نرخ رشد دوازده ماهه نقدینگی در آبان سال ۱۴۰۴ معادل ۴۰/۴ درصد بوده است که در مقایسه با نرخ رشد دوره مشابه در آبان سال ۱۴۰۳ (۲۸/۱ درصد) به میزان ۱۲/۳ واحد درصد افزایش داشته است. بروز شرایط خاص در اقتصاد کشور و لزوم حمایت از تداوم فعالیتهای اقتصادی و کمک به تأمین مالی دولت از جمله دلایل افزایش رشد نقدینگی در سال جاری بوده است.
پایه پولی در آبان سال ۱۴۰۴، رقم ۱۷۷۶۵/۸ هزار میلیارد ریال را به ثبت رساند. بر این اساس، رشد دوازده ماهه پایه پولی در آبان ۱۴۰۴ به رقم ۴۷/۵ درصد رسید که در مقایسه با رقم مشابه در آبان سال ۱۴۰۳ (۲۰/۷ درصد) به میزان ۲۶/۸ واحد درصد افزایش را نشان میدهد. همچنین، پایه پولی در آبان سال ۱۴۰۴ نسبت به پایان سال گذشته رشدی معادل ۳۰/۷ درصد را تجربه کرده است.
جهش رشد پایه پولی در آبانماه
لازم به توضیح است که جهش رشد پایه پولی در آبانماه نسبت به مرداد ماه سال جاری متأثر از دو موضوع بوده است. اول، آزادسازی ۵۰۰ هزار میلیارد ریالی سپرده قانونی بانکها با هدف افزایش پرداخت تسهیلات قرضالحسنه ازدواج و فرزندآوری در شهریور ماه ۱۴۰۳ و تکرار آن در ماههای بعد، به دلیل کاهش در مخرج فرمول رشد که موجب افزایش در رشد پایه پولی شهریور ماه ۱۴۰۴ و ماههای پس از آن شده است.
دوم، افزایش نسبت سپرده قانونی بانکها و مؤسسات اعتباری به میزان ۰.۷۵ واحد درصد در مهرماه ۱۴۰۴ که موجب افزایش در تودیع سپرده قانونی در سمت مصارف پایه پولی و به تبع آن افزایش در بدهی بانکها به بانک مرکزی در سمت منابع پایه پولی شده است.
خالص بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی سهمی معادل ۱۸/۶ واحد درصد در رشد پایه پولی در هشت ماهه سال ۱۴۰۴ داشته است. لازم به ذکر است، افزایش خالص بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی عمدتاً به دلیل افزایش مطالبات بانک مرکزی از دولت بوده است.
خالص داراییهای خارجی بانک مرکزی نیز سهمی معادل ۱۶/۱ واحد درصد در رشد پایه پولی در هشت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ داشته است.
مطالبات بانک مرکزی از بانکها
دیگر عامل فزاینده رشد پایه پولی در پایان آبان ماه سال ۱۴۰۴ نسبت به پایان سال ۱۴۰۳، مطالبات بانک مرکزی از بانکها با سهمی معادل ۱/۷ واحد درصد بوده است.
عامل کاهنده رشد پایه پولی در پایان آبان ماه سال ۱۴۰۴ نسبت به پایان سال ۱۴۰۳ خالص سایر اقلام بانک مرکزی با سهمی معادل ۵/۷- واحد درصد بوده است. لازم به اشاره است ضریب فزاینده نقدینگی نیز در پایان آبان ۱۴۰۴ معادل ۷/۴۲۱ بوده است.