2021/12/06
۱۴۰۰ دوشنبه ۱۵ آذر
روایت خطرات شایسته‌سالاری حقیقی و کاذب در سریال «بازی مرکب»

روایت خطرات شایسته‌سالاری حقیقی و کاذب در سریال «بازی مرکب»

«بازی مرکب» نخستین سریال کره‌ای است که توانسته در رتبه نخست پربازدیدترین سریال‌های سامانه نمایش آنلاین نتفلیکس در آمریکا قرار بگیرد. این سریال مشهور بازتابی از وضعیت امروز کره جنوبی است. در این سریال نابرابری‌های اجتماعی به نمایش گذاشته شده است. «بازی مرکب» را می‌توان نقدی بر جوامع شایسته‌سالار دانست که با ایجاد فرصت‌های برابر مردم را به برنده شدن ترغیب می‌کنند. گزارش پیش رو به این موضوع می‌پردازد.

به گزارش ستاره صبح آنلاین سریال «بازی مرکب» درباره گروهی از افراد بدهکار و با مشکلات مالی و تجربیات متفاوت از زندگی است که در مجموعه‌ای از بازی‌های کودکانه مرگبار برای یک جایزه نزدیک به ۴۰ میلیون دلاری رقابت می‌کنند و این جایزه تنها یک برنده خواهد داشت و بازندگان کشته می‌شوند. از میان 456 شرکت‌کننده‌ای که در این مسابقات مرگ‌آور شرکت می‌کنند اغلبشان به قمار اعتیاد دارند و برخی دیگر درگیر خشونت گروهی یا در آستانه اخراج هستند. این ناامیدی باعث شده برای به دست آوردن پول جان خود را به خطر بیندازند. به گزارش اعتمادآنلاین به نقل از«The Conversation»، بی‌شک «بازی مرکب» طعنه‌ای به نابرابری مادی در کره جنوبی است. این مشکل به‌جایی رسید که نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۲ در این کشور سیاست‌های افراطی ازجمله افزایش درآمد جهانی و بازنگری جامع در سیستم قانونی کشور را در صحبت‌های خود مدنظر قرار داده‌اند.
 گرچه هدف نقد اجتماعی سریال «بازی مرکب» به‌صورت واضح نابرابری است، طعنه آن زمانی کارآمد خواهد بود که قوانینی را که این نابرابری را پشتیبانی و توجیه می‌کند هدف قرار دهد. شاید «بازی مرکب» در بهترین حالت نقدی بر شایسته‌سالاری باشد.
جامعه‌شناسان، اقتصاددانان و فیلسوفان درباره نقشی که شایسته‌سالاری بر مشروعیت دادن به سطح نابرابری کنونی بازی می‌کند مطالعات بسیاری انجام داده‌اند. این تفکر به ما خورانده شده که جامعه شایسته‌سالار جایی خواهد بود که رفاه مادی ما با طبقه اجتماعی، نژاد یا جنسیت تعیین نشود، بلکه با ترکیبی از توانایی و تلاش ما نمود پیدا کند. شایسته‌سالاران به رقابت اجتماعی برابر، زمین بازی یکسان و پاداش برای افراد مستعد و پرتلاش به‌منظور بالا رفتن از نردبان اجتماعی اعتقاد دارند؛ اما در جامعه‌ رقابتی همه نمی‌توانند برنده باشند. نیمه‌تاریک شایسته‌سالاری این است که نابرابری را بر اساس بهتر بودن افراد در جایگاه‌هایشان توجیه می‌کند و کسانی که بدترند مستحق زندگی در آن جایگاه هستند. وقتی مردم متقاعد شوند که جامعه آنان واقعاً بر اساس شایسته‌سالاری است، آنگاه به‌سختی می‌توان در برابر نابرابری‌ها مقاومت کرد. وعده‌های سیاسی شایسته‌سالاری در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ میلادی به اوج رسید و از زمان وقوع بحران مالی در ۲۰۰۸ فروکش کرد. باوجوداین، شایسته‌سالاری همچنان بر سیاست‌های معاصر اثر می‌گذارد؛ مثلاً سال گذشته کامالا هریس در کمپین انتخاباتی گفت که همه می‌توانند در شرایط برابر قرار گیرند و به صورت برابر با یکدیگر رقابت کنند. برخی داده‌ها نشان می‌دهد بخش زیادی از مردم جهان اعتقاد دارند که در نظامی شایسته‌سالار زندگی می‌کنند. در قلب مسابقه‌ای که در سریال ترتیب داده شده یک نشان اخلاقی دیده می‌شود که فرد ناشناس فرصتی به شرکت‌کنندگان می‌دهد تا آن‌ها از بازی خارج شوند. ترجمه سخنان او ازاین‌قرار است: «این مردم از نابرابری و تبعیض در جهان عذاب می‌کشند و ما به آنان فرصتی می‌دهیم تا در شرایط برابر بجنگند و پیروز شوند.» جای تعجب نیست که واقعیت رقابت در این سریال با شایسته‌سالاری ایده‌آل فاصله دارد. امید به برخورداری از فرصت برابر با همان فاکتورهای اجتماعی که جامعه خارج از بازی را فاسد می‌کند تضعیف می‌شود. فرقه‌ها شکل می‌گیرند، زنان طرد و بازیکنان مسن رها می‌شوند. تنها بازیکن خارجی فیلم، علی عبدول، فردی است که خوار شمرده می‌شود، به او خیانت می‌شود و مورد استثمار قرار می‌گیرد. او در اولین بازی سونگ گی هون (قهرمان بازی) را نجات می‌دهد و در استعاره‌ تصویری خیره‌کننده‌ای به وابستگی کشورهای توسعه‌یافته به نیروی کار ارزان خارجی اشاره می‌کند. همه شانس برنده شدن ندارند. اما پرسش این است که آیا نابرابری موجود در این سریال این است که رقابت ناعادلانه است؟ آیا اگر تمام شرکت‌کنندگان در فضایی برابر رقابت می‌کردند این وحشی‌گری از بین می‌رفت؟ «بازی مرکب» می‌تواند شایسته‌سالارانه باشد و هم‌زمان گمراهانه. این رقابتی است که در آن بخش کوچکی از بازیکن‌ها به ثروت دست می‌یابند و تفاوت جزئی در عملکرد افراد باعث ایجاد تفاوت بین موفقیت و شکست می‌شود و این تفاوت بین مرگ و زندگی است.  «بازی مرکب» رقابتی است که در آن فقیرترین افراد جامعه مجبورند وارد بازی شوند. گرچه قوانین بازی این امکان را به بازیکنان می‌دهد که در هر زمانی بتوانند انصراف دهند، اما نکبتی که بیرون از بازی در انتظار این افراد است برایشان انتخاب دیگری باقی نگذاشته. برنده صاحب همه‌چیز می‌شود و بازندگان می‌میرند و شرکت‌کنندگان چاره‌ای جز بازی کردن ندارند. شایسته‌سالاری مطلق «بازی مرکب» نسخه کاریکاتوری‌ از نابرابری‌هایی است که در جوامع رقابتی پدید می‌آید؛ اما به صورت اغراق‌آمیزی نشان‌دهنده خطرات شایسته‌سالاری حقیقی و کاذبی است که امروزه میلیون‌ها نفر را به دام انداخته است.

 

لینک کوتاه: https://setaresobhonline.ir/content/346361/

 

دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.