مرکز آمار نرخ تورم سالانه و نقطه به نقطه در پایان خرداد ماه را به ترتیب ۶۲ درصد و ۸۸.۶ درصد اعلام کرد که بالاترین نرخهایی هستند که این مرجع رسمی از سال 90 تا کنون منتشر کرده است.
رکورد زنی تورم
پیش از این بالاترین نرخ تورمی که مرکز آمار گزارش کرده بود، سال ۱۴۰۱ بود که نرخ تورم سالانه در آن به ۴۵.۸ درصد رسیده بود. کما اینکه بالاترین تورم نقطه به نقطه ثبت شده هم با ۸۸.۶ درصد در خرداد امسال رقم خورد. کارشناسان معتقدند به احتمال زیاد تورم نقطه به نقطه در تیر ماه از ۹۰ درصد و در شهریور از ۱۰۰ درصد خواهد گذشت.
عوامل تورم زا
عامل تورم، شوک ارزی بود که در دولتهای سیزدهم و چهاردهم با خذف ارز ترجیحی ایجاد شده است. همچنین وقوع دو جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل با ایران یکی از مهمترین دلایل رشد تورم است.
دو برابر شدن تورم ماهانه
تورم ماهانه هم گرچه به مرحله رکورد شکنی نرسیده، اما برای ششمین ماه پیاپی بیش از ۵ درصد باقی ماند. میانگین تورم ماهانه که تا دی ماه ۳.۶ درصد بود، در ۶ ماه بعد دی ماه حدودا دو برابر شده و به ۷.۱ درصد رسید.
فشار تورم بر دوش فرودستان
اقتصاددانان تورم را مالیاتی میدانند که از جیب نیروی کار و فرودستان به جیب ثروتمندان و سرمایهداران میرود. تورم ارزش داراییها را بیشتر میکند و قدرت خرید مزد بگیران را کاهش میدهد. اقشار کم درآمد، روستاییان و استانهای محروم زیر فشار تورم بالا زندگی میکنند.
براساس گزارش اخیر مرکز آمار ایران، در حالی که دهک اول (فقیرترین دهک درآمدی) تورم نقطهای که در خرداد ماه حس کرد معادل ۱۰۰.۲ درصد بوده و برای دهک دوم به ۱۰۱.۴ درصد رسیده، تورمی که دهک دهم (ثروتمندترین دهک) تجربه کرده ۸۵.۸ درصد بوده است. به زبان سادهتر شدت تورمی که تهیدستان تجربه کردند ۱۵.۶ درصد بیش از تورمی بود که ثروتمندان حس کردند.
تورم روستا بیشتر از شهر
از سوی دیگر، در شرایطی که نرخ تورم ماهانه کل ۵.۹ درصد بوده و تورم ماهانه شهرها ۵.۸ درصد، تورم ماهانه مناطق روستایی به ۶.۶ درصد رسیده است. تورم نقطه به نقطه که در شهرها ۸۵.۲ درصد بوده در روستاها به ۱۰۸.۱ درصد رسیده و نرخ تورم سالانه که در مناطق شهری معادل ۶۰.۳ درصد اعلام شده، در مناطق روستایی ۷۲.۴ درصد بوده است. به این ترتیب مردم روستاها تورم نقطهای که تجربه میکنند ۲۲.۹ درصد از شهرها بیشتر است و نرخ تورم سالانه در روستاها هم ۱۲.۱ درصد بیش از شهر اعلام شده است.
تورم سه رقمی در 11 استان
همچنین تورم نقطهای برای ۱۱ استان کشور سه رقمی شده است؛ تورم نقطه به نقطه برای استانهای آذربایجان غربی، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویر احمد، گلستان، مازندران، مرکزی و هرمزگان سه رقمی بوده است. بالاترین تورم استانی را ایلام با ۱۱۴.۷ درصد تجربه کرده و پس از آن استان کردستان با تورم ۱۱۱.۷ درصدی قرار گرفته است. گفتنی است تورم نقطه به نقطه برای استان تهران ۷۳.۳ درصد اعلام شده که ۱۵.۳ درصد کمتر از تورم عمومی کشور است.
تورم خوراکیها ۱۳۴ درصد
در شرایطی که تورم سالانه و نقطه به نقطه ۶۲ و ۸۸.۶ درصد اعلام شدند تورم سالانه و نقطه به نقطه گروه خوراکیها به ترتیب ۹۰.۷ درصد و ۱۳۴.۶ درصد بوده است. بالاتر بودن تورم خوراکیها با توجه به سهم بیش از ۴۰ درصدی آن در هزینههای خانوارهای فقیر، فشار تورمی بر فرودستان را دو چندان کرده است.
تورم روغن در صدر
در میان اقلام خوراکی، بیشترین تورم به گروه روغنها و چربیها تعلق گرفته است. تورم سالانه این گروه ۱۴۳.۱ درصد و تورم نقطه به نقطه آن ۲۷۸.۴ درصد اعلام شده است. مهمترین عامل این تورم، حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی است.
تورم نان در مرز 140درصد
گروه نان و غلات هم تورمی بیش از دیگر گروهها دارند؛ تورم سالانه این گروه ۱۲۰.۷ درصد (نزدیک دو برابر تورم عمومی)و تورم نقطه به نقطه آن ۱۳۸.۸ درصد گزارش شده است. این مهم در شرایطی رخ میدهد که در ابتدای تیر ماه دولت در اقدام حیرت انگیز، قیمت نان در تهران و ورامین را دوبرابر کرد و با وجود درخواست کارشناسان از این اقدام خود کوتاه نیامد.
تورم 150 درصدی گوشت و لبنیات
تورم نقطه به نقطه گروه گوشت قرمز و ماکیان ۱۷۸.۲ درصد و تورم سالانه آن ۸۹.۵ درصد محاسبه شده است. پس از آن لبنیات یعنی گروه شیر، پنیر و تخم مرغ تورم نقطهای ۱۵۱.۹ درصدی را تجربه کردند و تورم نقطه به نقطه گروه میوه و خشکبار هم ۹۹.۹ درصد اعلام شد.