بر اساس سازوکار اعلامشده، سهمیه بنزین خودروها شامل ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با نرخ ۳ هزار تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۱۰ هزار تومان است. مصرف بیش از سهمیههای تعیینشده نیز مشمول نرخ بالاتر میشود. در همین حال، جمعآوری کارت سوخت جایگاهداران در تعدادی از استانها و محدودیت دسترسی به بنزین سوپر، نگرانیهایی درباره تأمین سوخت ایجاد کرده است. عبدالحسین همتی، دبیر کمیسیون انرژی مجلس، در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا به تشریح مشکلات و پیامدهای اجرای این سیاست پرداخت.
جمعآوری کارت سوخت جایگاهداران در ۱۱ استان
همتی درباره اجرای طرح جمعآوری کارتهای سوخت جایگاهداران و دور جدید سیاست دولت برای مدیریت بازار بنزین گفت: در حال حاضر کارت سوخت جایگاهداران در ۱۱ استان جمعآوری شده است.
وی با اشاره به سهمیهبندی جدید بنزین اظهار کرد: در شرایط فعلی، ۶۰ لیتر سهمیه با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با نرخ ۳ هزار تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۱۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است و مصرف بیش از این میزان، مشمول نرخ بالاتر خواهد بود.
به گفته وی، در این سازوکار فقط سهمیه نخست، یعنی ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی، قابلیت ذخیرهسازی دارد و سهمیههای دیگر ذخیره نمیشوند. این مسئله در برخی مناطق موجب نارضایتی شده است.
سامانه سبا برای حمایت از رانندگان پرمصرف
دبیر کمیسیون انرژی مجلس درباره راهکارهای پیشبینیشده برای رانندگانی که به دلیل شرایط شغلی خود مصرف بنزین بیشتری دارند، گفت: سامانه سبا برای رانندگان تاکسی طراحی شده است تا متناسب با مسافت طیشده، سهمیه بنزین دریافت کنند.
وی افزود: افرادی مانند پزشکانی که در شهر دیگری فعالیت میکنند یا معلمانی که ناچارند مسافتهای طولانی را برای رفتوآمد طی کنند نیز میتوانند از سهمیه متناسب با نیاز خود استفاده کنند.
همتی تأکید کرد: در این سازوکار، ارگان مربوط باید میزان نیاز افراد را تأیید کند تا سهمیه اضافی متناسب با شرایط کاری آنها اختصاص یابد.
هزینه ۱۰۳ هزار تومانی بنزین سوپر؛ مشکل مسافران بینشهری
یکی از انتقادهای مطرحشده درباره سیاست جدید بنزینی، مشکل تأمین سوخت برای افرادی است که در سفرهای بینشهری سهمیه خود را مصرف میکنند.
همتی در این باره گفت: ممکن است فردی قصد سفر داشته باشد و در طول مسیر سهمیه بنزین ۱۰ هزار تومانی خود را نیز مصرف کند. در چنین شرایطی، گزینه باقیمانده برای تأمین سوخت، استفاده از بنزین سوپر با قیمت هر لیتر ۱۰۳ هزار تومان است؛ هزینهای که بسیاری از مردم توان پرداخت آن را ندارند.
وی با اشاره به پیشنهاد خود برای اصلاح سازوکار سهمیهبندی اظهار کرد: پیشنهاد ما این بود که سهمیه ۳ هزار تومانی افراد نیز قابلیت ذخیرهسازی داشته باشد و اعتباری برای آنها در نظر گرفته شود تا در صورت نیاز بتوانند از سهمیه ماههای آینده استفاده کنند.
به گفته همتی، اجرای این پیشنهاد میتواند به مسافرانی که در مسیرهای طولانی با کمبود سوخت مواجه میشوند کمک کند.
وعده راهاندازی سامانه جدید در جایگاههای سوخت
دبیر کمیسیون انرژی مجلس ادامه داد: مسئولان قول دادهاند سامانهای در جایگاههای سوخت راهاندازی کنند تا افرادی که واقعاً به بنزین نیاز دارند، بتوانند از این امکان استفاده کنند.
وی برای توضیح این مسئله به سفر فردی از تهران به یزد و سپس کرمان اشاره کرد و گفت: اگر خودرویی در چنین مسیری با اتمام سوخت مواجه شود، این موضوع نشاندهنده مصرف واقعی است و نمیتوان آن را قاچاق بنزین تلقی کرد.
همتی در مقابل، مراجعه روزانه یک فرد به جایگاه سوخت مشخص و دریافت حجم زیادی بنزین را رفتاری متفاوت دانست و تأکید کرد باید میان مصرف واقعی و مصرف غیرمتعارف تفاوت قائل شد.
وی افزود: افرادی که واقعاً در مسیر به بنزین نیاز دارند، باید امکان استفاده از سهمیه با نرخ ۱۰ هزار تومان را داشته باشند. البته این سامانه هنوز راهاندازی نشده است.
کاهش مصرف بنزین در کرمان و هرمزگان
همتی با اشاره به برخی نتایج اجرای سیاست جدید بنزینی گفت: با وجود مشکلات موجود، مصرف بنزین در استان کرمان ۱۲ درصد و در استان هرمزگان ۳۶ درصد کاهش یافته است.
وی تأکید کرد: در کنار این دستاوردها، باید برای رفع نارساییها و نارضایتیهای ناشی از اجرای طرح نیز چارهاندیشی شود.
بنزین سوپر در بسیاری از جایگاهها موجود نیست
یکی دیگر از مشکلات مطرحشده درباره اجرای طرح سهمیهبندی، محدودیت دسترسی به بنزین سوپر است؛ موضوعی که استفاده از این نوع سوخت را برای رانندگانی که سهمیه آنها به پایان رسیده، دشوار میکند.
همتی در پاسخ به پرسشی درباره افزایش هزینههای مردم به دلیل نبود بنزین سوپر در همه جایگاهها گفت: بله، بنزین سوپر در تمام جایگاههای سوخت کشور در دسترس نیست.
این مسئله در کنار قیمت بالای بنزین سوپر میتواند مشکلات بیشتری برای رانندگان و مسافران ایجاد کند.
دولت به دنبال توسعه سوخت سیانجی
دبیر کمیسیون انرژی مجلس درباره راهکار دولت برای کاهش فشار ناشی از مصرف بنزین، به برنامه تبدیل خودروها به خودروهای دوگانهسوز اشاره کرد.
وی گفت: دولت طرحهایی در این زمینه دارد که یکی از آنها رایگان کردن تبدیل خودروهای دارای سال ساخت مشخص به خودروهای دوگانهسوز است.
به گفته همتی، این اقدام با هدف تشویق مردم به استفاده از سوخت سیانجی انجام میشود؛ زیرا استفاده از این سوخت برای دولت هزینه کمتری دارد و از نظر اقتصادی نیز مقرونبهصرفهتر است.
محدودیت واردات بنزین و مشکلات تأمین سوخت
همتی در ادامه به مشکلات تأمین و واردات بنزین اشاره کرد و گفت: واردات بنزین با دشواریهای زیادی مواجه است و شرایط وارداتی و مالی کشور نیز محدودیتهایی ایجاد کرده است.
وی با اشاره به شرایط منطقهای و محدودیتهای مسیرهای وارداتی افزود: در دریای جنوب کشور با محاصره مواجه هستیم و برخی کشورهای همسایه نیز همکاری لازم را ندارند. از سوی دیگر، بخشی از واردات بنزین از مسیر روسیه و از طریق پالایشگاههای شمال کشور انجام میشد که به گفته وی، حملات به این مراکز نیز محدودیتهایی در این زمینه ایجاد کرده است.
دبیر کمیسیون انرژی مجلس تأکید کرد: دولت شرایط خاصی دارد و اعلام میکند تولید بنزین کشور حدود ۱۴۰ میلیون لیتر است و قصد دارد این میزان را به شکل عادلانه میان مردم توزیع کند.
همتی در پایان بار دیگر بر ضرورت ذخیرهسازی سهمیه ۳ هزار تومانی مردم تأکید کرد و گفت: بهتر است امکان ذخیره این سهمیه نیز فراهم شود تا شهروندان بتوانند در ماههای بعد از آن استفاده کنند.
وی همچنین توسعه زیرساختهای شارژ خودروهای برقی را ضروری دانست و بر لزوم فراهم کردن شرایط برای حرکت مردم به سمت استفاده از این خودروها تأکید کرد.