به گزارش ستاره صبح از رویداد ۲۴، اکسیوس در گزارشی نوشته: در اواسط ماه مه، مذاکرهکنندگان آمریکایی که تلاش میکردند با ایران به توافقی برای پایان دادن به جنگ دست پیدا کنند، با یک مشکل اساسی روبهرو شدند: آنها نمیتوانستند مطمئن باشند افرادی که در طرف مقابل میز مذاکره نشستهاند، واقعاً از طرف سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یعنی قدرتمندترین نهاد نظامی-سیاسی ایران، صحبت میکنند یا نه.
به همین دلیل، مقامهای دولت ترامپ اقدامی غیرمعمول انجام دادند؛ آنها از مذاکرهکنندگان رسمی ایران عبور کردند و مستقیماً با رهبران سپاه ارتباط گرفتند.
فردی که برای ایجاد این کانال ارتباطی انتخاب شد، نیچروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق بود؛ کسی که ویژگی نادری داشت: اعتماد همزمان رهبران آمریکا و فرماندهان سپاه ایران.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
این ماجرا که سه منبع آگاه با اطلاع مستقیم از آن جزئیاتش را شرح دادهاند و پیشتر منتشر نشده بود، نشان میدهد مذاکره با ایران برای آمریکا تا چه اندازه دشوار بوده است؛ کشوری که واشنگتن مطمئن نیست دقیقاً چه کسی در آن تصمیم نهایی را میگیرد.
آمریکا و ایران در نهایت به یک تفاهمنامه دست یافتند، اما این توافق خیلی زود فروپاشید.
مشکل اصلی دولت ترامپ، چه در مذاکرات فعلی و چه در هر مذاکره احتمالی آینده، این خواهد بود که مطمئن شود با افرادی صحبت میکند که واقعاً قدرت تصمیمگیری دارند.
این مسئله همچنین به معنای نیاز به یافتن میانجیهایی است که هم کاخ سفید و هم ساختار قدرت ایران به آنها اعتماد داشته باشند.
بازگشت به گذشته
پس از آتشبس ۸ آوریل و نشستی که چند روز بعد در اسلامآباد برگزار شد، آمریکا و ایران تلاش کردند به جنگ پایان دهند.
در اوایل ماه مه، کاخ سفید احساس میکرد به توافق نزدیک شده است، اما ایران پاسخ خود را بیش از ۱۰ روز به تأخیر انداخت.
اکسیوس مدعی است که مذاکرهکنندگان آمریکایی کمکم به این نتیجه رسیدند که مذاکرهکنندگان ایرانی، یعنی: محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و عباس عراقچی، وزیر خارجه
اختیار کامل برای توافق ندارند و ممکن است تصمیمهای آنها توسط سپاه تغییر داده شود.
آغاز کانال مخفی با سپاه
این رسانه نزدیک به ترامپ نوشته کاخ سفید به این نتیجه رسید که نیاز دارد یک مسیر ارتباطی مستقیم با رهبران سپاه ایجاد کند.
حدود ۱۰ مه، تولسی گبرد، مدیر وقت اطلاعات ملی آمریکا، با نیچروان بارزانی تماس گرفت.
بر اساس گفته دو منبع آگاه، گبرد به بارزانی گفت دولت آمریکا معتقد است او میتواند به فرمانده سپاه، سردار احمد وحیدی، دسترسی پیدا کند.
بارزانی در دوران جنگ ایران و عراق در ایران زندگی کرده و در دانشگاه تهران تحصیل کرده بود. او به زبان فارسی مسلط است و طبق گفته یکی از منابع، روابط شخصی با بسیاری از اعضای ارشد حکومت ایران، از جمله فرماندهان سپاه، دارد.
برِت مکگرک، مشاور خاورمیانهای چهار رئیسجمهور آمریکا، درباره بارزانی گفت: «نیچروان بارزانی یک حلکننده عملگراست. در سراسر منطقه مورد احترام است. تقریباً همه را در تهران و واشنگتن میشناسد. وقتی در شرایط بحرانی هستید، چنین کسی را صدا میکنید.»
یکی از منابع گفت گبرد به بارزانی تأکید کرد که این تماس با تأیید دونالد ترامپ و معاونش جیدی ونس انجام شده است.
گبرد به بارزانی گفت کاخ سفید میخواهد بداند آیا وحیدی و رهبری سپاه با مذاکرات قالیباف و عراقچی موافق هستند یا خواستهها و دیدگاههای دیگری دارند.
او همچنین گفت میانجیها نتوانستهاند مستقیماً با وحیدی تماس بگیرند.
تماس مستقیم بارزانی با فرمانده سپاه
اکسیوس میگوید در این مرحله بارزانی درخواست گبرد را پذیرفت. او با ارتباطات خود در سپاه تماس گرفت و گفت پیامی از دولت ترامپ دارد.
اما طبق گفته یکی از منابع، بارزانی تأکید کرد: «اما من میخواهم مستقیماً با سردار وحیدی صحبت کنم.»
ایرانیها موافقت کردند.
در ۱۴ مه، یک مقام سپاه با یک تلفن رمزگذاریشده برای انجام تماس امن وارد دفتر بارزانی در اربیل، مرکز اقلیم کردستان عراق، شد.
بارزانی از وحیدی پرسید آیا او با مذاکرهکنندگان ایرانی هماهنگ است یا نه.
به ادعای اکسیوس به گفته یک منبع آگاه، وحیدی پاسخ داد: «من کاملاً از آنها حمایت میکنم و این موضع سپاه هم هست. ما ترجیح میدهیم این بحران را از طریق مذاکره حل کنیم.»
سه منبع، از جمله یک مقام کاخ سفید، گفتند بارزانی بلافاصله پس از گفتوگو با وحیدی با گبرد تماس گرفت و نتیجه مکالمه را به او منتقل کرد. گبرد نیز کاخ سفید را در جریان قرار داد.
پیشنهاد مذاکره محرمانه در اربیل
پس از دریافت پاسخ ایران، دولت ترامپ پیشنهاد جدیدی ارائه کرد.
طبق گفته یکی از منابع، آمریکا میخواست بارزانی میزبان مذاکرات محرمانه میان مذاکرهکنندگان ارشد آمریکایی و ایرانی در اربیل باشد.
بارزانی دوباره با ایرانیها تماس گرفت و پیشنهاد را منتقل کرد.
ایرانیها آن را رد نکردند، اما درباره امنیت خود نگرانی داشتند.
آنها معتقد بودند سازمان اطلاعات اسرائیل در اقلیم کردستان عراق عوامل زیادی دارد و ممکن است اسرائیل تلاش کند آنها را در اربیل یا هنگام رفتوآمد ترور کند.
در نهایت، نشست اربیل هرگز برگزار نشد.
وضعیت فعلی مذاکرات
اکسیوس نوشته: منابع منطقهای آگاه از روند مذاکرات میگویند میانجیهای پاکستانی و قطری همچنان پیامهایی میان آمریکا و ایران ردوبدل میکنند، اما پیشرفت قابلتوجهی حاصل نشده است.
برخی از این منابع معتقدند پاکستانیها گزارشهای خوشبینانهتری از واقعیت ارائه میکنند تا شاید با ایجاد احساس حرکت، بنبست موجود شکسته شود.
طبق گفته یک منبع آگاه، بارزانی اخیراً پیامهایی به کاخ سفید فرستاده و پیشنهاد کرده است برای ازسرگیری مذاکرات آمریکا و ایران کمک کند.
اما برت مکگرک معتقد است مشکل اصلی میانجی نیست.
او گفت: «مسئله، سیاست ایران درباره تنگه هرمز است و بعید است این سیاست در آینده نزدیک تغییر کند.»