2024/02/23
۱۴۰۲ جمعه ۴ اسفند
اعتراضات و رویداد های سال نیمه پنهان جامعه را به حاکمیت نشان داد/ واقعیتی را که اعتراضات به حکومت نشان داد می تواند نقطه مثبت است
غلامعلی رجایی در گفت‌وگو با ستاره صبح آنلاین:

اعتراضات و رویداد های سال نیمه پنهان جامعه را به حاکمیت نشان داد/ واقعیتی را که اعتراضات به حکومت نشان داد می تواند نقطه مثبت است

تصور بنده این است که مجلس از محوریت در اداره کشور افتاده است.افرادی که در پارلمان هستند افرادی نیستند که انسان بتواند قسم بخورد از این افراد بهتر وجود ندارد.لذا بسیاری از مردم امروز نمایندگان خودشان را در مجلس نمی شناسند.

ستاره صبح آنلاین:سال 1401 رو به اتمام است. رسانه ها در روزهای پایانی سال با انجام مصاحبه با کارشناسان و نخبگان رویداد های مهم سال را بررسی می کنند.اتفاقاتی که می تواند در حوزه های ورزش،اقتصاد،سیاست،فرهنگ،روابط خارجی و.. باشد.در سال جاری هم اتفاقات مهمی در کشور روی داد.به همین بهانه ستاره صبح در آخرین شماره خود در سال 1401 گفتگویی با غلامعلی رجایی استاد دانشگاه و مشاور پیشین مجمع تشخیص مصلحات نظام انجام داده که در ادامه می خوانید:

  شما حوادث و رویداد های سال 1401 را چگونه ارزیابی می کنید؟
بنده فکر میکنم سال 1401 نسبت به سال های قبل یک ویژگی دارد که آن را از سال های پیش جدا می کند.حوادث نیمه دوم سال که به علت مرگ مرحوم مهسا امنیتی اتفاق افتاد،جمهوری اسلامی وارد چالش با مردم کرد که آثارش هنوز از بین نرفته است.
حتی در بدبینانه ترین حالت نمی توان جنس این اتفاقات را مردمی ندانست.برخی معقتدند اعتراضات از خارج تحریک می شود که طبیعی است زیرا وظیفه دشمن دشمنی کردن و از شرایط بهره بردن است.
صدا و سیمای ما هم همینگونه است می گردد ببیند کدام محله در آمریکا آبش قطع شده و همان را برجسته و پوشش می دهد.اما نمی توان جنس حوادث روی داده در کشور را به طور کل به خارج نسبت داد.
کشور در ماجرای مرگ مهسا امینی به واقعیت هایی رسید که در اعتراض به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری سال 88 و یا اعتراضات برای بنزین با آنها رو به رو نشده بود.ماجرای مهسا امنیتی زوایای پنهان اجتماعی را برای حکومت روشن کرد.
به نظر بنده از این جهت حاکمیت اگر بخواهد به سمت حل مسئله برود به سودش تمام شد و به واقعیت هایی از کف جامعه پی برد.
متاسفانه اعتراض در شهرهای مختلف انجام شد،تخریب هایی صورت گرفت،افراد زیادی بازداشت و دستگیر شدند که از تعداد عفو ها مشخص است تعداد بازداشتی ها بالا بوده است.اینها خسارت ماجرا بود اما واقعیتی را که اعتراضات به حکومت نشان داد یک نقطه مثبت است.
بنابراین سال 1401 نسبت به سال های قبل سال مهمی است.درگذشت مهسا امینی درگذشت یک فرد نبود بلکه آغاز یک روند تحولی در بافتار جامعه بود.جنس مخالفت های بین المللی با جمهوری اسلامی نیز در این ایام عریان تر بروز کرد.
هیچوقت چنین باوری وجود نداشت که اپوزسیون به سمت اتحاد یا به رسمیت شناخته شدن توسط برخی نهادها و دولت های خارجی برود.این موضوع نشان میدهد که دستاوردهای مرگ مهسا امینی مهم است زیرا به حاکمیت نشان داد که در زیر پوست جامعه چه می گذرد.
نظام با این واقعیت رو به رو شد که مرجعیت رسانه ای به خارج از کشور منتقل شده است.این موضوع دو دلیل دارد:اولا دست رسانه های داخلی در انتشار وقایع محدود است و نمی توانند پاسخگوی مطالبه افکار عمومی باشند.دوما جنس اخباری که آنها مخابره می کنند برای مردم باورپذیر تر است.
متاسفانه مرجع رسانه ای به خارج از کشور منتقل شده است.بازگرداندن این مرجعیت رسانه ای به داخل کشور اکر محال نباشد کار سختی است.زیرا این ترکیب صدا و سیمای فعلی قدرت و مهارت رقابت با رسانه های اپوزسیون را ندارد.
نکته دوم اعتبار اجتماعی است.در خلال این اعتراضات صحنه هایی در شبکه های اجتماعی منتشر شد که برخی از مردم چه معترض و چه رهگذر مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.
مردم توقع نداشتند که برخی از ماموران پلیس هرچند خودسر دستشان را روی زن بلند کنند.بنابراین اعتبار اجتماعی در این ماجرا مخدوش شد.این اعتبار به سختی به دست می آید و به آسانی از دست می ورد.بنابراین انتقال مرجعیت رسانه و مخدوش شدن اعتبار اجتماعی دو نتیجه اعتراضات سال جاری محسوب می شود.
برای جبران این دو خسارت که بزرگ هم هستند دولت می تواند اقداماتی را انجام دهد.به طور مثال بنده پیشنهاد می کند در سال جدید خدمات و قیمت کالاهای اساسی افزایش نداشته باشد و دولت تلاش کند نیازهای معیشتی مردم را تامین کند.
با کاهش ارزش پول ملی که در روزهایی اخیر رخ داد جامعه ظرفیت این را ندارد که با موج گرانی بعد از تعطیلات مواجه شود.
عفو رهبری در بازسازی اعتماد اجتماعی تاثیر داشته و دارد.معمولا سالی چند نوبت این اتفاق می افتد اما امسال در وسعت بیشتری عفو انجام گرفت.
اما بعد از ماجرای مهسا امنیتی اتفاقی که افتاد و مهم بود وساطت چین برای توافق ایران با عربستان است.این اتفاق بعد از هفت سال خوب بود.با اینکه پنج دور مذاکرات شده بود اما موفقیتی بدست نیامده بود. چین با توجه به اینکه منافعی در دو کشور دارد توانست میانجیگری درستی انجام دهد.
این اتفاق مبارک در دولت های قبل انجام می شد اما برخی جریان های فکری تندرو اجازه نمی دادند شیرینی این توافقات به کام مردم بنشیند.
به دلیل اینکه بنده سال ها با آقای هاشمی رفسنجانی کار می کردم به طور دقیق می دانم هاشمی طرفدار باز بودن باب مذاکره با عربستان در هر شرایطی بود.او حتی خلاف پروتکل ها با پادشاه عربستان در ارتباط بود و تماس های شخصی داشت تا بتواند باب مذاکره و رابطه را باز نگه دارد.از این رویکرد نتیجه هم گرفت.
توافق انجام شده بین ایران و عربستان مواردی در آن است که به دولت خاتمی مربوط می شود.این موضوع نشان می دهد ظرفیت های متوقف شده ای هست که دولت می تواند آنها را فعال کند.
این تجاربی است که کشور در دوران خاتمی و هاشمی کسب کرده است و باید از این تجارب استفاده کرد و از تجارب مسئولان آن دوره بهره برد.
پس از آنکه عده ای در روز 12 دی ماه 94 به کنسولگری عربستان در مشهد و سفارت این کشور در تهران حمله کردند هاشمی اصرار می ورزید که باید اختلاف پیش آمده با عربستان را از طریق مذاکره و گفتگو حل و فصل کرد. ایشان حتی گفتند اگر رهبری از او بخواهد حاضر است به عربستان برای پایان دادن به اختلافات سفر کند.علت این بود که هاشمی رابطه شخصی با مسئولان عربستان داشت و وقتی یکی از مقامات ارشد عربستان به تهران آمد به منزل هاشمی رفت و هاشمی هم در عربستان به منزل پادشاه این کشور رفته بود.
هاشمی یک وزنه بود که منطقه و عربستان روی آن حساب باز می کرد.
اگر خارجی ها مشاهده کنند ما در داخل به هم افزایی و انسجام رسیده ایم قاعدتا رویکرد آنها با با ما متفاوت می شود.دیگر با چند نفر کم تجربه و خام که نقش اپوزسیون گرفته اند دیدار و گفتگو نمی کنند.

  با توجه به اینکه سال آینده در اسفند ماه انتخابات مجلس را پیش رو داریم به نظر شما این انتخابات چگونه رقم خواهد خورد؟
تصور بنده این است که مجلس از محوریت در اداره کشور افتاده است.افرادی که در پارلمان هستند افرادی نیستند که انسان بتواند قسم بخورد از این افراد بهتر وجود ندارد.لذا بسیاری از مردم امروز نمایندگان خودشان را در مجلس نمی شناسند.
قالبا افرادی کم تجربه و دور اولی هستند که در مجلس حضور دارند.با توجه به بحران های کشور نباید افراد بی تجربه وارد دولت و مجلس شوند.البته این به معنای عدم جوان گرایی نیست.اما باید قبول کرد که افراد با تجربه می توانند حوادث را مدیریت کنند.
در ماجرای تصویب قانون راهبردی برای لغو تحریم ها(مصوبه 18 آذر 1399) عملا دست دیپلمات های کشور بسته شد و مانع از توافق شد.تصویب این قانون توسط نمایندگان باعث شد که امروز ما از غرب درخواست مذاکره کنیم و آنها طفره می روند.
این موضوع نشان می دهد نمایندگان پخته عمل نمی کنند و سلایق خود را به جای منافع ملی کشور اعمال می کنند.
متاسفانه برخی نمایندگان از امروز نگران تایید صلاحیت در انتخابات آینده هستند.این موضوع پاشنه آشیل نماینده مجلس است.نماینده ای که به فکر تایید صلاحیت در دور بعد باشد استقلال و هویت خود را از دست داده است.
مجلس یازدهم مانند مجلس دهم افراد جریان ساز مانند لاریجانی، مطهری و.. ندارد.

  به نظر شما فعالیت اپوزسیون در سال آینده چگونه خواهد بود؟
متاسفانه اپوزسیون امیدوار شده و به مخالفت خود ادامه می دهد.تلاش می کند تایید برخی پارلمان ها و دولت های رسمی را دریافت کند.اما معمولا دولت مستقر اعتباری در افکار عمومی و نهادهای بین المللی دارد که اپوزسیون هرگز این را ندارد.
تصور بنده این است که اگر دو یا سه حرکت مانند توافق با عربستان انجام شود شرایط دیپلماسی و پایگاه ایران در جهان بهتر خواهد شد.
دیپلماسی ایران باید فعال شود.در صدر دیپلماسی ایران باید توافق با آمریکا مد نظر قرار گیرد.ایران باید بتواند در یک توافق برد-برد با آمریکا کنار بیاید.

 

لینک کوتاه: https://setaresobhonline.ir/content/415038/

 

دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.