با نزدیکشدن به نوروز و جانگرفتن دوباره حالوهوای بهاری در خانهها، خاطره «پیک نوروزی» برای بسیاری از خانوادهها زنده میشود؛ برگههایی که سالها همزمان با تعطیلات نوروزی، مهمان سفرههای هفتسین بودند و گاه سایهای از نگرانی را بر روزهای استراحت دانشآموزان میانداختند؛ اما چند سالی است که این سیاست تغییر کرده و دیگر خبری از پیکها و تمرینهای تکراری نیست و جای آن را داستان نویسی، گفتوگو با بزرگترها، روایت آیینهای نوروزی و خلق آثار هنری سخن گفته میشود؛ رویکردی که میکوشد تعطیلات را به فرصتی برای تجربه، خلاقیت و یادگیری علاقهمحور تبدیل کند؛ مسیری که هدفش پیوندزدن آموزش با زندگی، خانواده و فرهنگ ایرانی است تا بهار، تنها فصل نو شدن طبیعت نباشد، بلکه بهانهای برای شکوفایی ذهن و تخیل کودکان نیز باشد.
ارائه تکالیف اجباری در ایام نوروز قابلقبول نیست
رضوان حکیمزاده معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش در این باره با تأکید بر اینکه ارائه هرگونه تکلیف اجباری در ایام نوروز قابلقبول نیست، گفت: درگذشته، مدارس با توزیع پیک شادی یا پیک نوروزی، خانوادهها را تا پایان تعطیلات درگیر میکردند که این موضوع باعث تنش و نارضایتی میان والدین و دانشآموزان میشد. به همین دلیل، وزارت آموزشوپرورش طرح جدیدی را طراحی و به مدارس ابلاغ کرده است تا بهجای تکلیف سنتی، دانشآموزان در قالب فعالیتهای آزاد و خلاقانه، مهارتهای خود را تقویت کنند.
وی با اشاره به جزئیات این طرح افزود: برنامه عید، هنر و داستان بهعنوان جایگزین پیک نوروزی تعریف شده و شامل فعالیتهایی مانند مطالعه و خلاصهنویسی کتاب، داستانگویی، داستاننویسی و تولید آثار هنری همچون فیلم کوتاه یا انیمیشن است.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: در آموزشوپرورش، هر دانشآموز میتواند موضوع موردعلاقه خود را انتخاب کند؛ از آدابورسوم نوروزی گرفته تا محیطزیست، دوستی، دفاع از میهن یا جاذبههای گردشگری ایران.
حکیم زاده هدف از اجرای طرح را پرورش خلاقیت، تقویت مهارتهای نوشتاری و زبانی و افزایش ارتباط میان نسلی دانشآموزان با بزرگترها دانست و گفت: کودکان میتوانند پای صحبت پدربزرگها و مادربزرگهای خود بنشینند و داستانهای آنان را بازگو کنند. این تجربه ضمن تمرین گفتوگو، باعث تقویت تخیل و مهارتهای ارتباطی آنها نیز میشود.
به عقیده حکیمزاده، خانوادهها در این طرح نقشی حیاتی دارند و همراهی و حمایت ایشان میتواند اثرگذاری برنامه را چندبرابر کند. وی به رادیو گفتوگو گفت: اجرای دستورالعمل به شکل صحیح، هیچ جای نگرانی برای افت تحصیلی باقی نمیگذارد؛ زیرا فعالیتهای طراحیشده با مباحث درسی نیز پیوند دارند. برای مثال، اگر دانشآموزی درباره محیطزیست بنویسد یا فیلمی تهیه کند، در واقع دانستههای علمی خود را نیز مرور کرده است.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: این طرح از سال ۱۳۹۷ آغاز شد و تا سال ۱۴۰۱ ادامه یافت. پس از سه سال تجربه موفق در بخش عید و داستان، مؤلفه هنر نیز به طرح افزوده شد تا دانشآموزان بتوانند تواناییهای هنری و فناورانه خود را در قالب انیمیشن یا فیلم کوتاه به نمایش بگذارند.
به گفته حکیمزاده نمایشگاههای برگزارشده از آثار دانشآموزان در بخش داستاننویسی و نقاشی نشان میدهد که این رویکرد تازه، نتیجهای فوقالعاده در رشد خلاقیت و توانایی نوشتاری کودکان داشته است.
وی در پاسخ به والدینی که نگران فراموششدن مباحث درسی مانند ریاضی و علوم در تعطیلات عید هستند، عنوان کرد: یادگیری واقعی زمانی پایدار میماند که از روی علاقه و انگیزه درونی انجام شود. اجبار به انجام تمرینات نهتنها تأثیر مثبتی ندارد، بلکه ممکن است موجب دلزدگی و کاهش اشتیاق دانشآموزان شود.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش ضمن توصیه به والدین برای تعدیل سطح توقعات خود از فرزندان ادامه داد: انتظارات ما از کودکان باید متناسب با سن و ویژگیهای دوران رشد آنان باشد. نباید آنها را با سایر دانشآموزان مقایسه کنیم یا برای انجام فعالیتهای تحصیلی فشار بیاوریم. اگر کودک باعلاقه بخواهد مطالعه کند یا تمرینی انجام دهد، همراهی والدین در مسیر علاقهاش بسیار نتیجهبخش خواهد بود.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر همکاری مدیران و مدارس در اجرای دقیق طرح ادامه داد: ارسال هرگونه تکلیف اجباری مغایر با بخشنامه است و مدیران موظفاند با خانوادهها همکاری کنند تا تعطیلات عید فرصتی برای رشد هنری و فرهنگی کودکان فراهم شود. تجربه سالهای گذشته نشان داده که طرح عید، هنر و داستان نهتنها موجب تقویت خلاقیت دانشآموزان شده، بلکه خانوادهها نیز از نتایج آن رضایت کامل داشتهاند.
حکیم زاده ابراز امیدواری کرد که با استمرار این رویکرد، نظام آموزشی کشور از فضای تکلیفمحور فاصله گرفته و به سمت یادگیری خلاق و علاقه محور حرکت کند تا تعطیلات نوروز برای دانشآموزان ایرانی به فرصتی برای رشد ذهنی، فرهنگی و هنری تبدیل شود.