2022/01/28
۱۴۰۰ جمعه ۸ بهمن
خطر انبار کاه اقتصاد برای جرقه زدن تورم
دکتر وحید شقاقی شهری- استاد دانشگاه و اقتصاددان

خطر انبار کاه اقتصاد برای جرقه زدن تورم

ستاره صبح انلاین-واقعیت این است که با اقتصاد دستوری، پلیسی و نظارتی نمی‌توان جلوی تورم و افزایش قیمت‌ها را گرفت. ریشه‌های تورم‌زا را اصلاح کرد. ریشه مشکلات اقتصادی بیشتر خود را در نا ترازی‌های مالی نشان می‌دهد. این سه نا ترازی مثل کاه‌هایی هستند که به انبار افزوده می‌شوند. انتظارات تورمی نیز مثل جرقه آتش است که به این انبار کاه زده می‌شود. اگر نا اطمینانی و پیش‌بینی‌ناپذیر بودن اقتصاد در کشور حل شود، این جرقه آتش نیز خاموش می‌شود.

لازم است برای خاموش شدن این جرقه آتش برجام را به نتیجه رساند. به نظر من مذاکرات به توافق می‌رسد و در این صورت التهابات، نا اطمینانی و انتظارات تورمی فروکش می‌کند. این وضعیت می‌تواند تا حد زیادی از رشد قیمت‌ها جلوگیری کند ولی همچنان عوامل کلیدی و بنیادی تورم باقی است. این موارد به اصلاحات ساختاری نیاز دارد، یعنی بی‌انضباطی‌های مالی دولت و نا ترازی بودجه‌ای و مشکلات نظام بانکی و حوزه تجاری کشور همچنان حاکم است و به تصمیماتی سخت و اصلاحاتی ساختاری نیاز دارد. امروز نا ترازی‌ها کاهی است که به انبار اضافه‌شده و می‌شود و خطر تورم را به وجود آورده که با جرقه‌ای این انبار ممکن است شعله‌ور شود.

رئیس‌جمهور روز گذشته از کاهش تورم حرف زد اما برای کاستن از تورم باید نا ترازی بودجه‌ای کنترل شود و کسری بودجه مهار شود. همچنین نا ترازی بانکی اصلاح و کسری‌های تجاری غیرنفتی کاهش پیدا کند. در کنار این مسئله بحث هماهنگی نظام تولید، توزیع و واردات نیز مطرح می‌شود. هماهنگی‌هایی که گاه شوک‌های تورمی مقطعی به اقتصاد وارد می‌کند. مثل ناهماهنگی بین نظام تولید و واردات کشور که موجب می‌شود مواد اولیه در زمان نیاز به تولید وارد کشور نشوند. همچنین عدم هماهنگی بین نظام توزیع و تولید منجر به این خواهد شد که کالا به‌موقع به دست مصرف‌کننده نهایی نرسد. این ناهماهنگی‌ها نیز باید برطرف شود تا شاهد افزایش قیمت مقطعی نباشیم.

اما همچنان ریشه اصلی تورم نا ترازی‌هاست. نا ترازی‌ها به اصلاحات ساختاری و بنیادین نیازمند است. اصلاحات ساختاری به برنامه و تصمیمات سخت نیازمند است. جهت‌گیری دولت باید به سمت انضباط مالی و به سمت اصلاح نظام معیوب بانکی و به توسعه صادرات غیرنفتی و کاهش واردات باشد. درحالی‌که دولت سیزدهم در هر سه حوزه مورداشاره آغازگر اصلاحات ساختاری نبوده و هنوز اقدامات اساسی و تصمیمات سخت در این سه حوزه مشاهده نمی‌شود. اگر برجام به نتیجه برسد و مشکل اف ای تی اف حل شود انتظارات تورمی فروکش خواهد کرد. تا فروکش کردن انتظارات تورمی متأسفانه باید گفت انبار هنوز هم پر از کاه است و یک جرقه می‌تواند موجب آتش شود. لازم است برای حل مشکل تورم ریشه‌های این معضل را بخشکانیم. متأسفانه هنوز بحث حل‌وفصل ساختاری سه نا ترازی عمده کشور آغاز نشده است. شواهدی مبنی بر آغاز هماهنگی بین سه نظام تولید، توزیع و واردات وجود ندارد. باید توجه داشت که حتی در صورت آغاز نهضت اصلاحات اقتصادی نیز مشاهده آثار آن زمان‌بر خواهد بود و نمی‌توان انتظار داشت مشکلات به سرعت حل شوند. با وجود طولانی بودن روند حل‌وفصل مشکلات اقتصادی هنوز نمی‌توان گفت جهت‌گیری دولت سیزدهم به سمت اصلاحات ساختاری در اقتصاد است.

 

لینک کوتاه: https://setaresobhonline.ir/content/347226/

 

دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.