ستاره صبح - فائزه صدر: عباس عراقچی روز گذشته در نشستی با حضور سفرا، کارداران و روسای نمایندگی های خارجی و بین المللی مقیم تهران به تشریح یادداشت تفاهم اسلام آباد پرداخت. وزیر امور خارجه در این جلسه اعلام کرد که روز جمعه دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا برای رسیدن به توافق نهایی آغاز میشود. ستاره صبح به این بهانه با علی بیگدلی، کارشناس و تحلیلگر سیاسی گفتوگو داشت که در ادامه میخوانید:
علی بیگدلی با اشاره به مشکلات و مسائل داخلی دو طرف، درباره تفاهم اسلام آباد گفت: هیچ یک از دو طرف راهی جز توافق نداشتند و از روی ناچاری به نقاط مشترکی رسیدند. آمریکاییها سطح انتظارات خود را کاهش دادند. با توجه به فشار های داخلی که از طرف افکار عمومی و کنگره بر دوش ترامپ سنگینی میکرد این تصمیم گرفته شد. در ایران گرانی، بیکاری و افسردگی اجتماعی باعث شد به این نتیجه برسیم. به عقیده من دو طرف از این توافق راضی اند، چون فهمیدهاند که راهی جز نزدیک شدن به هم ندارند.
وی در ادامه افزود: در دیپلماسی اگر دو طرف با یک خلق و خو از پشت میز بلند شوند، چه خوشحال باشند و چه بدخلق، یعنی گفتوگوها موفقیت آمیز بوده است. شاید در ادامه وزن مذاکرات به سمت یک طرف سنگینی کند و معادله تغییر کند، ولی در حال حاضر هر دو به یک اندازه از این تفاهم رضایت دارند.
این کارشناس سیاست خارجی با تاکید بر لزوم رسیدن به توافق اظهار داشت: برای حلوفصل مسائل فی مابین راهی جز مذاکره مستقیم با آمریکا وجود ندارد. هر دو طرف میخواهند از جنگ فاصله بگیرند به ویژه که برای آمریکا، هدف از میان برداشتن نظام سیاسی ایران دور از دسترس و پر هزینه برآورد شد. آمریکا متوجه شد ایران مقاومت میکند و از همه مهمتر موضوع تنگه هرمز کار را برای آمریکا سختتر کرد.
وی گفت: حضور شخص ترامپ برای امضای توافق، میتواند اتفاقی مهم باشد و این ماجرا را در افکار عمومی ایالات متحده با اهمیت جلوه دهد. اگرچه حضور معاون اول او نیز از اهمیت ماجرا کم نکرده است. به ویژه که جی دی ونس تفکراتی متمایل به راست دارد و خود را برای انتخابات ریاست جمهوری آینده آماده میکند.
این تحلیلگر سیاست خارجی با یادآوری هزینه های جنگ اخیر برای ایالات متحده، اضافه کرد: ترامپ در این جنگ به آرزوهای خود نرسید و نتوانست به درگیری نظامی ادامه بدهد. آمریکا در جنگ با ایران حدود ۳۵ تا ۴۰ میلیارد دلار هزینه کرد. این رقم برای اقتصاد آمریکا فشاری معنادار است. مجلس نمایندگان آمریکا ۷ یا ۸ بار طرح استیضاح رئیسجمهور را مطرح کرده است. وزرای دفاع و امور خارجه ترامپ به مجلس فراخوانده شده و از آنها توضیح خواسته شده است.
بیگدلی افزود: ترامپ تنها ۶۰ روز و آن هم در شرایط اضطراری میتواند بدون اجازه کنگره وارد جنگ شود. شرایط اضطراری از نظر کنگره یعنی ضرورت و لزوم درگیر شدن برای آمریکا حیاتی است. تنها در سال ۱۹۴۱ و در جنگ جهانی اول وقتی ژاپنیها پرل هاربر را هدف قرار دادند روزولت بدون توجه به موافقت یا مخالفت کنگره وارد جنگ شد، اما روزولت رئیسجمهوری افسانهای است. این حرکت در تاریخ آمریکا بیش از یک بار تکرار نشد و کنگره به ترامپ اجازه نخواهد داد که جنگ دیگری را بدون توجه به اصل ضرورت شروع کند. وی در این خصوص خاطرنشان ساخت: راه ورود به جنگ برای ترامپ مسدود شده است و او به اهداف خود نرسید. وانگهی ادامه دادن به جنگ هم نمیتوانست او را به هدف هایش برساند. این تفاهم از روی ناچاری است. از نظر قواعد ناظر بر نظام بینالملل، این تفاهم باید به سرعت به نقطه توافق دو طرف برسد. دو طرف مسائل مورد اختلافی دارند که در گردنه این مسیر قرار میگیرند. عقلانیت حکم میکند که دو طرف در آن مقاطع هم راه حل های مشترکی پیدا کنند. علی بیگدلی در پایان گفتوگو متذکر شد: در نظام سیاسی ایران کادر رهبری تغییر کرده است. کانون های قدرت متفاوت از قبل است و شرایط مثل گذشته نیست. پیش بینی من این است که عصبیت ایدئولوژیک نظام سیاسی ما فروکش خواهد کرد. آن تفکر که میخواست اسرائیل از صحنه روزگار محو شود از جهان امروز پاسخی متفاوت گرفت.