سیاست دولت در زمینه تأمین و قیمتگذاری گندم موردنیاز صنایع غذایی وارد مرحله جدیدی شده است. بر اساس اعلام وزیر جهاد کشاورزی، تولیدکنندگان صنف و صنعت میتوانند گندم موردنیاز خود را از بازار داخلی خریداری کنند و برای نخستین بار مجوز واردات این محصول نیز در اختیار آنها قرار گرفته است.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که فعالان صنعت آرد و غلات از مشکلات تأمین مواد اولیه و فاصله میان قیمت دولتی و هزینه واقعی تولید سخن میگویند. از سوی دیگر، درخواستهایی برای آزادسازی نرخ گندم و آرد مطرح شده که در صورت اجراییشدن، میتواند بر هزینه تولید و قیمت محصولات غذایی تأثیر بگذارد.
آزادسازی خرید و واردات گندم برای صنایع
وزیر جهاد کشاورزی در دیدار با «ملا محمد ناصر»، وزیر مالیه افغانستان، ضمن تأکید بر توسعه همکاریهای اقتصادی و کشاورزی دو کشور، از تغییر سیاست تأمین گندم موردنیاز صنف و صنعت خبر داد.
نوری در این نشست که با هدف زمینهسازی برای برگزاری کمیسیون مشترک دو کشور در تهران برگزار شد، به تشریح برنامههای توسعه اقتصادی و تجاری پرداخت.
وی با اشاره به ظرفیتهای موجود برای گسترش همکاریهای دوجانبه گفت: تسهیل مبادلات مرزی، فعالیت گمرکات، تسریع ترددهای مرزی و افزایش حجم مبادلات وارداتی و صادراتی از جمله موضوعات بررسیشده در این نشست بوده است.
وزیر جهاد کشاورزی حجم مبادلات تجاری کنونی ایران و افغانستان را حدود ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار اعلام کرد و افزود: با توجه به روند فعلی و سفرهای متقابل مسئولان، پیشبینی میشود حجم مبادلات دو کشور در آینده نزدیک افزایش یابد.
نوری همچنین انتقال فناوری و ارائه خدمات فنی و مهندسی را از زمینههای مناسب همکاری دانست و گفت: شرکتهای ایرانی میتوانند در زنجیرههای تولید افغانستان، از جمله مرغداری و صنایع کشاورزی، حضور گستردهتری داشته باشند.
تغییر سیاست تأمین گندم صنف و صنعت
وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از اظهارات خود به دغدغه تولیدکنندگان محصولات آردی، از جمله صنعت ماکارونی، پرداخت و از تغییر سازوکار تأمین گندم موردنیاز این بخش خبر داد.
وی اظهار کرد: بر اساس تصمیم ستاد تنظیم بازار، امسال صنف و صنعت مجاز شدهاند گندم موردنیاز خود را از بازار داخلی خریداری کنند. همچنین برای نخستین بار مجوز واردات گندم برای تولیدکنندگان صادر شده است تا بتوانند متناسب با نیاز و کیفیت موردنظر خود، مواد اولیه را از منابع خارجی تأمین کنند.
نوری هدف از این تصمیم را استفاده از ظرفیتهای خالی صنایع آردسازی و تسهیل تأمین مواد اولیه عنوان کرد.
وی تصریح کرد: اگرچه این تصمیم بر قیمت تمامشده محصولات تأثیر میگذارد، اما در مقابل، فرایند تجارت و تأمین مواد اولیه صنایع را تسهیل خواهد کرد.
تولید ۱۴ میلیون تن گندم در کشور
وزیر جهاد کشاورزی درباره وضعیت تولید و خرید گندم نیز گفت: تولید گندم کشور حدود ۱۴ میلیون تن بوده که نزدیک به ۹ میلیون تن آن توسط دولت خریداری شده است.
وی افزود: تاکنون نیاز صنف و صنعت تأمین شده و در صورت ضرورت و با تصویب ستاد تنظیم بازار، دولت همچنان از تولیدکنندگان حمایت خواهد کرد تا در تأمین مایحتاج عمومی مشکلی ایجاد نشود.
درخواست انجمن غلات برای آزادسازی نرخ گندم و آرد
در همین حال، موضوع آزادسازی قیمت گندم و آرد به یکی از مطالبات فعالان صنعت غلات تبدیل شده است.
کاوه زرگران، رئیس انجمن غلات، در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان با تأکید بر اینکه تا پایان سال مشکلی در تأمین و واردات کالاهای اساسی و نهادههای دامی وجود ندارد، خواستار آزادسازی هرچه سریعتر نرخ گندم و آرد شد.
وی با اشاره به میزان خرید گندم از کشاورزان اظهار کرد: تاکنون ۸ میلیون تن گندم از کشاورزان خریداری شده است و با توجه به میزان مصرف داخلی، کشور ماهانه به حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تن گندم نیاز دارد.
زرگران با انتقاد از ساختار فعلی پرداخت یارانه در حوزه نان و آرد افزود: دولت مبالغ قابلتوجهی را به این بخش اختصاص میدهد. برای نمونه، در شرایطی که هزینه تمامشده گندم وارداتی حدود ۷۰ هزار تومان است، این محصول با نرخ ۹۰۰ تومان در اختیار واحدهای تولیدی قرار میگیرد.
هزینه سنگین یارانه آرد و نان
رئیس انجمن غلات با تأکید بر ضرورت اصلاح نظام قیمتگذاری گندم و آرد گفت: سال گذشته ۲۵۰ هزار میلیارد تومان یارانه به حوزه آرد و نان اختصاص یافت و با توجه به افزایش قیمت خرید تضمینی گندم در سال آینده، پیشبینی میشود این رقم افزایش پیدا کند.
وی با اشاره به مصوبه اخیر معاون اول رئیسجمهور اظهار کرد: برخلاف روال قبلی که بخش صنف و صنعت باید گندم موردنیاز خود را وارد میکرد، اکنون دولت متعهد شده است گندم این بخش را با نرخ ۶۰ هزار تومان تأمین کند.
زرگران معتقد است این نرخ حدود ۲۰ درصد کمتر از قیمت واقعی است و به همین دلیل، سازوکار جدید از نگاه فعالان این بخش نمیتواند به آزادسازی واقعی بازار گندم و آرد منجر شود.
آیا قیمت نان و محصولات آردی افزایش مییابد؟
تغییر سیاست تأمین گندم برای صنایع و طرح موضوع آزادسازی نرخ گندم و آرد، این پرسش را مطرح کرده است که آیا دولت در مرحله بعد به سمت اصلاح قیمتگذاری آرد و نان حرکت خواهد کرد؟
از یک سو، دولت با اختصاص یارانه به بخش گندم و آرد تلاش میکند هزینه تأمین نان را برای خانوارها کنترل کند. از سوی دیگر، فعالان صنعت غلات معتقدند فاصله قیمت دولتی و قیمت واقعی، هزینههای سنگینی به بودجه عمومی تحمیل میکند و بر فعالیت تولیدکنندگان نیز اثرگذار است.
با این حال، آزادسازی واردات و خرید گندم برای صنف و صنعت لزوماً به معنای آزادسازی کامل نرخ گندم و آرد نیست. تصمیم درباره تغییر نظام قیمتگذاری و نحوه پرداخت یارانه همچنان به سیاستهای دولت و مصوبات مراجع تصمیمگیر بستگی دارد.