اول می(11 اردیبهشت)، مهلت قانونی دونالد ترامپ برای پیشبرد عملیات نظامی علیه ایران بدون کسب اجازه از کنگره رسماً به پایان میرسد.
بر اساس «قانون اختیارات جنگی 1973» رئیسجمهور آمریکا فقط برای 60 روز اجازه دارد بدون تأیید کنگره جنگی را آغاز کند. پس از آن، یا کنگره باید به طور رسمی اعلام جنگ کند یا به آن مجوز دهد – و یا رئیسجمهور باید به عملیات پایان دهد.
اگر تا جمعه مجوز رسمی از سوی نمایندگان صادر نشود یا وضعیت فوقالعادهای اعلام نگردد، ادامه حضور نیروهای نظامی و استمرار محاصره دریایی ایران، دولت ترامپ را در وضعیت «نقض صریح قانون» قرار میدهد.
اگرچه در حال حاضر یک آتشبس موقت برقرار است، اما از آنجا که ناوها و نیروهای آمریکایی همچنان بنادر ایران را در محاصره دارند، این وضعیت از نظر حقوقی همچنان «درگیری نظامی» محسوب میشود و مشمول همان محدودیت زمانی است.
اما پیشبینیها حاکی از این است که ترامپ مثل همیشه این ضربالاجل را نادیده خواهد گرفت و بنابراین سناریوهای مختلفی ممکن است در تقابل با این قانون رخ دهد.
اولین و محتملترین راه فرار ترامپ استفاده از همان ترفندی است که باراک اوباما در سال 2011 برای جنگ لیبی به کار برد؛ یعنی ادعا کند که چون سربازان آمریکایی در حال حاضر درگیر تبادل آتش مستقیم و فیزیکی نیستند، پس عملاً «مخاصمهای» در جریان نیست که بخواهد مشمول قانون 60 روزه شود.
سناریوی دوم که با روحیه تهاجمی ترامپ همخوانی بیشتری دارد، به چالش کشیدن اصلِ قانون است.
او احتمالاً با تکیه بر جایگاه خود به عنوان «فرمانده کل قوا»، مدعی خواهد شد که قانون مصوب 1973 اساساً با قانون اساسی تضاد دارد و کنگره حق ندارد اختیارات اجرایی او را در هدایت نیروهای مسلح محدود کند.
او پیش از این هم در گزارش خود به جای عبارت «تحت قانون»، از عبارت مبهم «مطابق با قانون» استفاده کرده بود تا نشان دهد که خودش را ملزم به پیروی مطلق از اراده کنگره نمیبیند.