونی، در سال ۱۴۰۴ نیز یک هزار و ۸۷۹ نفر به دلیل حوادث محیطهای کاری جان خود را از دست دادند که ۹۳۱ مورد آن مربوط به سقوط از بلندی بوده است.
ساختمانسازی در صدر مشاغل پرخطر
ساختمانسازی در صدر مشاغل پرخطر قرار دارد. بر اساس اظهارات معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در خرداد ۱۴۰۵، ۳۸ درصد حوادث شغلی کشور مربوط به صنعت ساختمان است؛ رقمی که با سهم ۳۷ درصدی سایر صنایع اعلامشده در همان اظهارات فاصله دارد.
از سوی دیگر، ۴۶ درصد حوادث ثبتشده در بخش ساختمان منجر به فوت میشود.
کمبود منابع؛ دلیل محدودیت بیمه کارگران ساختمانی
سازمان تأمین اجتماعی، کمبود منابع را دلیل اصلی محدودیت پوشش بیمه کارگران ساختمانی میداند. مرکز پژوهشهای مجلس نیز درباره نحوه هزینهکرد منابع حاصل از عوارض ساختمانی، خواستار شفافیت شده است.
بر اساس آخرین گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، پرونده بیمه کارگران ساختمانی باید حلوفصل شود. شفافیت منابع، افزایش ظرفیت پوشش بیمهای، تعیین تکلیف افراد در انتظار، جلوگیری از ورود افراد غیرواقعی، کاهش خطای بازرسی و انتشار آمار رسمی و بهروز از جمله موضوعاتی است که باید مورد بررسی قرار گیرد.
۸۰۰ هزار کارگر ساختمانی فاقد بیمه هستند
علیرضا اشراق، فعال کارگری، درباره تعداد کارگران ساختمانی تحت پوشش بیمه و افرادی که در صف انتظار قرار دارند، به تجارت گفت: درباره تعداد کارگران ساختمانی کشور، یک عدد واحد و بهروز که مورد توافق همه دستگاهها باشد منتشر نشده است.
او افزود: در آخرین برآوردها نزدیک به یک میلیون و ۶۰۰ هزار کارگر ساختمانی در کشور فعالیت میکنند که نیمی از آنها، یعنی حدود ۸۰۰ هزار نفر، فاقد پوشش بیمه هستند.
به گفته اشراق، سال گذشته نزدیک به ۳۵۰ هزار کارگر ساختمانی که قبلاً تحت پوشش بیمه قرار داشتند، از شمول بیمه خارج شدند. در حال حاضر نیز نزدیک به ۴۰۰ هزار کارگر در لیست انتظار بیمه قرار دارند.
هشدار مرکز پژوهشهای مجلس درباره بیمه کارگران
این فعال کارگری گفت: مهمترین اختلاف میان سازمان تأمین اجتماعی و تشکلهای کارگری به مسئله منابع برمیگردد. تأمین اجتماعی معتقد است منابع مربوط به بیمه کارگران ساختمانی باید از محل منابع پیشبینیشده در قانون تأمین شود و محدودیت منابع، امکان گسترش سریع پوشش بیمهای را کاهش داده است.
او افزود: در مقابل، فعالان کارگری میپرسند اگر بابت ساختوساز و صدور پروانه، منابعی با عنوان سهم بیمه کارگران دریافت میشود، چرا هنوز صدها هزار کارگر در صف بیمه قرار دارند؟
به گفته اشراق، مرکز پژوهشهای مجلس نیز در بررسی این مسئله بر ضرورت شفاف شدن جریان منابع در تأمین اجتماعی تأکید کرده است.
ضرورت شفافیت منابع بیمه کارگران ساختمانی
اشراق تأکید کرد: بر اساس گزارشها و بازتاب بررسیهای انجامشده، مرکز پژوهشهای مجلس خواستار مشخص شدن ریز درآمدها و هزینهکرد منابع حاصل از عوارض ساختمانی شده و به رقم قابلتوجه هزینههای اجرایی نیز اشاره کرده است.
در برخی گزارشهای منتشرشده از این بررسی، رقم حدود ۲.۳ هزار میلیارد تومان برای هزینههای اجرایی مطرح شده است.
این فعال کارگری خاطرنشان کرد: اگر منابعی با هدف مشخص تأمین بیمه یک گروه شغلی دریافت میشود، باید مشخص باشد چه میزان از آن وارد چرخه بیمه شده، چه مقدار صرف هزینههای اداری و اجرایی شده و چه میزان برای پوشش بیمهای کارگران اختصاص یافته است.
ضرورت بیمه شدن کارگران ساختمانی
علیرضا اشراق هشدار داد: مسئله تنها کمبود منابع نیست، بلکه نحوه مدیریت منابع نیز باید بررسی شود. اینکه جان کارگران ساختمانی نادیده گرفته میشود و حوادث اتفاقافتاده برای این قشر بیش از مشاغل دیگر است، میتواند هزینههایی بیش از حق بیمه را بر دوش دولت بگذارد.