2021/12/06
۱۴۰۰ دوشنبه ۱۵ آذر
بندر چابهار و توازن راهبردی ایران با چین و هند
ستاره صبح آنلاین گزارش می دهد

بندر چابهار و توازن راهبردی ایران با چین و هند

نویسندگان: سروش علی عسکری، مارین اکستروم
احداث یک پروژه بندری در شهر چابهار ایران به‌عنوان یک مرکز تجاری بالقوه جهانی – یا عرصه‌ای برای رقابت ژئوپلیتیک - موردتوجه قرار گرفته است. هند اولین سرمایه‌گذار در بندر چابهار بوده است، زیرا دهلی‌نو این بندر را راهی برای دسترسی به بازارهای افغانستان و آسیای میانه بدون اتکا به مسیرهای زمینی پاکستان می‌داند. علاوه بر این، این بندر می‌تواند ضمن تقویت روابط هند و ایران، همکاری رو به رشد چین و پاکستان را نیز متعادل سازد.
 از طرف دیگر با رقابت هند و چین برای سرمایه‌گذاری در این بندر، ایران در تلاش است تا با حفظ دو رقیب در صحنه به تقویت جایگاه بین‌المللی خود بکوشد. بندر چابهار یک مطالعه موردی کلیدی در همکاری و رقابت بین‌المللی به شمار می‌رود؛ این موضوع درعین‌حال که می‌تواند یک انقلاب تجاری در منطقه ایجاد کند، همچنین می‌تواند رقابت‌های منطقه‌ای را وارد فاز جدیدی کند. بسیاری از تحلیلگران امور بین‌الملل، ایران را به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای با پتانسیل ابرقدرت جهانی بر اساس معیارهایی مانند ثروت منابع طبیعی، قدرت نظامی و جمعیت قوی طبقه‌بندی می‌کنند. بااین‌حال، موقعیت ایران به‌عنوان یک ابرقدرت جهانی در درجه اول به دلیل روابط متناقضش با سایر کشورها، به‌ویژه ایالات‌متحده و عربستان سعودی و همچنین تحریم‌های اقتصادی که ظرفیت‌های تجاری بین‌المللی‌اش را فلج می‌کند، محدود می‌سازد. برای مقابله با این محدودیت‌ها، ایران به دنبال ایجاد روابط قوی‌تر با کشورهای آسیایی است.
در همین حال، هند و چین برنامه‌های خود را برای چابهار و روابط دوجانبه با ایران دارند. هند با دارا بودن دومین جمعیت جهان و ششمین اقتصاد بزرگ دنیا و تلاش طولانی‌مدت برای عضویت دائمی در شورای امنیت سازمان ملل متحد، یکی از مدعیان اصلی برای ابرقدرت بودن جهانی در آینده است. از آنجایی که هند در برقراری تجارت زمینی با کشورهای غرب با موانع طبیعی روبرو است، ایجاد یک مسیر تجاری دریایی به آسیای غربی و مرکزی از طریق بندر چابهار، به این کشور امکان می‌دهد تا با دور زدن پاکستان شبکه‌های تجاری خود با این مناطق را برقرار کند.
ازنظر هند، چین، با بیشترین جمعیت جهان، دومین اقتصاد بزرگ و موقعیت‌های برجسته در سازمان ملل، سازمان جهانی تجارت WTO و سایر سازمان‌های بین‌المللی، در حال حاضر رقیب اصلی آن کشور برای موقعیت ابرقدرت شدن است. علاوه بر این، همکاری چین با پاکستان از طریق توسعه بندر گوادر و کریدور اقتصادی چین و پاکستان (سی پک) نگرانی‌هایی را در مورد تأثیر مشارکت دو دشمن اصلی هند بر کشور به وجود آورده است.
چین یکی دیگر از طرف‌هایی است که به دنبال تقویت روابط با ایران برای تأمین ذخایر انرژی و منابع معدنی و دسترسی به مسیرهای تجاری سودمند اوراسیا بوده است. دسترسی چین به بندر چابهار برای این اهدافش بسیار مفید خواهد بود، زیرا چین می‌تواند این بندر را به شبکه تجاری گسترده دریایی خود متصل کند. با توجه به سرمایه‌گذاری چین در بندر گوادر پاکستان، یکی دیگر از محرک‌های اصلی علاقه چین به بندر چابهار، جلوگیری از دسترسی هند به مسیرهای افغانستان و آسیای مرکزی است.
 افزایش دخالت هند و چین در بندر چابهار بحث‌هایی را در میان محافل سیاسی ایران در مورد چگونگی استفاده حداکثری از رقابت آن‌ها و درعین‌حال به حداقل رساندن خطرات برای خود ایران برانگیخته است. فرصت‌های اقتصادی و دیپلماتیک ارائه شده از سوی هند و چین می‌تواند به ایران در تقویت جاه‌طلبی‌ها در مسیر تبدیل به یک قدرت بزرگ کمک کند؛ بنابراین تهران در تلاش است تا راه‌هایی برای ایجاد تعادل استراتژیک بین هند و چین پیدا کند.
برگردان و کوتاه‌سازی علی‌اصغر شهدی
[email protected]

 

لینک کوتاه: https://setaresobhonline.ir/content/346180/

 

دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.