کامران ندری، عضو هیئتعلمی دانشگاه و اقتصاددان گفت: رئیسکل جدید بانک مرکزی باید برنامههایی درزمینه اصلاحات بنیادی و ساختاری در نظام بانکی کشور دنبال کند. او باید تلاش کند بر سیاستهای مالی، سیاستهای تجاری و سیاست خارجی تأثیرگذار باشد؛ چون مشکلات پولی و ارزی کشور صرفاً به بانک مرکزی مربوط نمیشود، بلکه ریشه مشکلات در خارج از بانک مرکزی هم هست و باید تلاش شود اصلاحات دنبال شود. اولین کاری که همتی باید انجام دهد، حرکت تدریجی و زمانبندیشده به سمت یکسانسازی نرخ ارز است. این فرایند باید تدریجی اتفاق بیفتد، دوم اینکه باید در زمانبندی مناسب اجرا شود. سوم اینکه باید در هماهنگی با وزارت اقتصاد و سازمان برنامه، دستگاهها را مجاب کند که عواید حاصل از یکسانسازی نرخ ارز صرف ترمیم معیشت گروههای آسیبپذیر شود؛ گروههایی مثل حقوقبگیران و مستمریبگیران که معمولاً درآمدشان از تورم عقبمانده و در چند سال گذشته هم جامانده است. دولت نباید از عواید این فرایند برای برنامه دیگری استفاده کند و هدف اصلی باید جبران فشار معیشتی بر این طبقات باشد.
شناور کردن نرخ ارز
این کارشناس و خبره بانکی گفت: دومین اقدام، اعمال سیاستهای فعال ارزی و پولی است. بانک مرکزی نباید تنها به سمت یکسانسازی نرخ ارز حرکت کند و مسئولیت نرخ ارز را نپذیرد. بنابراین اگر ناچاریم به سمت رژیم نرخ ارز شناور برویم، این شناوری نباید مطلق باشد.
به گفته ندری، بانک مرکزی باید نرخ ارز را مدیریت کند و یک رژیم شناور مدیریتشده برای نرخ ارز تعریف شود تا بازار ارز برای فعالان اقتصادی پیشبینی باشد. این کار فنی است، ولی شدنی است؛ بااراده جدی بانک مرکزی و اتکا به دانش و تخصص داخلی میتوان آن را انجام داد. همچنین در بازار پول، بانک مرکزی باید سیاست پولی فعال را اتخاذ کند و تلاش کند از رژیم سنتی مدیریت کمیتهای پولی به سمت هدایت نرخ بهره در بازار حرکت کند؛ البته این کار آسان نیست و نیازمند فراهم کردن زیرساختها و زمینهسازی برای اعمال سیاست پولی مؤثر است.
ساماندهی بانکهای ناسالم
این اقتصاددان میگوید: سومین برنامه مهم، ساماندهی بانکهای ناسالم است. آلان بانکهایی داریم که بهجای کمک به اقتصاد و تأمین مالی فعالیتهای اقتصادی و سرمایهگذاری، به دلیل مدیریت نادرست گذشته، وضعیت خوبی ندارند. تعیین تکلیف این بانکها و هدایت اعتبارات به سمت فعالیتهای مولد، یکی دیگر از برنامههای اصلی رئیسکل بانک مرکزی است. باید سیاستهایی تنظیم شود که بانکها اعتبارات خود را به سمت سرمایهگذاریهای مولد سوق دهند.
پرهیز از سیاسیکاری
کامران ندری میگوید: همتی با نگاه تخصصی و بدون توجه به ملاحظات سیاسی، از تمامی ظرفیتهای حرفهای و تخصصی موجود استفاده کند. تنها جایی که نباید سیاسی باشد، بانک مرکزی است. تصمیمات بانک مرکزی نباید رنگ و لعاب سیاسی داشته باشد و ملاحظات سیاسی نباید مدنظر قرار بگیرد. البته مشکلات خارج از بانک مرکزی، مانند سیاست خارجی، اگر اصلاح نشود، نمیتوان انتظار داشت که رئیسکل بانک مرکزی معجزه کند. وزیر امور خارجه باید مذاکرات را پیش ببرد یا زمینه ارتباطات رسمی و مؤثر با سایر کشورها فراهم شود تا امکان فروش نفت و دریافت درآمد حاصل از آن فراهم گردد.
مافیای اقتصاد
او توضیح میدهد: در حال حاضر، اقتصاد کشور در حوزههای دیگر نیز با مافیاهایی مواجه است که ثروت ملی را از طریق روشهای غیررسمی دور زدن تحریمها بهنوعی سرقت میکنند. این موارد باید اصلاح شود تا بانک مرکزی بتواند اثرگذاری واقعی داشته باشد.
اصلاح ساختار اقتصادی
ندری گفت: مهار تورم نیز نیازمند اصلاحات ساختاری است. اگر سلطه شرکتهای دولتی و بخش عمومی غیردولتی بر بانکها کاهش نیابد و کسری بودجههای پنهان از طریق خلق پول پوشش داده شود، حل این مشکل صرفاً در اختیار بانک مرکزی نیست. بانک مرکزی میتواند با لابیگری و انتشار اطلاعات مناسب روند اصلاحات را تسهیل کند. تجربه نشان داده است که تغییرات نرخ بهره یا حذف صفرها بهتنهایی قادر به کنترل تورم نیستند. باید زمینه یکسانسازی نرخ ارز فراهم شود و یک دالان ارزی برای پیشبینیناپذیر بازار تعریف گردد، که متناسب با شرایط اقتصادی مرتباً ارزیابی شود.
حکمرانی اقتصادی مطلوب
به گفته ندری، اصلاحات ساختاری و اقدامات بانک مرکزی تنها در صورتی مؤثر خواهند بود که با حمایت و همراهی کل حاکمیت انجام شود. با اجرای این اقدامات، امکان دستیابی به حکمرانی اقتصادی مطلوب و کاهش تورم به زیر پنج درصد فراهم خواهد شد چراکه تورم بالا همیشه نشانه مدیریت ناکارآمد کشور است.