جنگ بیفایده باقیمت ارز
علی سرزعیم اقتصاددان و استادیار دانشگاه علامه طباطبایی درباره شرایط اقتصادی کشور به ایرنا گفت: ما با یکروند ساختاری مواجه هستیم؛ کشوری که سیاست ارزی باثبات و قابلاتکا ندارد، طبیعتاً با جهشهای قیمتی و بیثباتی در بازار ارز روبهرو میشود. نتیجه جنگیدن باقیمتها ازجمله قیمت ارز به شکست منتهی میشود. این رویکرد در سامانهها و سیاستهای قبلی هم آزموده شد و نتیجهای نداشت.
پیامد تعویق اصلاح قیمت انرژی
این تحلیلگر اقتصادی گفت: از سوی دیگر ما یک فرصت زمانی را هم ازدستدادهایم؛ اگر اصلاحات قیمتی، بهویژه در حوزه انرژی، زودتر و درزمانی که کسری بودجه کمتر بود انجام میشد، امروز با چنین شدت وحدتی از بحران مواجه نبودیم. اگر زودتر به واقعیت بازار ارز تن میدادیم، کسری بودجه کاهش پیدا میکرد و بهتبع آن، این میزان التهاب و بیثباتی شکل نمیگرفت.
سهراه حل برای تأمین تانرازی ها
این کارشناس با اشاره به راهحلی که دولت باید در پیش بگیرد پاسخ داد: راهحل سخت، اصلاح قیمت انرژی است. دولت ناگزیر است از این محل منابع درآمدی ایجاد کند و از فشار بودجهای بکاهد. همزمان باید سیاست ارزی اصلاح شود تا کسانی که ارز خود را خارج از چرخه رسمی نگهداشتهاند، انگیزه بازگشت آن را پیدا کنند. اصلاحات بودجهای هم باید آغاز شود؛ اصلاحاتی که البته هزینه اجتماعی دارد، اما اجتنابناپذیر است.
اصلاحات گسترده
سرزعیم در خصوص اصلاحات لایحه بودجه ۱۴۰۵ گفت: حذف برخی ردیفها یا افزایش محدود برخی هزینهها بهتنهایی نمیتواند رضایت عمومی ایجاد کند. مردم به این اقدامات اعتماد نمیکنند، چون در زندگی روزمرهشان اثر ملموسی نمیبینند. اصلاحات واقعی نیازمند شفافیت، تداوم و گستردگی بیشتری است.
اصلاح سیاستهای پولی
عضو هیئتعلمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به اولویت رئیس کل بانک مرکزی در ماههای باقیمانده تا پایان سال بیان کرد: اولویت اصلاح سیاست پولی، واقعی سازی نرخ بهره، تعیین تکلیف بانکهای ناتران و اصلاح سیاست ارزی است. بانکهایی که مشکلدارند، بهویژه آنهایی که ابعاد کوچکتری دارند، باید تعیین تکلیف شوند. اصلاح سیاست ارزی هم میتواند به بازگشت تدریجی منابع ارزی کمک کند.
کشورها با تورم بالا
سرزعیم درباره شباهت شرایط کنونی اقتصاد ایران با کشورها با تورم بالا همچون آرژانتین یا یونان، گفت: شباهتها و تفاوتهایی وجود دارد. شباهت در مشکلات ساختاری و تفاوت در شرایط تحریمی است. آن کشورها میتوانند از نهادهای بینالمللی کمک بگیرند، اما ماتحت تحریم هستیم. از سوی دیگر، بدهی ما عمدتاً داخلی است و مدیریت بدهی داخلی بهمراتب سادهتر از بدهی خارجی بشمار میآید. بنابراین، نه میتوان گفت قطعاً به سرنوشت آن کشورها دچار میشویم و نه میتوان با قطعیت گفت چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. اقدامات امروز ما تعیینکننده آینده است.
اصلاح نرخ بهره
این کارشناس درباره اینکه از بین مهار نرخ ارز یا کنترل تورم کدامیک باید در اولویت بانک مرکزی باشد نیز گفت: سیاست پولی و بهویژه نرخ بهره اهمیت بیشتری دارد. اگر نرخ بهره اصلاح شود و مردم احساس کنند نگهداشتن پول در بانک از تورم عقب نمیماند، هجوم به بازار ارز و طلا کاهش پیدا میکند. سرکوب نرخ بهره عملاً مردم را به سمت بازار سفتهبازانِ سوق داده و اینیک خطای سیاستی است.