مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) در اواخر خردادماه امسال طرح سنجش نگرش کاربران درباره شبکههای اجتماعی و فناوریهای ارتباطی را به اجرا گذاشت؛ این نظرسنجی با جامعه نمونه ۴ هزار و ۶۰ نفر از کاربران اینترنت (برگزیده از میان ۴ هزار و ۵۴۵ نفر از افراد بالای ۱۵ سال در مناطق شهری و روستایی کشور) به شیوه مصاحبه حضوری انجام شده است.
سهم اینترنت از زندگی ایرانیان
تحلیل دادههای این پیمایش نشان میدهد که در حال حاضر ۸۹.۳ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال کشور از اینترنت استفاده میکنند و سهم افراد غیرکاربر فقط ۱۰.۷ درصد است. این حجم از نفوذ، نشاندهنده تبدیل شدن اینترنت به یک زیرساخت حیاتی و عمومی در سراسر کشور است.
اقتصاد دیجیتال و سفره مردم
بخش مهمی از این نظرسنجی به سنجش جایگاه اقتصاد دیجیتال در زندگی روزمره ایرانیان اختصاص داشته است. طبق یافتههای به دست آمده:
۲۰.۳ درصد از کاربران، وابستگی معیشت و درآمد خود به اینترنت و شبکههای اجتماعی را «زیاد و خیلی زیاد» توصیف کردهاند.
۹.۳ درصد میزان این وابستگی را در حد «متوسط» و ۲۵.۸ درصد در حد «کم» ارزیابی کردهاند.
۴۳.۵ درصد اعلام کردهاند که درآمدشان هیچگونه وابستگی به فضای مجازی ندارد.
این آمار تأیید میکند که معیشت بیش از نیمی از کاربران اینترنت در ایران (۵۵.۴ درصد)، پیوندی مستقیم یا واسطهای با پایداری شبکه و ابزارهای ارتباطی دارد.
نگاه مثبت افکار عمومی به اشتغالزایی دیجیتال
دیدگاه شهروندان نسبت به تأثیرات کلان پلتفرمهای اینترنتی بر اقتصاد کشور به شدت امیدوارکننده است؛ به طوری که:
۵۸ درصد معتقدند کسبوکارهای اینترنتی فرصتهای شغلی جدیدی در اقتصاد کشور خلق میکنند.
۴۵ درصد اثر این کسبوکارها را بهبود و افزایش رفاه مردم میدانند.
۳۰.۲ درصد معتقدند این فعالیتها به افزایش درآمدهای دولت کمک میکند و ۱۹.۲ درصد آن را عامل کاهش هزینههای دولت قلمداد میکنند.
۱۷.۱ درصد از کاربران نگران کاهش فرصتهای شغلی سنتی بر اثر توسعه این فناوریها هستند.
بررسی الگوهای رفتاری جامعه در یک سال گذشته نشان میدهد که خدمات بومی حوزه اقتصاد دیجیتال به عمق زندگی روزمره مردم نفوذ کردهاند:
خرید آنلاین و اینترنتی با ۵۷.۱ درصد در صدر رفتارهای دیجیتال کاربران قرار دارد.
حملونقل آنلاین (اسنپ و تپسی) با ۵۵.۵ درصد در رتبه دوم ایستاده است.
آموزش مجازی (۳۷.۹ درصد)، رزرو بلیط، هتل و بومگردی (۱۷.۹ درصد) و خدمات نظافت و تعمیرات منزل (۸.۹ درصد) در ردههای بعدی قرار دارند.
در مجموع، ۲۷.۶ درصد از پاسخگویان صراحتاً اعلام کردهاند که پلتفرمهای بزرگ داخلی نظیر اسنپ، تپسی، دیجیکالا و فیلیمو به میزان «زیاد یا خیلی زیاد» گرهگشای نیازهای معیشتی و رفاهی روزمره آنها هستند.