وضعیت تأمین دارو پس از جنگ
هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، درباره وضعیت تأمین دارو در کشور پس از جنگ اخیر گفت: با توجه به اینکه دو جنگ را پشت سر گذاشتهایم، اکنون وضعیت تأمین دارو بهتر از دوران جنگ است. این امر به دلیل آن است که زنجیره تأمین، از تولیدکنندگان و توزیعکنندگان تا داروخانههای سراسر کشور، همگی پایکار بودهاند و هر آنچه در توان داشتهاند به میدان آوردهاند.
وی افزود: تابآوری صنعت دارویی کشور بالا است و خوشبختانه توانستیم وضعیت تأمین دارو را نسبت به دوران جنگ مدیریت کنیم.
افزایش هزینه واردات مواد اولیه دارویی
احمدی با اشاره به وارداتی بودن بخشی از مواد اولیه دارویی اظهار کرد: در زمان جنگ، در مقطعی مسیرهای دریایی بسته شد و از آنجا که بخش عمده مراودات و تأمین مواد اولیه ما از طریق دریا انجام میشد، در ابتدا با مشکل مواجه شدیم. با این حال، مسیرهای جایگزین شناسایی شد.
وی ادامه داد: این مسیرهای جایگزین، همانطور که پیش از این نیز اشاره شده، هزینهبر و زمانبر بودند، اما خوشبختانه آن دوران پشت سر گذاشته شد و اکنون مسیرهای تأمین در حال افزایش است و مواد اولیه از مسیرهای جایگزین وارد میشود.
افزایش قیمت دارو
او با بیان اینکه قیمت داروها افزایش یافته است، گفت: وضعیت بهتدریج در حال بهبود است. اگر در مسیرهای تأمین مشکل جدیدی ایجاد نشود و از بخش خصوصی و صنعت دارو حمایت شود، میتوانیم شاهد بهبود روزافزون شرایط باشیم.
کمبود استأمینوفن کدئین
احمدی در ادامه با اشاره به کمبود استأمینوفن کدئین در داروخانهها اظهار کرد: از آنجا که کدئین مشتقی از تریاک و مواد افیونی است، وضعیت تأمین آن تحت تأثیر قرار گرفته است.
وی افزود: کشور همسایه، افغانستان، کشت خشخاش را ممنوع کرده و این موضوع بر میزان کشفیات مواد مخدر در کشور نیز تأثیر گذاشته است. بخشی از مواد اولیه مورد استفاده در تولید برخی داروهای حاوی کدئین و شربت اپیوم از محل کشفیات مربوط به کشت خشخاش تأمین میشد.
احمدی ادامه داد: با ممنوعیت کشت خشخاش در افغانستان و کاهش کشفیات، ما نیز با مشکل تأمین مواد اولیه مواجه شدهایم. این مسئله بهطور مستقیم بر تولید داروهای مرتبط تأثیر گذاشته و چالشهایی را ایجاد کرده است.
وی گفت: در کشور نیز اجازه کشت خشخاش وجود ندارد، مگر اینکه دولت تحت شرایط خاص برای صنایع داروسازی مجوز چنین کاری را صادر کند.
احمدی گفت: به دلیل کاهش مواد اولیه کدئین، در حال حاضر توزیع این ماده به شکل قطرهچکانی انجام میشود و تولید داروهای حاوی کدئین مانند گذشته در حجم بالا صورت نمیگیرد.
کمبود داروهای قلب و اعصاب و روان
وی تأکید کرد: برخی داروهای قلب و عروق نیز کسری وجود دارد و بعضی اقلام بهندرت تولید میشوند، زیرا مواد اولیه موردنیاز آنها تأمین نمیشود.
احمدی درباره وضعیت داروهای اعصاب و روان نیز گفت: کمبود این گروه از داروها در حال برطرف شدن است. پس از واردات مواد اولیه، تولید آنها آغاز شده و داروها وارد چرخه توزیع شدهاند.
وی افزود: هنوز برخی اقلام به شکل قطرهچکانی تولید و توزیع میشوند، اما وضعیت نسبت به دوران جنگ و حتی یک ماه پس از آن بهبود یافته است. در حال مدیریت شرایط هستیم تا بیماران با کمبود دارو مواجه نشوند.
کسری ۵۰ قلم داروی حیاتی
به گفته احمدی، واردات مواد اولیه از مسیرهای جایگزین و استفاده از ذخایر استراتژیک نیز توانسته است تا حدی از شدت مشکلات بکاهد.
وی گفت: در حال حاضر حدود ۸۰۰ قلم داروی حیاتی داریم که کمتر از ۵۰ قلم آنها با کسری مواجه است.
کمبود ۵۰۰ تا ۶۰۰ قلم داروی برند
احمدی ادامه داد: اگر داروهای برند را نیز در محاسبات لحاظ کنیم، ممکن است تعداد اقلام دارای کسری به ۵۰۰ یا ۶۰۰ قلم برسد.
با این حال، از نظر داروهای ژنریک و حیاتی، حدود ۴۰ قلم با کسری مواجه هستند که این رقم نسبت به گذشته، زمانی که تعداد کمبودها بیشتر بود، کاهش یافته است.
افزایش بار مالی دارو بر دوش مردم
سخنگوی انجمن داروسازان ایران درباره افزایش قیمت دارو اظهار کرد: افزایش قیمت دارو به دلایل مختلفی از جمله حذف ارز ترجیحی، تغییر مسیرهای حملونقل و افزایش قیمت مواد اولیه، مواد بستهبندی و آلومینیوم رخ داده است.
وی افزود: مجموع این عوامل موجب افزایش هزینههای تولید و تأمین دارو شده و در نتیجه، پرداخت از جیب بیماران نیز افزایش یافته است.
سازمانهای بیمه باید برای پوشش این تفاوت هزینهها به کمک بیماران بیایند، اما متأسفانه عقبماندگی آنها در ارائه خدمات به بیماران موجب افزایش بار مالی بر دوش مردم شده است.
این وضعیت زیبنده نظام سلامت نیست و نیازمند اقدام فوری و بهینهسازی خدمات بیمهای است تا حمایت مؤثرتری از بیماران صورت گیرد.