محققان حوزه ارتباطات روی نظریات گفتوگوی مؤثر پژوهش کردهاند. جان دیویی (یکی از معروفترین فیلسوفان آمریکایی قرن بیستم و از پیشتازان عملگرایی) ازجمله برجستهترین افراد در حوزه گفتوگوی مؤثر بوده است. محققان دریافتهاند برای داشتن رابطه سالم بین افراد و زوجین علاوه بر تلاش مداوم، نیاز به سواد و مراقبت از احساسات است.
میترسم دعوا شود؟ این جمله برای اکثر افراد کاربردی است. تا زمانی که ضرورت گفتن و شنیدن برای افراد درک نشود ترس از دعوا هنگام گفتوگو وجود دارد. همانطور که ساختن یک بنا با چارچوببندی هموارتر شده و امنیت کارگران هنگام کار با مصالح ساختمانی بالا میرود، بیان ساختار گفتوگو قبل از شروع صحبت کردن توسط افراد یکی از موارد کمککننده برای رسیدن به گفتوگوی موفق است.
وجود قانون در هر تعاملی از مهمترین اصولی است که باید برای رسیدن به آن تلاش کرد. چراکه پیشبینی پذیر بودن رمز رابطه صمیمانه و بدون آسیب است.
اگر افراد بخواهند رابطهای صمیمی داشته باشند، تنظیم قوانین گفتوگو میتواند کمک شایان توجهی به آنها کند و دستیابی به فضایی امن و پذیرا در گفتوگو را برای آنها فراهم آورد.
جایی که افراد احساس میکنند فضای گفتوگو در حال ورود به تعارض و تنش است، بهتراست بافاصله گرفتن از موضوع و با استفاده از مکث کردن، گفتوگو را به تأخیر بیندازند.
ناگفته نماند که مکث کردن به معنای رها کردن موضوع بحث نیست بلکه در موقعیت و زمانی دیگر که بهتراست طولانی نشود به ادامه گفتوگو پرداخت و موضوع سربسته و بلاتکلیف نماند.
قانون گفتوگو
حل مصالح نکردن یکی از شاهکلیدهای گفتوگوی موفق است. باید بجای دادن راهکارهای مختلف، تمرکز بیشتری به گوش دادن حرفهای طرف مقابل داده شود و نکات مثبتی که از او شنیده میشود را به خودش بازخورد داد. زمانی که افراد هنگام گفتوگو باهم روی حل مسئله تمرکز دارند از گوش دادن به حرفهای یکدیگر غافل شده یا به دفاع از مواضع خودروی میآورند یا بهطرف مقابل توجه لازم در شنیده شدن را نشان نمیدهند. همه این موارد باعث میشود فضای گفتوگو از مسیر گفتوگوی موفق دور شود.
صمیمیت عمیق
زمانی که افراد احساس ضعف و آسیبپذیری میکنند به گفتوگو با طرف مقابل میپردازند درصورتیکه با پاسخی مثبت و پذیرا مواجه شوند، گرمی در رابطه به وجود آمده و تغییر مثبت در جهت گرم شدن رابطه روی میدهد. تغییر مثبت رابطه، احساس امنیت را بالابرده و به رشد رابطه منجر میشود.
در اینجا منظور از گفتوگو این نیست که "خطرانید و هر گفتوگویی را انجام دهید " منظور این است که افراد مسئولیت گفتوگو را بپذیرند حتی اگر ازآنچه گفتهاند به آنها آسیب واردشده باشد، چون افراد انتخاب کردهاند عمیقترین بخش افکار و احساسات خود را با گفتوگو در رابطه به خطر بیندازند.
درصورتیکه مسیر گفتوگو خوب پیش برود یک تجربه لذتبخش برای دو طرف رقم خواهد خورد.
گفتوگوی موفق برای افراد مسئولیتپذیر که میتوانند از عهدهی آنچه گفتهاند برآیند تجربهای کاربردی در مسیر زندگی خواهد بود.