نتایج یک مطالعه گسترده در ایالات متحده نشان می‌دهد ارتباط میان مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده و بروز سرطان روده، بسته به نوع محصول غذایی متفاوت است. بر اساس این پژوهش، ارتباط مشخصی میان میزان کلی مصرف این غذاها و بروز سرطان کولورکتال مشاهده نشده، اما مصرف گوشت‌های فوق‌فرآوری‌شده با افزایش بروز این سرطان همراه بوده است.
در مقابل، دریافت برخی مواد مغذی مانند غلات کامل، فیبر، لبنیات و کلسیم، حتی از بعضی منابع غذایی فوق‌فرآوری‌شده، با کاهش بروز سرطان روده ارتباط داشته است.
کدام غذاهای فرآوری‌شده با افزایش بروز سرطان روده همراه هستند؟
به گزارش کانورسیشن، پژوهشگران دریافتند که قرار دادن همه غذاهای فوق‌فرآوری‌شده در یک گروه، ممکن است تفاوت‌های مهم میان انواع محصولات غذایی را پنهان کند.
بیسکویت‌های کارخانه‌ای، نودل‌های فوری، نوشیدنی‌های شیرین، گوشت‌های فرآوری‌شده و چیپس از جمله محصولاتی هستند که در گزارش این مطالعه به آن‌ها اشاره شده است. در این میان، گوشت‌های فوق‌فرآوری‌شده، از جمله محصولات گوشتی بازساخته مانند هات‌داگ، با بروز بیشتر سرطان کولورکتال همراه بوده‌اند.
در مقابل، برخی محصولات حاوی غلات کامل یا لبنیات، به دلیل ترکیبات غذایی خود، با بروز کمتر این سرطان ارتباط داشته‌اند. بنابراین، صرف قرار گرفتن یک محصول در گروه غذاهای فرآوری‌شده، به‌تنهایی برای ارزیابی کیفیت تغذیه‌ای آن کافی نیست.
بررسی رژیم غذایی بیش از ۴۶۱ هزار نفر
در این مطالعه، متخصصان داده‌های بیش از ۴۶۱ هزار نفر از بزرگسالان ۵۰ تا ۷۱ ساله را بررسی کردند. این افراد در سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۶ در مطالعه گسترده NIH-AARP Diet and Health Study شرکت کرده بودند.
رژیم غذایی شرکت‌کنندگان از طریق پرسش‌نامه ثبت شد و تشخیص‌های سرطان در سال‌های بعد مورد پیگیری قرار گرفت. در مجموعه داده‌های بررسی‌شده، بیش از ۱۰ هزار مورد سرطان کولورکتال ثبت شده بود.
نتایج کلی نشان داد افرادی که مصرف بیشتری از غذاهای فوق‌فرآوری‌شده گزارش کرده بودند، در مقایسه با افرادی که مصرف کمتری داشتند، تفاوت معناداری از نظر آماری در بروز سرطان کولورکتال نشان ندادند.
با این حال، بررسی جداگانه گروه‌های غذایی نشان داد ارتباط میان مصرف مواد غذایی و بروز سرطان در همه محصولات یکسان نیست؛ محصولات گوشتی بازساخته با بروز بیشتر این سرطان همراه بودند، در حالی که دریافت برخی ترکیبات مانند غلات کامل، فیبر، لبنیات و کلسیم از بعضی منابع فوق‌فرآوری‌شده با بروز کمتر ارتباط داشت.
جایگزینی ۱۰ درصد از غذاهای فوق‌فرآوری‌شده چه تأثیری دارد؟
پژوهشگران برآورد کردند که جایگزینی ۱۰ درصد از مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده، برحسب وزن، با مواد غذایی کم‌فرآوری‌شده یا حداقل‌فرآوری‌شده، با حدود ۲ درصد کاهش در بروز سرطان روده ارتباط دارد.
با این حال، این یافته بیانگر یک همراهی آماری است و به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که جایگزینی این غذاها مستقیماً باعث کاهش خطر سرطان می‌شود.
آیا غذاهای فوق‌فرآوری‌شده باعث سرطان می‌شوند؟
پژوهشگران تأکید می‌کنند که این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است. چنین مطالعاتی می‌توانند الگوها و ارتباط‌های آماری را مشخص کنند، اما به‌تنهایی قادر نیستند ثابت کنند که یک ماده غذایی مشخص باعث ایجاد سرطان می‌شود یا از آن جلوگیری می‌کند.
از سوی دیگر، اطلاعات رژیم غذایی شرکت‌کنندگان از طریق پرسش‌نامه‌های خوداظهاری جمع‌آوری شده است؛ بنابراین ممکن است تمام تغییرات غذایی افراد در طول دوره پیگیری به‌طور دقیق ثبت نشده باشد.
همچنین شرکت‌کنندگان عمدتاً بزرگسالان مسن در ایالات متحده بودند و نتایج ممکن است به‌طور کامل به گروه‌های سنی پایین‌تر یا جمعیت‌های دیگر قابل تعمیم نباشد.
نوع غذا مهم‌تر از برچسب فرآوری است؟
نتایج این پژوهش بر تفاوت میان انواع غذاهای فوق‌فرآوری‌شده تأکید دارد. در حالی که مصرف برخی محصولات، به‌ویژه گوشت‌های فوق‌فرآوری‌شده، با بروز بیشتر سرطان روده همراه بوده، برخی منابع غذایی حاوی غلات کامل، فیبر و لبنیات با بروز کمتر این بیماری ارتباط داشته‌اند.
با این حال، به دلیل مشاهده‌ای بودن مطالعه، نمی‌توان از این نتایج رابطه علت و معلولی قطعی نتیجه گرفت. پیام اصلی پژوهش این است که غذاهای فوق‌فرآوری‌شده را نمی‌توان بدون توجه به ترکیبات و نوع محصول، در یک گروه یکسان قرار داد.
منابع: ایسنا و کانورسیشن