مراسم افتتاح «خانه موسیقی» در کوشک باغ هنر واقع در منطقه فرهنگی و گردشگری عباسآباد با حضور حسامالدین سراج، فاضل جمشیدی، بابک رضایی، مهدی شفیعی معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمدحسین حجازی (مدیرعامل منطقه فرهنگی هنری فرهنگی و گردشگری عباس آباد)، محمدباقر اعلمی (رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری)، محمد خراسانی زاده (مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی)، محمدعلی مرآتی (پژوهشگر موسیقی)، هادی آرزم (نوازنده ویولن)، اسحاق شکری (مدیرعامل انجمن موسیقی)، آرش امینی (دبیر چهلویکمین جشنواره موسیقی فجر)، ایرج نعیمایی (خوشنویس) و . . . سهشنبه ۱۴ بهمن برگزار شد.
«خانه موسیقی» یکی از پروژههای منطقه فرهنگی و گردشگری عباسآباد است که با مساحتی بالغ بر ۳۵۰۰ مترمربع در پنج طبقه طراحی و ساخته شده است.
محمدحسین حجازی در آیین افتتاح «خانه موسیقی» در منطقه فرهنگیـگردشگری عباسآباد، همزمان با شب میلاد حضرت امام مهدی (عج)، با تبریک این مناسبت به حاضران، موسیقی را یکی از گوهرهای هویتی و فرهنگی ایران دانست و گفت: موسیقی ایرانی، چه در قالب موسیقی ملی و چه در نواحی مختلف کشور، روایتگر دین، دنیا و زیست فرهنگی مردم این سرزمین است.
وی با اشاره به جایگاه ساز و آواز در آیینهای شادی و سوگ ایرانیان افزود: نغمهها و نواهای هر اقلیم ایران همچون گوهرهایی پراکنده در جغرافیای این سرزمیناند که در سرپنجه و حنجره خنیاگران و نغمهپردازان، صدای اصیل و کهن ایران را به گوش میرسانند؛ از دوتار و تنبور گرفته تا سرنا و دهل که هر یک روایتگر تاریخ و زیست مردمان این دیارند.
حجازی با تأکید بر پیوند عمیق مردم ایران با موسیقی اظهار کرد: کمتر ایرانی را میتوان یافت که با آوا، نوا یا صدایی خاطرهانگیز پیوند نداشته باشد؛ از دلبستگی به آثار زندهیاد غلامحسین بنان و محمدرضا شجریان گرفته تا تأثیر موسیقی استادانی چون محمدرضا لطفی، مجید انتظامی، فرهاد فخرالدینی و ناصر چشمآذر که هر یک بخشی از حافظه جمعی موسیقایی ما را شکل دادهاند.
او موسیقی نواحی ایران را عامل رستگاری و تعالی روح انسان دانست و افزود: این موسیقی با بهرهگیری از شعر، باورهای دینی و فضیلتهای آیینی، در جان و جهان مردم ریشه دارد و قصه آن به درازای تاریخ و فرهنگ ایران است.
مدیرعامل منطقه فرهنگیـگردشگری عباسآباد با اشاره به مأموریت خانه موسیقی تهران گفت: هدف از راهاندازی این مجموعه، حفظ و صیانت از میراث معنوی موسیقی ایران است؛ میراثی که سینهبهسینه منتقل شده و باید به گونهای حفظ شود که هنرمندان و پژوهشگران بتوانند آگاهانه از آن بهره ببرند و به بالندگی موسیقی ایران و حتی موسیقی جهان کمک کند.
حجازی در پایان خاطرنشان کرد: امروز کلید خانه موسیقی را به هنرمندان این عرصه میسپاریم. این خانه متعلق به یک فرد، یک جناح یا یک قشر خاص نیست، بلکه متعلق به همه هنرمندان موسیقی ایران است. امیدواریم با همدلی و اتحاد، بتوانیم «ایرانِ جان» را بهتر بنوازیم و هرچه پربارتر به جهان معرفی کنیم.
مهدی شفیعی، نیز از افزودهشدن یک مجموعه فرهنگی ارزشمند به فضاهای فرهنگی پایتخت ابراز خرسندی کرد.
او با اشاره به نقش مدیریت شهری در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان گفت: مدیریت شهری در گام نخست موظف به ارائه خدمات شهری و توجه به معماری، زیبایی و منظر شهری است و در مرحلهای بالاتر، باید به ریههای شهر یعنی فضاهای سبز نیز توجه ویژه داشته باشد. اما زمانی که این زیرساختها فراهم میشود، در یک مدیریت شهری توسعهیافته، هنر معنا و ضرورت واقعی خود را پیدا میکند.
شفیعی تأکید کرد: خوشحالکننده است که امروز مدیریت شهری به این مرحله رسیده و توجه به هنر را در دستور کار خود قرار داده است. این اتفاق ارزشمند با همراهی شهرداری و مدیران فرهنگی شهر رقم خورده و میتواند زمینهساز تحولات مثبت در حوزه هنر باشد.
معاون هنری وزارت ارشادل با تقدیر از مدیریت مجموعه عباسآباد، گفت: از نخستین لحظه ورود به این مجموعه، روند رو به رشد، نگاه سلیقهمند و مدیریت کارآمد آن مشهود است. اتفاقات خوبی که در این مجموعه رقم خورده، بهویژه در حوزه موسیقی، مایه خوشحالی است.
او همچنین با اشاره به بحث راهاندازی «خانه موسیقی» افزود: در گفتوگوهایی که با اهالی موسیقی و اعضای شورای سیاستگذاری این حوزه انجام شده، تأکید بر همافزایی و تعامل میان نهادهای موسیقایی وجود دارد. میتوان با انتخاب عناوین و ساختارهای مناسب، پیوندی مؤثر میان مجموعههای شهری و خانواده بزرگ موسیقی ایجاد کرد تا شاهد ارزشافزوده فرهنگی و اتفاقات مثبت در آینده باشیم.
پس از او ایرج نعیمایی با تأکید بر ضرورت فهم تخصصی موسیقی، قرائت قرآن را نمونهای از پیوند عمیق موسیقی و معنا دانست و گفت: همانگونه که قرائت قرآن نیازمند دانش دقیق تجوید و موسیقی است، درک درست از موسیقی نیز بدون شناخت لایههای درونی آن ممکن نیست.
او با اشاره به قرائتهای ماندگار قرآن افزود: قرائت مصطفی اسماعیل نمونهای کمنظیر و حتی معجزهگونه است؛ همانگونه که فهم زیباییشناسانه در خواندن امکلثوم، استاد شجریان یا در نوازندگی استاد لطفی، نیازمند نبوغ و در عین حال مطالعه و شناخت عمیق موسیقی است. این فهم، لازمه هر کسی است که در حوزه موسیقی فعالیت میکند.
نعیمایی با بیان اینکه موسیقی در ایران همواره در پیوندی ناگسستنی با ادبیات بوده است، گفت: ادبیات، محور هنر ایرانی است و تقریباً هیچ هنر سنتیای در کشور ما وجود ندارد که از ادبیات بیتأثیر باشد. موسیقی ایرانی بهویژه، هنری آوازی است که بنیان آن بر شعر استوار شده است.
او با اشاره به دیدگاه افلاطون درباره حقیقت و هنر توضیح داد: افلاطون معتقد است حقیقت واحد است اما در ظهور، تجلیات گوناگون دارد؛ گاه در قالب کلام و ادبیات، گاه در صورت هنرهای تجسمی و گاه در قالب صوت. اما موسیقی، برخلاف دیگر هنرها، نیازی به ترجمه ندارد و مستقیماً بر وجود انسان اثر میگذارد.
این پژوهشگر هنر با انتقاد از نگاههای سطحی به موسیقی ایرانی تصریح کرد: اتهام غمگینبودن یا گریهآور بودن موسیقی ایرانی، ناشی از ناآگاهی نسبت به ماهیت این موسیقی است. موسیقی ما بیانگر ادبیات ماست و فهم شعر حافظ، سعدی، مولوی یا عطار بدون شنیدن و دریافت آوازی آنها ممکن نیست. آواز، مؤثرترین شیوه انتقال معنا و حفظ اشعار کلاسیک ماست.
نعیمایی تأکید کرد: عرفان که پایه اخلاق و معرفت ماست، بدون شناخت ادبیات فارسی قابل فهم نیست و کسی که بخواهد از عرفان سخن بگوید، ناگزیر باید با شعر و ادبیات فارسی آشنا باشد. موسیقی ایرانی نیز دقیقاً از همین بستر شکل گرفته است.
این خوشنویس در پایان با اشاره به اهمیت تربیت گوش شنیداری گفت: آرزو دارم مخاطبان، توان شنیدن آثار درجهیک موسیقی را پیدا کنند؛ چه در موسیقی ایرانی و چه در موسیقی کلاسیک جهان، از باخ و بتهوون گرفته تا دیگر آثار تخصصی. شنیدن درست، نیازمند آموزش، صبر و تقاضای آگاهانه است.